177 chung cư cũ được phá dỡ, xây dựng nhà ở xã hội để tái định cư người dân sống tại chung cư cũ…

Ngày 28/7, tại Kỳ họp thứ III, HĐND TP. Hải Phòng khóa XVII thông qua Nghị quyết di dời cư dân gắn với chỉnh trang đô thị, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp, với phạm vi 177 chung cư cũ, ảnh hưởng tới khoảng 9.193 hộ dân.

DI DỜI HƠN 9.000 HỘ DÂN, TÁI THIẾT 177 CHUNG CƯ CŨ

Nghị quyết thông qua nội dung Đề án di dời cư dân kết hợp chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp trên địa bàn thành phố Hải Phòng sau sáp nhập. Đối tượng là 177 chung cư cũ, gồm cả quỹ nhà tự quản chưa được chuyển giao với khoảng 9.193 hộ dân.

Mục tiêu không chỉ di dời người dân khỏi các chung cư xuống cấp mà còn bố trí chỗ ở an toàn, ổn định, kết hợp cải tạo, xây dựng lại chung cư với chỉnh trang đô thị, tái cấu trúc không gian, khai thác quỹ đất và bổ sung hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Việc thực hiện được phân kỳ 2026 - 2028, 2028 - 2030, định hướng đến năm 2030, ưu tiên người có công, gia đình chính sách và các nhóm yếu thế.

Theo Đề án, Hải Phòng triển khai 4 nhóm giải pháp chủ yếu.

Thứ nhất, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ (theo Nghị định 98/2024/NĐ-CP) theo hướng thu hút đầu tư. Khoảng 36 chung cư tại các khu Đồng Tâm, Cầu Tre, Lâm Tường, Lam Sơn... được định hướng cải tạo, xây dựng lại, ưu tiên dự án điểm tại khu Đồng Tâm.

Thứ hai, tiếp tục kế thừa và mở rộng Nghị quyết 04/NQ-HĐND (quy định chính sách hỗ trợ một số thành viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ cận thoát nghèo trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 – 2030) và Đề án 05/ĐA-UBND (về xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố), gắn chỉnh trang, tái thiết đô thị với phát triển nhà ở xã hội phục vụ tái định cư.

Thứ ba, phát triển quỹ nhà ở địa phương theo Nghị định 302/2025/NĐ-CP để cho thuê, kèm chính sách hỗ trợ giá thuê cho một số nhóm đối tượng.

Thứ tư, khi nguồn cung khác chưa đáp ứng, thành phố đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bằng vốn đầu tư công, ưu tiên quỹ đất Nhà nước quản lý và các hộ phải di dời khẩn cấp, không đủ khả năng mua, thuê mua nhà ở.

Nguồn lực thực hiện được huy động từ vốn xã hội hóa, Quỹ nhà ở địa phương và vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Thành phố định hướng hỗ trợ giá thuê, miễn giảm tiền thuê đối với người có công, hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai tín dụng ưu đãi.

GIẢI QUYẾT NHÀ Ở KẾT HỢP CHỈNH TRANG ĐÔ THỊ

Theo đánh giá của UBND TP. Hải Phòng, phần lớn chung cư cũ chỉ cao 2-5 tầng, không có thang máy. Các căn hộ chỉ rộng 15-30m2, công năng lạc hậu, thiếu khép kín. Tình trạng cơi nới, lấn chiếm bằng lồng sắt khá phổ biến, làm tăng tải trọng lên kết cấu đã xuống cấp, ảnh hưởng thoát nạn và phòng cháy chữa cháy. Hệ thống điện nước, thoát nước và sân đường nội bộ tại nhiều khu cũng đã hư hỏng, thiếu đồng bộ.

Kết quả kiểm định 177 nhà chung cư cho thấy có 66 nhà cấp độ D, 58 nhà cấp độ C, 7 nhà cấp độ B và 6 nhà đang được kiểm định. Với thực trạng này, việc xử lý không thể chỉ dừng ở sửa chữa, cải tạo cục bộ mà phải di dời cư dân, phá dỡ, xây dựng lại và xử lý đồng bộ hạ tầng, không gian đô thị.

Theo thống kê, khi thực hiện di dời cư dân kết hợp chỉnh trang đô thị và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, xuống cấp sẽ tác động đến hơn 9.000 hộ dân. Trong đó, tại phía Đông Hải Phòng, trong lõi chung cư có khoảng 6.902 hộ với 17.807 nhân khẩu, ngoài lõi có 1.340 hộ với 4.366 nhân khẩu. Tại phía Tây Hải Phòng, trong lõi có 784 hộ với 2.422 nhân khẩu, ngoài lõi có 167 hộ với 532 nhân khẩu.

Trong các hộ dân được rà soát, có 417 trường hợp thuộc diện chính sách, bảo trợ xã hội (gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công, hộ nghèo, cận nghèo)... Nhóm này có nhu cầu tái định cư phù hợp và hỗ trợ để giảm áp lực kinh tế khi chuyển đến nơi ở mới. Khảo sát của Sở Xây dựng TP. Hải Phòng cho thấy 96% số hộ đã được rà soát đồng thuận với chủ trương di dời gắn với chỉnh trang đô thị, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Đây là điều kiện thuận lợi để triển khai chương trình có quy mô lớn.

Trước đó, Hải Phòng đã thực hiện Nghị quyết 04/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ một số thành viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo, hộ cận thoát nghèo trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2026 – 2030 và Đề án 05/ĐA-UBND về xây dựng nhà ở xã hội kết hợp giải quyết nhà ở cho các hộ dân sinh sống tại các chung cư cũ trên địa bàn thành phố. Sau 3 năm thực hiện, Hải Phòng đã chuyển dần từ phương thức bao cấp sang xã hội hóa, huy động doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội phục vụ tái định cư.

Hải Phòng đã hoàn thành 1 dự án tại ngõ 75 Lý Thánh Tông (phường Đồ Sơn) và đang triển khai nhà ở xã hội tại Tổng kho Lạc Viên 3 (4.448 căn), khu đô thị Cầu Rào 2 (2.800 căn), khu vực Đồng Hòa, Kiến An (519 căn), XH1, XH2 tại Vĩnh Niệm (1.777 căn). Thành phố cũng đã phê duyệt dự án hạ tầng kỹ thuật tại Vạn Mỹ và 311 Đà Nẵng từ tháng 5/2025.

Tuy nhiên, UBND TP. Hải Phòng nhận thấy phạm vi, đối tượng của Nghị quyết 04/NQ-HĐND và Đề án 05/ĐA-UBND không còn phù hợp thực tiễn. Sau sáp nhập, yêu cầu không chỉ là phát triển nhà ở xã hội mà phải gắn di dời cư dân với chỉnh trang, tái thiết đô thị, cải tạo và xây dựng lại chung cư cũ. Vì vậy, cần thiết phải có nghị quyết mới phát triển nhà ở xã hội, tạo lập quỹ nhà ở địa phương, hỗ trợ giá thuê để vừa giải quyết vấn đề nhà ở vừa tái cấu trúc không gian đô thị.