Bộ Y tế đang dự kiến bổ sung một số thuốc vào danh mục thuốc dược liệu, y học cổ truyền, và xem xét quy định tỷ lệ thanh toán phù hợp với khả năng chi trả của người bệnh, cũng như khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế…

Bộ Y tế đang xây dựng Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05/2015/TT-BYT ban hành danh mục thuốc dược liệu, thuốc có kết hợp dược chất với các dược liệu, thuốc cổ truyền, dược liệu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế.

BỔ SUNG NHIỀU LOẠI THUỐC MỚI

Việc sửa đổi Thông tư số 05 nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế. Đặc biệt, có xem xét quy định tỷ lệ thanh toán phù hợp với khả năng chi trả của người bệnh và khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế.

Hiện nay, danh mục thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền theo quy định của Thông tư 05, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 27/2020/TT-BYT, gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền.

Theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), về chính sách bảo hiểm y tế liên quan đến thuốc y học cổ truyền, đã được đề cập tại Quyết định 1893/QĐ-TTg năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phát triển y dược cổ truyền, kết hợp y dược cổ truyền với y dược hiện đại đến năm 2030.

Trong đó, đã đặt ra mục tiêu tăng tỷ lệ chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong cơ sở khám chữa bệnh từ Quỹ bảo hiểm y tế trong tổng số chi phí cho thuốc đến năm 2025 tối thiểu là 20%, và đến năm 2030 là 30%, chi phí sử dụng dược liệu sẵn có tại địa phương trong chữa bệnh tối thiểu là 5% trong tổng số chi phí thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền.

Tuy nhiên, trong cơ cấu chi từ quỹ, mặc dù thuốc là cấu phần chiếm tỷ lệ lớn nhưng tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền hiện mới chỉ đạt hơn 5%.

Bà Trang cho rằng đây là con số hết sức khiêm tốn trong khi nước ta có nguồn dược liệu hết sức phong phú. Để đưa y học cổ truyền đến gần người dân hơn cần tích hợp các dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền chính thống vào danh mục chi trả toàn diện của bảo hiểm y tế quốc gia.

Theo dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05, danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền được đề xuất mở rộng gồm 358 mục, tăng 129 mục so với danh mục hiện hành. Danh mục dược liệu được đề xuất gồm 344 mục, giảm 5 mục so với 349 vị thuốc cổ truyền đang được quy định.

Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất xây dựng danh mục riêng gồm 35 thuốc kết hợp dược chất với dược liệu được Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán. Đây là nhóm thuốc có đồng thời thành phần của y học hiện đại và thành phần dược liệu. Với nhóm này, tỷ lệ thanh toán, phạm vi điều trị hoặc thời gian sử dụng có thể được quy định khác nhau tùy từng loại thuốc.

Chẳng hạn, thuốc Ethyl ester của acid béo iod hóa trong dầu hạt thuốc phiện, Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu, cấp cơ bản.

Thuốc Ginkgo biloba (chiết xuất từ lá bạch quả), Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán trong điều trị đau do viêm động mạch (đau thắt khi đi); rối loạn thị giác (bệnh võng mạc do tiểu đường); tai mũi họng (chóng mặt, ù tai, giảm thính lực), rối loạn tuần hoàn thần kinh cảm giác do thiếu máu cục bộ; hội chứng Raynaud.

Thuốc Panax notoginseng saponins, Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 50% tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu, cấp cơ bản trong các trường hợp gồm: Đột quỵ giai đoạn cấp, thanh toán tối đa 21 ngày; sau chấn thương sọ não, thanh toán tối đa 10 ngày; sau phẫu thuật chấn thương sọ não, thanh toán tối đa 10 ngày; sau phẫu thuật thần kinh sọ não, thanh toán tối đa 10 ngày.

Đan sâm, tam thất, camphor: Quỹ thanh toán trong giới hạn chỉ định điều trị và phòng ngừa các chứng rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực.

Gừng, Menthol, Methyl salicylat, tinh dầu bạc hà, tinh dầu hương nhu trắng,  tinh dầu long não, tinh dầu quế, tinh dầu tràm: Quỹ bảo hiểm y tế thanh toán trong các trường hợp đau lưng, đau dây thần kinh, đau vai gáy, đau nhức do phong thấp, bong gân, sưng bầm tím; cảm cúm, cảm lạnh…

BẢO ĐẢM QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI THAM GIA BẢO HIỂM Y TẾ

Về hướng dẫn sử dụng Danh mục thuốc, Bộ Y tế nêu rõ, các thuốc có trong danh mục được thanh toán theo quy định tại Thông tư số 27/2025/TT-BYT và các quy định cụ thể tại Thông tư sửa đổi.

Các thuốc có trong danh mục được sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tuân thủ theo quy định về kê đơn thuốc, và phù hợp với khả năng chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đối với Danh mục dược liệu, dược liệu có trong danh mục được sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tuân thủ theo quy định về kê đơn thuốc, phù hợp với khả năng chuyên môn và thẩm quyền kê đơn thuốc của bác sĩ y học cổ truyền, y sỹ y học cổ truyền hoặc lương y làm việc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, trước yêu cầu phát triển y học cổ truyền trong giai đoạn mới và nhằm hoàn thiện khung pháp lý về thanh toán thuốc y học cổ truyền trong khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, việc rà soát, cập nhật sửa đổi, bổ sung Thông tư số 05 là cần thiết, góp phần bảo đảm phù hợp với thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng Quỹ bảo hiểm y tế.

Xây dựng danh mục nhằm tạo cơ sở pháp lý và chuyên môn thống nhất để quản lý, kê đơn, sử dụng và thanh toán thuốc dược liệu, thuốc có kết hợp dược chất với dược liệu, thuốc cổ truyền và dược liệu từ nguồn Quỹ bảo hiểm y tế. Đồng thời, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế, sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế Trần Thị Trang cũng cho rằng, cần bảo đảm được nguyên tắc tuân thủ theo quy định của pháp luật về dược, nhưng cần tuân thủ theo nguyên lý y lý y huấn y học cổ truyền. Đặc biệt, đảm bảo được chi phí hiệu quả đi đưa vào thanh toán khám chữa bệnh bảo hiểm y tế.

Cùng với lấy người bệnh làm trung tâm nhưng đồng thời thực hiện triệt để kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Theo đó, mỗi tên thuốc trong danh mục đề xuất cần được chuẩn hóa về danh pháp, chuẩn hóa theo tên khoa học. Ưu tiên sử dụng phương pháp chữa bệnh y học cổ truyền và thuốc y học cổ truyền.