Góp ý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Tài chính cho rằng hoạt động định giá, giám định… là các hoạt động mang tính chuyên môn cao. Nếu không phân định rõ giữa hành vi cố ý vi phạm và sai sót chuyên môn, việc bổ sung tội danh này sẽ đồng nhất rủi ro nghề nghiệp với hành vi phạm tội...

Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an xây dựng, hiện Bộ Tư pháp đã công khai đăng tải hồ sơ để thẩm định. Theo dự thảo tờ trình, Bộ Công an đề xuất bổ sung các tội mới về định giá, thẩm định giá, kiểm toán.

Theo bản tổng hợp ý kiến, Bộ Tài chính cho rằng hoạt động định giá, kiểm toán, kiểm định, giám định… là các hoạt động mang tính chất chuyên môn, chịu sự điều chỉnh hệ thống văn bản pháp luật chuyên ngành.

Pháp luật hiện hành đã có các quy định về xử lý vi phạm hành chính và trường hợp vi phạm bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì đều là các hành vi cố tình móc ngoặc, thông đồng, câu kết nhằm vụ lợi, trục lợi một cách có chủ đích sẽ bị xử lý theo các tội danh về kinh tế, chức vụ.

Bộ Tài chính cho rằng việc bổ sung thêm tội danh nói trên có thể gây trùng lắp, chồng chéo trong hệ thống văn bản pháp luật.

Theo Bộ Tài chính, việc “hình sự hóa” các tội danh liên quan đến định giá, giám định, cung cấp thông tin... có thể khiến cho các cán bộ, công chức có tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh hoạt động định giá, giám định… là các hoạt động mang tính chuyên môn cao, phụ thuộc phương pháp định giá, thông tin, dữ liệu, khả năng xét đoán nghề nghiệp.

Các trường hợp vi phạm về quy chuẩn chuyên môn, quy trình, trình tự đều đã có các quy định về xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm dân sự. Trường hợp có yếu tố hình sự mới xử lý theo văn bản pháp luật về hình sự.

“Nếu không phân định rõ giữa hành vi cố ý vi phạm và sai sót chuyên môn, việc bổ sung tội danh này sẽ đồng nhất rủi ro nghề nghiệp với hành vi phạm tội”, Bộ Tài chính nêu rõ. 

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy trách nhiệm trong các hoạt động này chủ yếu được điều chỉnh thông qua chuẩn mực nghề nghiệp, trách nhiệm dân sự và kỷ luật hành nghề, chỉ xử lý hình sự trong các trường hợp gian lận rõ ràng

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị trước mắt, chưa bổ sung bổ sung các tội danh mới về định giá, thẩm định giá và tội danh cố tình chậm cung cấp thông tin, tài liệu hoặc cố tình cung cấp thông tin, tài liệu không đúng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng vào dự án Bộ luật Hình sự.

Hiện, cơ quan soạn thảo đề nghị giữ nguyên chính sách này. Theo đó, hành vi cố tình chậm cung cấp thông tin, tài liệu hoặc cố tình cung cấp thông tin, tài liệu không đúng theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan tiến hành tố tụng là hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp, ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan của vụ án, xác định thiệt hại, định tội, định khung hình phạt và thu hồi tài sản.

Các tội danh hiện hành chỉ xử lý được một số trường hợp có đủ dấu hiệu cấu thành tương ứng. Trong khi đó, có những hành vi cố ý kéo dài, cung cấp thiếu hoặc không đúng yêu cầu hoặc che giấu thông tin, tài liệu nhưng không có yếu tố hối lộ, không có hành vi làm giả, không thuộc chủ thể có chức vụ, quyền hạn, song vẫn gây cản trở nghiêm trọng hoạt động tố tụng.

Theo Bộ Công an, nếu không bổ sung quy định sẽ tiếp tục tồn tại khoảng trống xử lý.  Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu, quy định chặt chẽ dấu hiệu cấu thành của tội danh này và thể hiện cụ thể trong hồ sơ dự án luật.