Lãi suất rẻ không còn là động lực cho thị trường, VN-Index chỉ đạt 1.160 điểm vào cuối năm?

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục tăng điểm trong quý 3 2023, cũng là quý tăng thứ 3 liên tiếp. Động lực tăng của thị trường chủ yếu đến từ xu hướng hạ nhiệt của mặt bằng lãi suất trong nền kinh tế nhờ các chính sách hỗ trợ của NHNN.

Bên cạnh đó, kỳ vọng nền kinh tế đã đi qua đáy và kết quả kinh doanh các doanh nghiệp dần khởi sắc sau khi sụt giảm sâu trong 2 quý đầu năm cũng là yếu tố hỗ trợ thị trường. Tính cho cả quý 3, chỉ số VN-Index tăng 3% về điểm số, trong khi giá trị giao dịch bình quân tăng 56% so với cùng kỳ.

Đối với triển vọng trong quý cuối năm 2023, KBSV cho rằng sẽ có 4 yếu tố chính định hình xu hướng thị trường chứng khoán Việt Nam, bao gồm: Xu hướng của mặt bằng lãi suất. Diễn biến giảm của mặt bằng lãi suất là động lực tăng trưởng chính của chứng khoán trong 9 tháng đầu năm.

Dù mặt bằng lãi suất sẽ không sớm đảo chiều tăng trở lại, tuy nhiên với các áp lực tỷ giá và lạm phát gia tăng thờigian gần đây, cùng động thái phát hành tín phiếu hút tiền đồng về của NHNN, việc giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 34% xuống 30%, và việc tỷ lệ nợ xấu các ngân hàng chưa có dấu hiệu giảm…  xu hướng mặt bằng lãi suất sẽ khó giảm rõ nét trong quý 4 mà thay vào đó sẽ đi ngang hoặc chỉ giảm nhẹ. Theo đó, đây sẽ không còn là yếu tố hỗ trợ mạnh cho thị trường chứng khoán.

KBSV tăng nhẹ dự báo tăng trưởng EPS 2023 toàn thị trường từ 0,5% ở báo cáo chiến lược gần nhất lên 1% so với cùng kỳ 2022, sau khi số liệu Q2 công bố cho thấy đà suy giảm trong kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết đã chững lại.

Song song với kỳ vọng nền kinh tế đã đi qua vùng đáy ở 2 quý đầu năm và sẽ phục hồi rõ nét hơn trong quý 4, kỳ vọng lợi nhuận các doanh nghiệp sẽ trở lại xu hướng tăng trưởng trong quý cuối năm, giúp EPS thị trường cả năm 2023 đi ngang so với cùng kỳ dù giảm sâu trong 2 quý đầu năm.

Việc triển khai hệ thống giao dịch KRX, vốn được chờ đợi từ lâu, mang lại 2 tác động tích cực đối với thị trường chứng khoán nói chung. Một mặt, hệ thống KRX là tiền đề để xây dựng đối tác bù trừ trung tâm CCP, qua đó đẩy nhanh việc nâng hạng cũng như thu hút nguồn vốn nhà đầu tư nước ngoài.

Mặt khác, KRX cũng giúp triển khai việc bán chứng khoán chờ về, ước tính có thể cải thiện thanh khoản thị trường lên mức 19 nghìn tỷ mỗi phiên, qua đó tác động tích cực lên kết quả kinh doanh của nhóm cổ phiếu ngành chứng khoán.

Lạm phát tại Mỹ dự kiến sẽ tiếp tục kéo dài dai dẳng trước ảnh hưởng của đà tăng giá năng lượng cũng như việc đẩy mạnh chi tiêu của chính phủ. Mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao hơn trong khoảng thời gian dài hơn, kéo theo đó là đà tăng lợi suất của TPCP Mỹ, đang làm gia tăng rủi ro suy thoái tại Mỹ nói riêng và dịch chuyển dòng vốn đầu tư ra khỏi các nền kinh tế ngoài Mỹ nói chung.

Theo đó, kinh tế của Việt Nam cũng như thị trường chứng khoán thế giới sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực từ (1) việc biến động mạnh của tỷ giá khiến cho dòng vốn đầu tư vào Việt Nam cũng như thanh khoản tiền đồng trong nền kinh tế sụt giảm (2) nhu cầu tiêu thụ hàng xuất khẩu của Việt Nam suy yếu khiến cho triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết kém khả quan và (3) việc bán ròng của các nhà đầu tư nước ngoài sẽ gây cản trở lên đà hồi phục của thị trường

Trên cơ sở đó, KBSV giảm dự báo chỉ số VN-Index cuối năm 2023 xuống 1.160 điểm (từ mức 1.240 đưa ra thời điểm đầu năm cũng như trong báo cáo chiến lược quý gần nhất). Trong đó, nâng nhẹ dự phóng tăng trưởng EPS lên 1% và hạ mức P/E hợp lí của chỉ số VN-Index xuống 14,5 lần (từ mức 15,5 lần trong báo cáo gần nhất), chủ yếu phản ánh các lo ngại liên quan đến lạm phát, tỷ giá tác động tiêu cực lên xu hướng mặt bằng lãi suất, và môi trường đầu tư toàn cầu không thuận lợi.

Do việc triển khai hệ thống KRX còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn, KBSVi tạm chưa đưa vào mô hình định giá. Trong kịch bản hệ thống KRX được đưa vào triển khai theo đúng kế hoạch, vùng giá hợp lí của chỉ số VN-Index sẽ cải thiện hơn so với dự báo này.