Thị trường chứng khoán toàn cầu vừa trải qua thêm một tuần rung lắc mạnh vì nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu cơn sốt AI có đang bắt đầu hạ nhiệt, hay thậm chí bong bóng AI đã có dấu hiệu xẹp xuống...

Trên Phố Wall, chỉ số Nasdaq Composite, tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, giảm 4,6% trong tuần trước. Tại Hàn Quốc, nơi thị trường vốn phụ thuộc lớn vào nhóm doanh nghiệp sản xuất chip nhớ, chỉ số Kospi sụt hơn 7%. Trong tuần, giao dịch trên sàn chứng khoán nước này cũng bị tạm dừng 2 lần do biến động quá mạnh.

Ông Trevor Greetham, Giám đốc đầu tư tại công ty Royal London Asset Management, cho rằng lĩnh vực công nghệ đang có dấu hiệu bong bóng cả về định giá lẫn lợi nhuận. Tuy nhiên, theo ông, đợt bán tháo lần này chủ yếu là “một nhịp chao đảo ngắn hạn do kỳ vọng lãi suất”, sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hồi đầu tháng phát tín hiệu về việc có thể tăng lãi suất.

Dù nhận định lợi nhuận của các công ty công nghệ “không thể duy trì mãi” ở mức hiện nay, ông Greetham cho rằng đà tăng của thị trường vẫn chưa kết thúc.

Đồng quan điểm, ông Arun Sai, chiến lược gia cấp cao tại công ty Pictet Asset Management, cũng cho rằng đây chưa phải khởi đầu của một đợt điều chỉnh lớn.

“Diễn biến hiện nay cho thấy xu hướng luân chuyển dòng tiền khỏi nhóm cổ phiếu công nghệ sang các lĩnh vực khác đang quay trở lại. Xu hướng này bắt đầu từ đầu năm 2026 và được hỗ trợ thêm bởi đà giảm của giá dầu, trong bối cảnh eo biển Hormuz mở cửa trở lại”, ông Sai nhận định với tờ báo Financial Times.

Theo ông Sai, trong thời gian tới, thị trường chứng khoán có thể tiếp tục chứng kiến sự dịch chuyển dòng tiền khỏi nhóm công nghệ sang những lĩnh vực khác. Mỗi lần dòng tiền luân chuyển như vậy, thị trường nhiều khả năng sẽ biến động mạnh hơn.

Tuy nhiên, những biến động gần đây không chỉ phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng lãi suất mà còn cho thấy nhà đầu tư ngày càng thận trọng hơn với câu hỏi lớn nhất của làn sóng AI hiện nay: các khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng có thể tạo ra lợi nhuận đủ lớn hay không.

Theo Reuters, cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang diễn ra với quy mô rất lớn. Ngân hàng Morgan Stanley ước tính các tập đoàn công nghệ lớn có thể chi khoảng 3 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2025-2028 để mở rộng mạng lưới trung tâm dữ liệu toàn cầu. Riêng năm 2026, nhóm doanh nghiệp điện toán đám mây quy mô lớn dự kiến chi hơn 800 tỷ USD cho đầu tư vốn. Con số này tương đương tổng mức đầu tư vốn của toàn bộ các doanh nghiệp ngoài lĩnh vực công nghệ trong chỉ số S&P 500 vào năm 2025.

Theo các nhà phân tích, quy mô đầu tư này là một trong những lý do khiến thị trường bắt đầu phân hóa mạnh hơn. Những doanh nghiệp trực tiếp cung cấp phần cứng cho AI, như nhà sản xuất chip nhớ, thiết bị lưu trữ và bán dẫn, vẫn hưởng lợi từ nhu cầu tăng mạnh. Trong tuần trước, dự báo lợi nhuận tích cực từ Micron Technology và Qualcomm đã kích hoạt một đợt tăng giá lớn ở nhóm cổ phiếu chip AI, giúp nhóm này có thời điểm tăng thêm khoảng 400 tỷ USD vốn hóa thị trường.

Ngược lại, các tập đoàn công nghệ lớn phải bỏ ra hàng trăm tỷ USD để xây dựng hạ tầng AI lại chịu áp lực lớn hơn. Nhà đầu tư ngày càng muốn thấy bằng chứng rõ ràng rằng các khoản chi này có thể chuyển thành doanh thu và lợi nhuận bền vững, thay vì chỉ là một cuộc đua đầu tư để không bị tụt lại phía sau. Trong một số phiên giảm mạnh gần đây, Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft đều chịu sức ép khi lo ngại về chi phí đầu tư AI gia tăng.

Điều này làm gia tăng lo ngại rằng thị trường có thể đang định giá trước quá nhiều lợi ích tương lai từ AI. Theo Financial Times, S&P 500 gần đây giao dịch quanh mức 21 lần lợi nhuận dự phóng trong 12 tháng tới, cao hơn mức trung bình 30 năm là 17 lần. Khi định giá đã ở mức cao, bất kỳ tín hiệu nào cho thấy lợi nhuận AI đến chậm hơn kỳ vọng cũng có thể khiến cổ phiếu công nghệ biến động mạnh.

Dù vậy, không phải mọi dấu hiệu đều cho thấy bong bóng sắp vỡ. Điểm khác biệt của làn sóng AI hiện nay so với nhiều cơn sốt công nghệ trước đây là các doanh nghiệp dẫn dắt thị trường phần lớn vẫn có doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền thực. Nhu cầu đối với con chip, máy chủ, bộ nhớ và trung tâm dữ liệu cũng đang tạo ra các đơn hàng cụ thể, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng xa vời.

Vì vậy, câu hỏi đối với nhà đầu tư có thể không còn là AI có phải một xu hướng lớn hay không, mà là lợi nhuận từ AI sẽ phân bổ về đâu và đến nhanh đến mức nào. Nếu phần lớn lợi ích tiếp tục rơi vào tay các nhà cung cấp phần cứng, trong khi các doanh nghiệp phát triển mô hình và dịch vụ AI phải gánh chi phí ngày càng lớn, thị trường có thể còn chứng kiến nhiều đợt luân chuyển dòng tiền mạnh giữa các nhóm cổ phiếu.

Trong kịch bản đó, cổ phiếu AI chưa chắc bước vào một chu kỳ giảm sâu ngay lập tức, nhưng giai đoạn tăng dễ dàng có thể đã qua. Thị trường nhiều khả năng sẽ trở nên chọn lọc hơn, ưu tiên những doanh nghiệp chứng minh được khả năng biến đầu tư AI thành lợi nhuận thực, thay vì chỉ dựa vào câu chuyện tăng trưởng dài hạn.