Không chỉ vướng mắc ở tiến độ đầu tư, công tác quản lý, vận hành nhiều công viên vườn hoa sau khi công trình hoàn thành bộc lộ bất cập…

Ban Đô thị HĐND TP. Hải Phòng đánh giá Chương trình xây dựng công viên, vườn hoa, cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021-2025 mặc dù đã góp phần chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân nhưng công tác đầu tư, quản lý và vận hành có nhiều bất cập làm ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác các công trình công cộng.

CHẬM TIẾN ĐỘ, CHƯA PHÁT HUY HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ

Ban Đô thị HĐND TP. Hải Phòng xác định hàng loạt công viên, vườn hoa được đầu tư bằng ngân sách trên địa bàn thành phố đang chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư, vướng giải phóng mặt bằng, kéo dài thời gian thi công hoặc chưa được bàn giao cho địa phương quản lý. Những tồn tại này đang làm giảm hiệu quả khai thác các công trình công cộng và ảnh hưởng đến mục tiêu phát huy giá trị nguồn lực đầu tư của thành phố.

Ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, Ban Đô thị đề nghị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình quyết định đầu tư trong năm 2026 đối với 2 dự án, gồm Vườn hoa khu đất Cam Lộ 9 (phường Hồng Bàng) và Vườn hoa Ngọc Xuyên (phường Đồ Sơn).

Đối với nhóm dự án còn vướng mắc công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, Ban Đô thị yêu cầu tập trung tháo gỡ khó khăn để triển khai thi công trong năm 2026 đối với 3 dự án, gồm Vườn hoa Nam Hải, Vườn hoa Tràng Cát (phường Hải An) và Vườn hoa khu vực đường vòng Cầu Niệm (phường An Biên).

Riêng nhóm dự án đã có mặt bằng và đang triển khai thi công, Ban Đô thị đề nghị đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành trong quý 3/2026 đối với 7 dự án. Đó là dải cây xanh cách ly khu đường sắt Hà Nội – Hải Phòng (phường Hồng Bàng), công viên xung quanh Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm (phường An Biên), vườn hoa Đằng Hải (phường Hải An), vườn hoa tại Tổ dân phố số 3 Hòa Nghĩa (phường Dương Kinh), vườn hoa Nam Sơn (phường An Dương), vườn hoa hồ Hạnh Phúc (phường Kiến An) và công viên Đầm Vuông (phường Đồ Sơn).

Trong khi đó, 9 công viên, vườn hoa đã hoàn thành nhưng chưa được bàn giao cho địa phương quản lý cũng được yêu cầu hoàn tất thủ tục tiếp nhận trong tháng 7/2026. Các công trình gồm vườn hoa khu tập thể Quán Toan (phường Hồng An), vườn hoa số 53 Lạch Tray, vườn hoa khu vực Miếu An Đà (phường Gia Viên), vườn hoa Đằng Hải (phường Hải An), vườn hoa Đông Hải 2, vườn hoa đình Xâm Bồ (phường Đông Hải), vườn hoa tại Tổ dân phố số 5 (phường Hưng Đạo), vườn hoa tại Tổ dân phố số 3 (phường Dương Kinh) và vườn hoa Hải Sơn (phường Đồ Sơn).

Đến thời điểm thực hiện giám sát, Vườn hoa Đầm Ngọc (phường Đồ Sơn) và Vườn hoa Ngọc Sơn (phường Phù Liễn) vẫn chưa hoàn thành thủ tục quyết định chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư.

Không chỉ vướng mắc ở tiến độ đầu tư, công tác quản lý, vận hành sau khi công trình hoàn thành cũng bộc lộ nhiều bất cập. Theo Ban Đô thị, một số công viên do UBND các phường Lê Chân, Hải An và Kiến An quản lý chưa được bố trí kinh phí chăm sóc cây xanh, vệ sinh môi trường và vận hành hệ thống điện chiếu sáng. Việc không bật điện vào buổi tối khiến nhiều công trình chưa phát huy hết công năng phục vụ cộng đồng.

Tại một số công viên ở các phường Kiến An và Hưng Đạo, nhiều hạng mục vẫn thi công dở dang, không có lực lượng trông coi nên xảy ra tình trạng người dân sử dụng diện tích trồng cây xanh để trồng rau, hoa màu. Trong khi đó, việc chậm nghiệm thu, bàn giao khiến một số công trình xuống cấp trong thời gian chờ tiếp nhận; riêng tại phường Phù Liễn, địa phương phải huy động nguồn lực xã hội hóa để duy trì công viên.

ĐIỀU CHỈNH CHƯƠNG TRÌNH TỪ 62 XUỐNG CÒN 33 CÔNG VIÊN

Chương trình xây dựng công viên, vườn hoa, cây xanh trên địa bàn các quận giai đoạn 2021-2025 của Hải Phòng có mục tiêu ban đầu mỗi phường có tối thiểu một công viên, vườn hoa hoặc khu cây xanh diện tích khoảng 5.000 m² phù hợp điều kiện thực tế và quỹ đất của địa phương. Chương trình được kỳ vọng góp phần chỉnh trang, nâng cấp đô thị trung tâm, cải thiện cảnh quan, tạo thêm không gian công cộng phục vụ phúc lợi xã hội, nâng cao chất lượng sống của người dân và khắc phục tình trạng đất trống, đất sử dụng chưa hiệu quả.

Theo Nghị quyết số 06/NQ-HĐND ngày 12/4/2022 về chỉnh trang, nâng cấp đô thị, Hải Phòng triển khai chương trình xây dựng 62 công viên, vườn hoa trên địa bàn 7 quận, với tổng diện tích khoảng 70ha. Trong đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện 8 công viên, vườn hoa được đầu tư từ năm 2021 và đầu tư mới 54 công viên, vườn hoa, cây xanh giai đoạn 2022–2025, với diện tích khoảng 64,48 ha. Tổng vốn thực hiện khoảng 2.631 tỷ đồng, gồm 2.126 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và 505 tỷ đồng từ ngân sách các quận.

Tuy nhiên, tại Kỳ họp thứ 18, ngày 19/7/2024, HĐND TP. Hải Phòng khóa XVI đã điều chỉnh Nghị quyết số 06/NQ-HĐND, giảm quy mô chương trình còn 33 công viên, vườn hoa, với tổng diện tích khoảng 44,84 ha, tổng vốn thực hiện cũng được điều chỉnh còn 1.060 tỷ đồng. Trong đó, 8 công viên triển khai giai đoạn 2021–2022 có diện tích khoảng 6,09 ha, tổng vốn 192,804 tỷ đồng. Còn 25 công viên, vườn hoa thực hiện giai đoạn 2022–2025 có diện tích khoảng 38,75 ha bố trí 693,531 tỷ đồng từ ngân sách thành phố và 173,383 tỷ đồng từ ngân sách quận.

Theo Ban Đô thị, chương trình đã góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện cảnh quan, tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng và từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, khi chương trình bước vào giai đoạn hoàn thiện, việc xử lý các dự án chậm tiến độ, hoàn tất bàn giao công trình và bảo đảm kinh phí vận hành sẽ quyết định hiệu quả khai thác nguồn lực đầu tư.

Vì vậy, cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, bố trí kinh phí vận hành và hướng dẫn các địa phương khai thác hiệu quả tài sản công tại các công viên, vườn hoa. Đây là những điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả đầu tư, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vui chơi, sinh hoạt, rèn luyện sức khỏe của người dân.