Máy bay chở khách C919 do Trung Quốc sản xuất đã thực hiện chuyến bay thương mại quốc tế theo lịch trình đầu tiên vào ngày 12/8...

Sự kiện này là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm phát triển một lựa chọn thay thế đối với sản phẩm của các hãng máy bay hàng đầu thế giới là Boeing và Airbus.

Chiếc C191 do hãng hàng không Air China vận hành đã cất cánh từ Sân bay Quốc tế thủ đô Bắc Kinh, hướng đến thủ đô Ulaanbaatar của Mông Cổ. Chuyến bay khởi hành lúc 3 giờ chiều giờ địa phương và hạ cánh khoảng hai giờ sau đó, theo dữ liệu từ FlightRadar24.

Theo tin từ hãng tin CNBC, đây là lần đầu tiên loại máy bay thân hẹp này hoạt động bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Dịch vụ bay giữa Bắc Kinh và Ulaanbaatar được lên kế hoạch hoạt động hàng ngày - theo thông báo từ Air China.

Chuyến bay này là một bước tiến nữa trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm đưa Tập đoàn Máy bay thương mại Trung Quốc (COMAC), một doanh nghiệp nhà nước, trở thành đối thủ cạnh tranh trên thị trường máy bay chở khách toàn cầu, vốn đang bị chi phối bởi hãng Boeing của Mỹ và Airbus của châu Âu.

Tuy nhiên, C919 vẫn còn phụ thuộc nhiều vào linh kiện nước ngoài và chưa nhận được chứng nhận từ các cơ quan quản lý hàng không lớn của Mỹ hoặc châu Âu. Điều này hạn chế khả năng của COMAC trong việc giành được khách hàng ở nhiều thị trường nước ngoài.

Trao đổi với CNBC, ông Andreas Mischer, một nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS), nói rằng "việc sản xuất máy bay chở khách thân hẹp C919 của COMAC vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các nhà cung cấp nước ngoài”.

Ông Mischer nhấn mạnh rằng động cơ của máy bay này được sản xuất bởi CFM International, một liên doanh giữa công ty GE Aerospace có trụ sở tại Mỹ và công ty Safran Aircraft Engines của Pháp.

COMAC cũng đã không đạt được một mục tiêu của chiến lược quốc gia "Made in China 2025" (Sản xuất tại Trung Quốc 2025) về việc máy bay chở khách cỡ lớn do nội địa sản xuất sẽ chiếm 10% thị trường nước này Trung Quốc - theo ông Mischer.

Dù vậy, COMAC đang đẩy mạnh việc giới thiệu sản phẩm máy bay của mình ra nước ngoài. C919 và mẫu C909 nhỏ hơn đã ra mắt tại Triển lãm Hàng không Dubai vào tháng 11/2025, nơi COMAC cho biết họ muốn tăng cường mối quan hệ với ngành hàng không toàn cầu.

C919 là một máy bay thân hẹp một lối đi có thể chở tới 174 hành khách, được thiết kế để cạnh tranh với Boeing 737 MAX và Airbus A320neo trên cùng một phân khúc thị trường rộng lớn.

Trung Quốc là một trong những thị trường hàng không lớn nhất thế giới, mang lại cho COMAC một cơ sở khách hàng nội địa đáng kể, nhưng các hãng hàng không trong nước của quốc gia này vẫn tiếp tục phụ thuộc vào máy bay của Boeing và Airbus. Vào tháng 5 năm nay, Trung Quốc đã xác nhận một đơn đặt hàng 200 máy bay Boeing, cùng với động cơ và phụ tùng thay thế.

COMAC đã có trong tay một lượng lớn đơn hàng chờ xử lý nhất định, chủ yếu từ các hãng hàng không và công ty cho thuê máy bay của Trung Quốc, nhưng quy mô sản xuất vẫn còn tương đối nhỏ.

Ông Mischer cho biết COMAC đã giao tổng cộng 32 chiếc C919 tính đến cuối năm 2025, trong khi Airbus đã giao khoảng 100 máy bay thân hẹp cho Trung Quốc chỉ riêng trong năm 2025. COMAC mới giao được thêm 8 chiếc C919 trong nửa đầu năm nay, đồng nghĩa rằng khiến nhà sản xuất này "còn một chặng đường dài" để đạt được mục tiêu sản xuất 200 máy bay mỗi năm vào năm 2029 - theo vị chuyên gia.

Việc mở rộng sản xuất chỉ là một phần của thách thức. COMAC cũng cần thuyết phục các hãng hàng không rằng COMAC có thể hỗ trợ máy bay trong suốt quá trình máy bay hoạt động.

Ông Rob Morris, một nhà phân tích hàng không hiện đã nghỉ hưu, đã nói với CNBC rằng "tốc độ phát triển và sản xuất của COMAC là quá chậm" để có thể thực sự cạnh tranh với Airbus và Boeing. Ông Morris nhận định “C919 có tiềm năng ảnh hưởng đến doanh số của Airbus và Boeing tại Trung Quốc… nhưng tốc độ phát triển và sản xuất chậm chạp có nghĩa là sẽ mất nhiều thời gian” để tạo ra tác động thực sự.

Ông Morris tin rằng lý do phía sau thực tế này là "mức độ chấp nhận của hành khách và hãng hàng không" đối với máy bay do Trung Quốc sản xuất. Ông giải thích thêm rằng "việc phát triển, chế tạo và giao máy bay là chưa đủ, mà nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) phải cung cấp hỗ trợ 24/7/365 để đảm bảo độ tin cậy khai thác của C919, sao cho tương xứng với các mẫu A320 và 737 đã thiết lập được uy tín. Điều này cần thời gian và chỉ được chứng minh bằng vận hành bền vững”.

Sản xuất máy bay là một công việc vừa phức tạp vừa dễ bị gián đoạn chuỗi cung ứng, với tình trạng thiếu hụt ngay cả những linh kiện tương đối nhỏ cũng có thể ngăn cản việc giao một chiếc máy bay hoàn chỉnh.

Ông Richard Aboulafia, CEO công ty AeroDynamic Advisory, đã nói với CNBC vào đầu năm nay rằng "cần bao nhiêu bộ phận để chế tạo một chiếc máy bay? Câu trả lời là tất cả”. Ông nhấn mạnh rằng "dù chỉ thiếu một ốc vít, việc chế tạo một chiếc máy bay cũng trở thành điều không thể".

Sự phức tạp này có nghĩa là các nút thắt cổ chai có thể xuất hiện ở nhiều tầng sâu hơn trong chuỗi cung ứng, với những thiếu hụt từ động cơ và các bộ phận thân máy bay đến các bộ phận đúc, rèn và chốt - theo ông Aboulafia.

Trước khi COMAC có thể đạt được khả năng cạnh tranh toàn cầu, hãng sẽ phải xây dựng được chuỗi cung ứng của mình trên một nền tảng vững chắc hơn, tăng cường đáng kể năng lực sản xuất và đạt được quy mô - ông Mischer lưu ý. "Ngay cả khi đó, sẽ rất khó để trở nên hoàn toàn tự chủ trong một sản phẩm phức tạp như máy bay chở khách”, ông nói.

Nhưng dù sao, C919 vẫn đại diện cho một thành tựu đáng kể của ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc. Ông Mischer khẳng định rằng "khả năng tích hợp vô số các linh kiện, hệ thống và phần mềm để tạo ra một chiếc máy bay chở khách là một kỳ công mà chỉ một số ít nhà sản xuất trên thế giới, nổi bật là Airbus và Boeing, đã làm được”.