Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện chưa sẵn sàng mua dầu Iran, do lo ngại Washington có thể tái áp đặt các biện pháp trừng phạt. Theo ông, điều này tạo thêm sức ép để Tehran tham gia đàm phán với Mỹ...

“Đến nay, Iran vẫn chưa thể bán được dầu, vì các nước vẫn thận trọng trước khả năng dầu Iran bị trừng phạt trở lại. Không nước nào mua dầu Iran ngoài Trung Quốc. Trung Quốc vốn đã mua dầu này ngay cả khi Iran bị trừng phạt, vì vậy dầu Iran vẫn đang được giao dịch với mức giá chiết khấu”, ông Bessent phát biểu trên kênh Fox News vào ngày thứ Ba (30/6).

Ông Bessent cho rằng đây là lý do để Iran “thực sự đón nhận các cuộc đàm phán”.

Theo Washington, vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ và Iran diễn ra tại Doha, Qatar, vào ngày thứ Ba thông qua Qatar với vai trò trung gian. Tuy nhiên, đến nay chưa có kết quả lớn nào được công bố. Qatar cho biết hai bên không có cuộc gặp cấp cao trực tiếp, trong khi các thảo luận chủ yếu tập trung vào việc triển khai biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran, bao gồm vấn đề tài sản Iran bị phong tỏa.

Dù Mỹ đã tạm thời miễn trừ trừng phạt đối với dầu Iran, thị trường chưa ghi nhận làn sóng mua mạnh từ các khách hàng ngoài Trung Quốc. Theo hãng tin Reuters, nhiều nhà máy lọc dầu châu Á đã chốt đơn hàng đến tháng 8 từ Mỹ, Nga, châu Phi và Mỹ Latin, trong khi vẫn thận trọng trước rủi ro Washington có thể thay đổi chính sách sau khi miễn trừ trừng phạt dầu Iran hết hạn.

“Hầu hết các công ty dầu khí đã có đủ nguồn cung đến tháng 8. Chúng tôi không dự đoán sẽ có miễn trừ trừng phạt và đã mua những gì có sẵn trên thị trường. Thực tế, chúng tôi đã đặt một số lô dầu giao tháng 8 với mức giá cao hơn hiện tại”, một nguồn tin tại một nhà máy lọc dầu Ấn Độ chia sẻ với Reuters.

Dữ liệu tàu chở dầu cho thấy Iran đang tranh thủ đẩy thêm dầu ra thị trường. Reuters dẫn số liệu của công ty phân tích dữ liệu năng lượng và vận tải biển Vortexa cho biết lượng dầu Iran được xếp lên tàu đã tăng lên khoảng 1,6 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ ngày 19-24/6, cao hơn nhiều so với mức 340.000 thùng/ngày trong 18 ngày đầu tháng 6 và 370.000 thùng/ngày trong tháng 5.

Dữ liệu của Vortexa cho thấy lượng dầu thô Iran đang được vận chuyển trên biển hiện vào khoảng 126 triệu thùng. Khoảng một nửa trong số này đã tới châu Á, đang neo đậu hoặc di chuyển tại Biển Đông và Hoàng Hải. Phần còn lại nhiều khả năng cũng đang trên đường tới khu vực này. Trong đó, Trung Quốc tiếp tục là điểm đến quan trọng nhất.

Vortexa cho rằng các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, còn gọi là “teapot”, nhiều khả năng vẫn là khách mua chính của dầu Iran. Đây là nhóm khách hàng mua dầu lớn nhất của Tehran, dù nhu cầu hiện không mạnh do các nhà máy này đã cắt giảm sản lượng từ tháng 5.

Các nhà máy lọc dầu quốc doanh Trung Quốc như Sinopec và PetroChina đang cân nhắc nối lại nhập khẩu dầu Iran lần đầu kể từ năm 2019. Dù vậy, các nguồn tin trong ngành cho biết họ vẫn phải đánh giá các vấn đề về ngân hàng, bảo hiểm, vận tải và sức hấp dẫn của dầu Iran so với nguồn cung từ các nước sản xuất khác.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn Fox News, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng hoan nghênh việc giá dầu giảm sau khi hai nước ký biên bản ghi nhớ vào tháng trước. Ông cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ theo dõi các nhà bán lẻ xăng dầu, để xem liệu các doanh nghiệp này có hạ giá bán tại trạm xăng hay không.

“Các nhà bán lẻ xăng dầu có lẽ đã đạt lợi nhuận kỷ lục. Giờ là lúc họ làm điều gì đó cho người dân Mỹ”, ông Bessent nói. Ông cũng kêu gọi các doanh nghiệp này “hành xử có trách nhiệm”, đặc biệt trong năm Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc.

“Bởi vì chúng tôi đang theo dõi họ”, ông Bessent tiếp tục.

Trong hơn 4 tháng xung đột Iran xảy ra, giá xăng tại Mỹ đã tăng mạnh nhưng dần hạ nhiệt sau khi hai bên tiếp tục gia hạn thỏa thuận ngừng bắn. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng phổ thông trung bình toàn quốc tại Mỹ tính đến ngày 29/6 là 3,86 USD/gallon, giảm so với mức 4,391 USD/gallon một tháng trước đó, nhưng vẫn cao hơn mức trung bình 3,187 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái.

Chi phí nhiên liệu tăng đang gây áp lực lên cả người tiêu dùng lẫn doanh nghiệp Mỹ. Tại bang California, một số chủ doanh nghiệp nhỏ cho biết họ gần như chỉ cầm cự để duy trì hoạt động, với lợi nhuận ít ỏi. Tuy nhiên, ông Bessent cho rằng khi giá dầu thô giảm, chính quyền sẽ theo dõi các nhà bán lẻ xăng dầu để bảo đảm phần chi phí giảm được chuyển vào giá bán lẻ cho người tiêu dùng.

“Chúng tôi có biểu đồ cho thấy giá xăng đã tăng nhanh như thế nào và bám theo giá dầu thô ra sao. Khi xu hướng ngược lại diễn ra, chúng tôi cũng sẽ buộc họ phải chịu trách nhiệm”, ông Bessent nói.