Tại kỳ họp thứ tư, HĐND TP. Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết về chính sách cải tạo chỉnh trang đô thị và phát triển TOD trên địa bàn Thành phố. Nghị quyết bổ sung nhiều quy định đặc thù về lựa chọn chủ đầu tư, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án cải tạo đô thị…

Theo Nghị quyết, ranh giới dự án cải tạo chỉnh trang đô thị được UBND TP xác lập khi công bố công khai dự án. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu Quy hoạch chi tiết dự án, chủ đầu tư có quyền đề xuất điều chỉnh ranh giới dự án. Ranh giới dự án tại Quy hoạch chi tiết được UBND TP phê duyệt sẽ là ranh giới chính thức của dự án cải tạo chỉnh trang đô thị.

CHỦ SỞ HỮU NHÀ, NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT ĐƯỢC ĐỀ XUẤT NHÀ ĐẦU TƯ 

Cùng với việc xác lập ranh giới dự án, Nghị quyết cũng quy định về lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị. Theo đó, các chủ sở hữu nhà, người có quyền sử dụng đất trong khu vực dự án, được đề xuất thực hiện dự án theo quy hoạch được duyệt. Trường hợp này phải có đủ 100% chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất đồng thuận. Các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất được đề xuất nhà đầu tư thực hiện dự án để UBND TP xem xét chấp thuận.

Bên cạnh hình thức trên, căn cứ vào danh mục công bố các dự án cải tạo chỉnh trang, nhà đầu tư đăng ký và được UBND TP tổ chức lựa chọn; nhà đầu tư có quyền chủ động đề xuất dự án cải tạo chỉnh trang trình UBND TP xem xét quyết định.

Riêng dự án cải tạo chỉnh trang cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy Chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội được lựa chọn chủ đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Không chỉ quy định liên quan đến lựa chọn chủ đầu tư, Nghị quyết còn nêu rõ phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thực hiện dự án. Cụ thể, những dự án cải tạo chỉnh trang cần triển khai ngay theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban bí thư Trung ương Đảng, Đảng ủy chính phủ, Ban chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất được bồi thường tối đa 2 lần quy định; đối với dự án cải tạo xây dựng chung cư, hệ số K được tăng lên tối đa 2 lần so với hệ số K được UBND TP quy định.

Đáng chú ý, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ được thông qua nếu có từ 75% số chủ sở hữu, người sử dụng đất đồng thuận. Đối với cải tạo xây dựng nhà, khu chung cư là 75% số chủ sở hữu căn hộ, chủ sử dụng đất hợp pháp đồng thuận (mỗi chủ sở hữu căn hộ hợp pháp và chủ sử dụng đất nằm trong ranh giới dự án được tính 1 phiếu đánh giá trên tổng số căn hộ và số thửa đất). Việc tổ chức lấy ý kiến có thể được tổ chức nhiều lần và bằng các hình thức khác do chủ đầu tư đề xuất và được UBND cấp xã chấp thuận, để đảm bảo lấy đủ ý kiến của các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất.

Ngoài ra, đối với chính sách, biện pháp hỗ trợ bồi thường, tái định cư, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi thuộc phạm vi dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm mục đích tái thiết một khu vực đô thị cụ thể (công trình có mục đích để ở), được xem xét bố trí tái định cư tại chỗ, trừ trường hợp nhà đầu tư có phương án khác, để cân đối đảm bảo tính hiệu quả tài chính của dự án và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Tuy nhiên, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị đủ điều kiện được bố trí tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng, mà không có nhu cầu mua nhà tái định cư, thì được lựa chọn mua, thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố, không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, điều kiện về đối tượng, điều kiện về thu nhập theo quy định của pháp luật hiện hành. UBND TP sẽ quy định chi tiết tiêu chí để chủ sở hữu, người sử dụng đất được mua, thuê, thuê mua theo từng trường hợp cụ thể.

Đặc biệt, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị mà không đủ điều kiện được bố trí tái định cư, có khó khăn về nhà ở, Nghị quyết cho phép được lựa chọn mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố, không phải bốc thăm và không phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở, điều kiện về đối tượng, điều kiện về thu nhập theo quy định của pháp luật hiện hành.

 TĂNG CHẾ TÀI ĐỐI VỚI DỰ ÁN CHẬM TRIỂN KHAI 

Bên cạnh cơ chế ưu đãi và hỗ trợ nhằm đẩy nhanh quá trình triển khai dự án, Nghị quyết cũng quy định các trường hợp thu hồi việc lựa chọn chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư dự án.

Cụ thể, Thành phố sẽ thực hiện thu hồi việc lựa chọn chủ đầu tư dự án trong trường hợp sau 12 tháng kể từ ngày được lựa chọn chủ đầu tư và sau 3 lần tổ chức lấy ý kiến các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, mà không thể đạt được 75% sự đồng thuận của các chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất và tương đương với 75% diện tích đất khu vực cải tạo chỉnh trang.

Thành phố thu hồi lại chủ trương đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư khác trong trường hợp sau 6 tháng kể từ ngày hoàn thành các thủ tục hành chính đủ điều kiện khởi công mà nhà đầu tư không thực hiện khởi công và triển khai xây dựng dự án theo tiến độ phê duyệt.

Trường hợp cần thiết phải thực hiện dự án ngay theo yêu cầu phát triển của Thành phố mà không lựa chọn được chủ đầu tư dự án, thì UBND TP quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xem xét quyết định thực hiện dự án bằng nguồn vốn đầu tư công hoặc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất sau khi có từ 2/3 tổng số chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất trong phạm vi ranh giới dự án trở lên đồng thuận.

Đối với các nhà, khu chung cư thuộc trường hợp phá dỡ theo quy định, trường hợp không lựa chọn chủ đầu tư thực hiện; trường hợp có lý do bất khả kháng, chủ đầu tư phải báo cáo và được UBND TP chấp thuận.