Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng lượng tiền mặt trong hệ thống ngân hàng là tình trạng suy giảm kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc...

Lượng tiền mặt trong hệ thống ngân hàng Trung Quốc đang tăng mạnh do doanh nghiệp và hộ gia đình ở nước này giảm vay nợ, trong bối cảnh bất định kinh tế gia tăng vì chiến tranh ở Vùng Vịnh và khủng hoảng bất động sản kéo dài.

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC), tính đến cuối tháng 6 vừa qua, các ngân hàng Trung Quốc đã ghi nhận mức chênh lệch giữa lượng tiền gửi và lượng tiền cho vay lên tới 63,81 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 9,4 nghìn tỷ USD), mức cao nhất kể từ khi có số liệu so sánh vào năm 1997.

PBOC cho biết tổng lượng tiền gửi bằng nhân dân tệ tại các ngân hàng Trung Quốc đã tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước, đạt 346,44 nghìn tỷ nhân dân tệ vào cuối tháng 6. Trong khi đó, các khoản vay chỉ tăng 5,2%, đạt 282,63 nghìn tỷ nhân dân tệ. Đây là năm thứ hai liên tiếp mà tốc độ tăng trưởng tiền gửi vượt qua tốc độ tăng trưởng cho vay trong hệ thống ngân hàng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng lượng tiền mặt trong hệ thống ngân hàng là tình trạng suy giảm kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc, cùng với những rủi ro địa chính trị gia tăng từ khu vực Trung Đông. Những yếu tố này đã phủ bóng lên triển vọng kinh tế đối với cả doanh nghiệp và hộ gia đình.

Đầu tư tài sản cố định, bao gồm xây dựng nhà máy và các khoản đầu tư cơ bản khác, đã giảm 5,7% trong 6 tháng đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước, trong đó đầu tư trong khu vực tư nhân giảm 8,5%, theo Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS).

Giá hàng hóa tăng cao đã làm tăng chi phí mua sắm, khiến các công ty ngần ngại đầu tư mới và chuyển sang tích lũy dự trữ tiền mặt. Các khoản cho vay doanh nghiệp trung và dài hạn trong tháng 6 đã giảm khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước.

Cạnh tranh giá cả ngày càng gay gắt giữa các nhà sản xuất trong nước cũng tạo thêm áp lực. Hãng Samsung Electronics của Hàn Quốc đã thông báo sẽ ngừng bán tivi, điều hòa và tủ lạnh tại Trung Quốc, chính thức rút khỏi thị trường điện tử tiêu dùng của nước này.

Về phía hộ gia đình, xu hướng tiết kiệm vẫn chiếm ưu thế. Doanh thu bán lẻ, một chỉ số quan trọng về tiêu dùng, chỉ tăng 1,3% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ năm trước, giảm tốc từ mức tăng 2,4% trong quý 1. Giá cả tăng cao ở các nhu yếu phẩm như xăng dầu đã làm giảm thu nhập khả dụng, khiến nhiều người tiêu dùng phải cắt giảm các khoản chi tiêu không thiết yếu.

Nhu cầu vay tiêu dùng cũng giảm mạnh. Các khoản vay hộ gia đình trung và dài hạn, chủ yếu là vay thế chấp nhà và vay mua ô tô, đã giảm khoảng 80% trong nửa đầu năm so với cùng kỳ năm trước, xuống mức thấp nhất kể từ khi có dữ liệu so sánh vào năm 2009.

Doanh số bán nhà trì trệ đã hạn chế nhu cầu vay thế chấp nhà, trong khi giá nhà giảm đã tạo ra hiệu ứng tài sản tiêu cực kéo dài, tiếp tục ảnh hưởng đến việc mua sắm hàng hóa lâu bền.

Mặc dù Bắc Kinh đã triển khai các biện pháp trợ cấp để khuyến khích người dân mua sắm điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử tiêu dùng khác, nhiều người tiêu dùng cho biết họ không thấy cần thiết phải thay thế các thiết bị hiện có trong thời gian tới.

Sự giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc đang ngày càng rõ rệt. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này chỉ tăng 4,3% trong quý 2 so với cùng kỳ năm trước, giảm tốc từ mức tăng 5% trong quý trước đó.

Hãng tin Reuters đưa tin rằng trong những tháng gần đây, PBOC đã thúc giục một số ngân hàng thương mại tăng cường cho vay. Tại cuộc họp ủy ban chính sách tiền tệ quý 2 vào ngày 4/7, PBOC đã tái khẳng định sẽ duy trì chính sách tiền tệ "thích ứng phù hợp”.

PBOC hiện coi lãi suất mua lại (repo) đảo ngược kỳ hạn 7 ngày là lãi suất chính sách chính, nhưng đã giữ nguyên lãi suất này kể từ đợt giảm 0,1 điểm phần trăm vào tháng 5/2025.

Một số chuyên gia tin rằng căng thẳng gia tăng ở Trung Đông đã làm tăng áp lực lạm phát, khiến PBOC có ít dư địa hơn để thực hiện các biện pháp nới lỏng tiền tệ bổ sung.