Ngày 16/4, Bộ Y tế tổ chức lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026, với thông điệp siết chặt quản lý, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Tại lễ phát động, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan thông tin, chỉ tính riêng quý 1/2026, số vụ ngộ độc thực phẩm ghi nhận trên cả nước là 36 vụ, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, số vụ ngộ độc thực phẩm từ 30 người mắc trở lên tăng 9 vụ, chiếm 25% tổng số vụ.

Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy các vụ ngộ độc thực phẩm có tính chất nghiêm trọng, nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe của cộng đồng. Việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang là tiềm ẩn mối nguy do tính chất phân tán và khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng.

Chính vì vậy, việc giám sát chặt chẽ các chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ của các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố đóng vai trò rất quan trọng.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, trước những diễn biến phức tạp của thị trường và yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, nhiệm vụ phía trước vẫn còn rất nặng nề, bao gồm cả việc hoàn thiện thể chế, nâng cao nhận thức, hoàn thiện mô hình quản lý hiện đại, hiệu quả, tăng cường năng lực tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát, xử phạt nghiêm minh.

Năm 2026, với chủ đề trọng tâm “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”, ngành y tế xác định công tác bảo đảm an toàn thực phẩm chính là công tác bảo vệ sức khỏe Nhân dân mọi lúc, mọi nơi. Không chỉ tập trung trong tháng cao điểm mà diễn ra thường xuyên liên tục, thể hiện tinh thần không khoan nhượng với thực phẩm bẩn.

Từ bối cảnh đó, Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường việc thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế liên quan đến bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Triển khai các hướng dẫn của Bộ Y tế về bảo đảm an toàn thực phẩm trong thức ăn đường phố; tăng cường kiểm tra, bảo đảm an toàn thực ở các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Phải làm cho cộng đồng doanh nghiệp hiểu rõ: “Đảm bảo an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, là uy tín và sự sống còn của doanh nghiệp”.

Công tác kiểm tra, giám sát hậu kiểm cũng cần được tăng cường, đồng thời nâng cao vai trò, năng lực của chính quyền địa phương. Kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra chuyên môn, quản lý thị trường và ngành công an nhằm xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiên quyết xử lý nghiêm, răn đe cảnh tỉnh.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm. Cần xây dựng hệ thống thông tin liên thông, hỗ trợ đắc lực cho công tác truy xuất nguồn gốc và đánh giá rủi ro, giúp cơ quan quản lý có biện pháp ngăn ngừa, xử lý sự cố về an toàn thực phẩm…

Đối với người sản xuất, doanh nghiệp kinh doanh buôn bán, sản xuất thực phẩm, cần tuân thủ, thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh chế biến thực phẩm, hàng hóa. Người tiêu dùng cần nâng cao hiểu biết về chất lượng sản phẩm hàng hóa, thận trọng lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, rõ nguồn gốc.

Theo kế hoạch, ngay sau lễ phát động, các đoàn kiểm tra liên ngành sẽ đồng loạt ra quân từ nay đến 15/5/2026, tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, khu công nghiệp, trường học, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn và thức ăn đường phố.

Nội dung kiểm tra được triển khai toàn diện, từ điều kiện pháp lý đến thực tế hoạt động như giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm; hồ sơ công bố, kiểm nghiệm sản phẩm; điều kiện cơ sở vật chất, con người; truy xuất nguồn gốc thực phẩm; hoạt động quảng cáo, ghi nhãn. 

Các đoàn kiểm tra cũng sẽ tiến hành lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần thiết và xử lý nghiêm các vi phạm, không để thực phẩm không bảo đảm an toàn lưu thông trên thị trường.