Chính sách bảo hiểm thất nghiệp cho phép người lao động được hưởng tối thiểu 3 tháng trợ cấp thất nghiệp, với mức 60% tiền lương tháng, trong khi nếu đi làm thì họ hưởng 100% thu nhập. Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo người lao động cân nhắc sớm quay lại thị trường để có thu nhập ổn định hơn...

Luật Việc làm 2025 quy định trong quá trình hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng, người lao động phải thông báo tình hình tìm kiếm việc làm với Trung tâm Dịch vụ việc làm.

Đặc biệt, người lao động cũng mất toàn bộ 100% tiền lương và các khoản thu nhập chỉ để hưởng 60% tiền lương tháng, do đó chuyên gia khuyến cáo người lao động cân nhắc khi nghỉ việc để hưởng chế độ này.

Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), đây là vấn đề người lao động cần thay đổi cách nhìn.

Luật Việc làm năm 2025 quy định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng của người lao động bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Quy định này có thay đổi so với Luật Việc làm năm 2013, khi mức mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa bằng 5 lần mức lương cơ sở hoặc mức lương tối thiểu vùng tùy thuộc vào đối tượng.

Theo ông Trần Tuấn Tú, trợ cấp thất nghiệp là chế độ ngắn hạn, hỗ trợ chỉ một phần thu nhập cho người lao động, giảm khó khăn khi công việc tạm thời bị mất. Vì thế, chính sách theo nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia.

“Tại sao tôi lại nói là có sự chia sẻ, bởi người lao động chỉ đóng 1% tiền lương mỗi tháng trong vòng 12 tháng, tức cả năm 12%, nhưng được nhận trợ cấp thất nghiệp tối thiểu là 3 tháng, với mức hưởng là 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp (180%). Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động còn được hưởng bảo hiểm y tế ”, ông Trần Tuấn Tú phân tích.

Ngoài ra, người lao động còn được hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng kỹ năng trong quá trình làm việc. Cùng với đó là khoản hỗ trợ đào tạo sau khi thất nghiệp.

Như vậy, chế độ hưởng của người lao động không phải là từ mỗi phần tiền của mình, mà có sự chia sẻ từ phần đóng góp của những người tham gia khác.

“Nếu người lao động không thực sự thất nghiệp nhưng vẫn hưởng chế độ này là đang lạm dụng sự chia sẻ của những người khác”, ông Trần Tuấn Tú cho hay. Thêm rằng, thực tế này đặt ra vấn đề cần tăng cường tuyên truyền để thay đổi nhận thức của người lao động về ý nghĩa của chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Từ đó, người lao động thấu hiểu việc không ai mong muốn phải nhận khoản trợ cấp này.

Cùng với thay đổi nhận thức, chuyên gia cũng nhấn mạnh việc tăng cường năng lực kết nối cung cầu lao động. Mục tiêu là giúp người lao động được tư vấn ngay cả khi đang làm việc; sau khi thất nghiệp để sớm tìm được việc làm phù hợp.

Theo ông Tú, hiện chính sách cho phép người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp với mức 60% tiền lương tháng, trong khi nếu đi làm thì họ hưởng 100% .

“Ngồi nhà để hưởng 60% trợ cấp thì không thể đủ đáp ứng so với nhu cầu của người lao động. Do vậy, cần tăng cường nhận thức, nâng cao năng lực tư vấn, giới thiệu việc làm để rút ngắn khoảng thời gian thất nghiệp của người lao động. Bản thân người lao động từ đó cũng cảm thấy mong muốn quay lại có việc làm để đảm bảo thu nhập 100%, thay vì hưởng trợ cấp mấy chục phần trăm”, ông Trần Tuấn Tú chia sẻ.

Phần người lao động đóng góp chưa hưởng sẽ chia sẻ cho những người thực sự rủi ro được hưởng những hỗ trợ này.

Theo đại diện Cục Việc làm, không chỉ hỗ trợ người lao động khi mất việc thông qua khoản trợ cấp thất nghiệp, chính sách bảo hiểm thất nghiệp cũng có các chế độ hỗ trợ khác về giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề, đào tạo lại kỹ năng và tạo cơ hội tái hòa nhập thị trường việc làm.

Chính sách này đang trở thành công cụ hữu ích giúp người lao động nâng chủ động thích ứng với những thay đổi của thị trường.