Góp ý dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, các đại biểu Quốc hội đề xuất làm rõ bản chất pháp lý của quyền sử dụng khu vực biển, cần phân biệt rõ quyền được chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn, cho thuê lại...

Chiều 28/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục phiên họp Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ Nhất, nhiệm kỳ khóa XVI.

RÀ SOÁT ĐỒNG BỘ CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

Đóng góp ý kiến vào dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, đại biểu Nguyễn Thị Sửu – Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế cho rằng cần làm rõ hơn nữa bản chất pháp lý của “quyền sử dụng khu vực biển”.

Điều 24 dự thảo xác lập cơ chế Nhà nước giao, cho thuê hoặc xác nhận đăng ký sử dụng khu vực biển. Dự thảo đồng thời đặt ra một hệ thống quyền tương đối rộng đối với người sử dụng khu vực biển.

Trong khi đó, khoản 6 Điều 19 khẳng định rất rõ: việc giao, cho thuê, đăng ký sử dụng khu vực biển không làm phát sinh quyền sở hữu đối với biển, đáy biển, lòng đất dưới đáy biển, khối nước và mặt nước biển. Đồng thời, khoản 22 Điều 3 cũng xác định giấy chứng nhận quyền sử dụng khu vực biển chỉ là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng, không phải chứng thư sở hữu vùng biển.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu, đây là một nguyên tắc đúng, nhưng chưa đủ. Bởi khi pháp luật đã cho phép hình thành, chuyển giao hoặc sử dụng các quyền có giá trị kinh tế thì cần quy định trong luật: Quyền sử dụng khu vực biển thực chất, phạm vi quyền, mức độ chuyển giao, những trường hợp Nhà nước có thể thu hồi.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị bổ sung tại Điều 24 một khoản quy định về bản chất pháp lý của quyền sử dụng khu vực biển, theo hướng: “Quyền sử dụng khu vực biển là quyền do Nhà nước xác lập, ghi nhận cho tổ chức, cá nhân trong phạm vi, mục đích, thời hạn và điều kiện sử dụng khu vực biển được xác định trong quyết định giao, hợp đồng cho thuê hoặc văn bản xác nhận đăng ký sử dụng khu vực biển; không phải là quyền sở hữu đối với khu vực biển và không làm thay đổi chế độ pháp lý của vùng biển theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.”

Từ đó, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị rà soát đồng bộ các điều quy định về chuyển nhượng, cho thuê lại, góp vốn, thế chấp và thừa kế quyền sử dụng khu vực biển, bảo đảm một nguyên tắc rất rõ: Không một giao dịch dân sự, thương mại nào có thể tạo ra quyền sử dụng biển rộng hơn, lâu hơn hoặc khác mục đích so với quyền mà Nhà nước đã xác lập.

Còn đại biểu Trần Văn Lâm – Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Bắc Ninh nhấn mạnh việc phải xác định thật rõ bản chất và giới hạn của quyền sử dụng khu vực biển. Theo đó, quyền này không nên được hiểu gần như quyền sở hữu, cũng không nên cơ học sao chép toàn bộ các quyền của người sử dụng đất.

Đại biểu cho rằng cần phân biệt rõ: quyền nào được chuyển nhượng; quyền nào được thế chấp, góp vốn, cho thuê lại; trường hợp nào phải được Nhà nước chấp thuận; khu vực nào vì quốc phòng, an ninh, môi trường hoặc lợi ích chiến lược phải hạn chế giao dịch.

Theo đại biểu Trần Văn Lâm, điều quan trọng là không để sau này hình thành tình trạng được giao biển nhưng mục tiêu chính lại là giữ quyền, chờ tăng giá rồi chuyển nhượng quyền. Người được giao biển phải có năng lực, có dự án thực, có tiến độ và phải đưa khu vực biển vào sử dụng đúng mục đích.

HOÀN THIỆN CƠ CHẾ GIÁ ĐIỆN THEO HƯỚNG MINH BẠCH

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, các ý kiến cho rằng cần minh bạch hóa cơ chế giá điện, kiểm soát chi phí hợp lý gắn với bảo đảm an sinh xã hội; tháo gỡ điểm nghẽn thể chế nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh.

Điều 51 dự thảo đặt ra nguyên tắc giá hợp đồng mua bán điện phải bảo đảm thu hồi chi phí đầu tư, chi phí tài chính, chi phí vận hành, nhiên liệu, các chi phí hợp lý, hợp lệ khác và mức lợi nhuận hợp lý. Đồng thời, dự thảo cũng mở rộng cơ sở áp dụng các thành phần giá, dịch vụ và cơ chế khuyến khích phù hợp với từng loại hình nguồn điện cùng hệ thống lưu trữ điện.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng) đề nghị tiếp tục rà soát để thể hiện rõ trong dự thảo nguyên tắc kiểm soát chi phí, công khai thông tin và phân bổ rủi ro một cách hợp lý giữa các chủ thể.

Dự thảo cũng đề cập lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cho khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, cũng như lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị cần đánh giá tác động tổng hợp của các cơ chế giá dự kiến thay vì chỉ xem xét từng cơ chế riêng biệt. Hồ sơ cần thể hiện rõ theo một số kịch bản cụ thể về mức độ thay đổi hóa đơn điện của các nhóm hộ gia đình và chi phí điện của các nhóm doanh nghiệp.

Khi quy định chi tiết lộ trình áp dụng giá điện theo giờ, Chính phủ cần bảo đảm điều kiện đo đếm chính xác. Đồng thời, cần bảo đảm khả năng kiểm tra số liệu, hóa đơn của người sử dụng điện, công khai thông tin đầy đủ trước khi áp dụng và xây dựng phương án hỗ trợ nhóm dễ bị ảnh hưởng.