Doanh nghiệp đánh giá cao quy định giảm đóng bảo hiểm thất nghiệp khi sử dụng lao động là người khuyết tật, bởi giúp giảm chi phí ban đầu và tạo động lực để tuyển dụng nhóm này. Song, còn băn khoăn về thời hỗ trợ 12 tháng là tương đối ngắn...

Một điểm mới đáng chú ý lại Luật Việc làm năm 2025 thể hiện rõ tính nhân văn của chính sách, là quy định giảm mức đóng vào Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp đối với người sử dụng lao động khi sử dụng người lao động là người khuyết tật. 

DOANH NGHIỆP GIẢM CHI PHÍ, NGƯỜI LAO ĐỘNG THÊM CƠ HỘI VIỆC LÀM

Ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), cho biết quy định giảm mức đóng cho người sử dụng lao động khi sử dụng người lao động là người khuyết tật nhằm tạo thêm cơ hội việc làm cho nhóm lao động này, đồng thời giúp doanh nghiệp giảm chi phí.

Trên thực tế, khi sử dụng lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp thường phải đầu tư thêm về cơ sở vật chất, điều kiện làm việc để đảm bảo phù hợp. Bên cạnh đó, người lao động khuyết tật cũng có thể gặp những hạn chế nhất định trong cạnh tranh trên thị trường lao động.

“Do đó, việc giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (từ mức tối đa 1%) được xem là một công cụ khuyến khích, hỗ trợ người sử dụng lao động tuyển dụng và sử dụng lao động là người khuyết tật, qua đó góp phần thúc đẩy tính bao trùm và nhân văn của chính sách”, ông Tú thông tin.

Hiện nay, quy định cho phép giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp xuống 0% trong thời hạn 12 tháng đối với người sử dụng lao động có sử dụng người lao động là người khuyết tật.

Về thủ tục thực hiện cũng tương đối đơn giản. Người lao động tham gia các loại bảo hiểm bắt buộc như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thông qua cơ quan Bảo hiểm xã hội, với quy trình chủ yếu thực hiện trực tuyến. Doanh nghiệp chỉ cần kê khai bổ sung và cung cấp thông tin xác nhận người lao động là người khuyết tật để được áp dụng chính sách.

Theo ông Tú, việc giảm mức đóng như vậy góp phần khuyến khích, động viên doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội, đồng thời tạo điều kiện để họ tuyển dụng và sử dụng lao động là người khuyết tật. Đây được xem là bước khởi đầu trong việc mở rộng các chính sách hỗ trợ.

Từ góc độ đơn vị triển khai chính sách, bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (thuộc Sở Nội vụ), cho biết qua nắm bắt, quy định này được các doanh nghiệp đánh giá cao, bởi giúp giảm chi phí ban đầu và tạo động lực để họ mạnh dạn hơn trong việc tuyển dụng lao động là người khuyết tật.

CẦN THÊM CÁC CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐI KÈM

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng bày tỏ một số băn khoăn. Thứ nhất, nhiều ý kiến cho rằng thời gian hỗ trợ 12 tháng là tương đối ngắn, và đề xuất có thể kéo dài hơn để tăng hiệu quả khuyến khích.

Thứ hai, doanh nghiệp quan tâm đến thủ tục hành chính, đặc biệt là quy trình xác minh, chứng nhận người lao động là người khuyết tật có rõ ràng, thuận tiện hay không, để đảm bảo đủ điều kiện được hưởng.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp phản ánh rằng bên cạnh việc giảm chi phí đóng bảo hiểm thất nghiệp, việc sử dụng lao động là người khuyết tật còn đòi hỏi nhiều hỗ trợ khác.

Chẳng hạn, cần cải thiện môi trường làm việc, bố trí lối đi riêng, đảm bảo khả năng tiếp cận trong doanh nghiệp, cũng như các điều kiện về đi lại, phương tiện giao thông. Thực tế, không phải người lao động khuyết tật nào cũng có điều kiện tài chính để tự trang bị phương tiện di chuyển phù hợp.

“Dù còn những khó khăn, doanh nghiệp nhìn chung vẫn mong muốn tuyển dụng lao động là người khuyết tật, vừa để thực hiện trách nhiệm xã hội, vừa góp phần giải quyết việc làm cho nhóm lao động yếu thế”, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Thị Thanh Liễu cho hay.

Đánh giá đây là chính sách mang tính nhân văn, tạo động lực ban đầu để doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào việc sử dụng lao động yếu thế, song bà Liễu cho rằng cần có thêm các chính sách hỗ trợ đi kèm. Chẳng hạn như cải thiện điều kiện, môi trường làm việc, cũng như các hỗ trợ khác. Qua đó, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp khi sử dụng lao động là người khuyết tật.

Về những băn khoăn của doanh nghiệp, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp (Cục Việc làm) Trần Tuấn Tú khẳng định, chính sách giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp đối với doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật mang tính chất khuyến khích, hỗ trợ, chứ không nhằm bao cấp toàn bộ chi phí cho doanh nghiệp.

Trên thực tế, chi phí để sử dụng lao động là người khuyết tật thường cao hơn so với lao động thông thường. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp tuyển dụng nhóm lao động này trước hết xuất phát từ trách nhiệm xã hội, với cộng đồng và yếu tố nhân văn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, Nhà nước có chính sách hỗ trợ ở mức độ nhất định để khuyến khích, tạo động lực cho doanh nghiệp. “Việc hỗ trợ toàn bộ là rất khó thực hiện, do liên quan đến nhiều yếu tố như nguồn lực tài chính, cơ chế kiểm soát và tổ chức thực hiện”, ông Tú lý giải.

Thêm rằng, đây cũng là lần đầu tiên nội dung này được quy định trong luật. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của các bên đều cần được luật hóa để đảm bảo tính pháp lý và thống nhất trong thực hiện.

Trong thời gian tới, trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn triển khai, các cơ quan chức năng có thể tiếp tục nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh chính sách cho phù hợp căn cứ vào nguồn lực thực tế.