Một làn sóng dịch chuyển tài sản toàn cầu đang làm thay đổi bản đồ sức hấp dẫn của các nước châu Âu...

Trong khi Italy, Hy Lạp và Thụy Sĩ nổi lên như những điểm đến ngày càng được giới giàu có ưa chuộng, các nền kinh tế lớn như Anh, Đức và Pháp lại đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng trong việc giữ chân tầng lớp triệu phú.

Theo Euronews, trong nhiều thập kỷ, Anh, Pháp và Đức được xem là những điểm đến hàng đầu của giới giàu toàn cầu nhờ sự ổn định chính trị, hệ thống tài chính phát triển và chất lượng sống cao. Tuy nhiên, một báo cáo mới công bố cho thấy vị thế này đang dần thay đổi khi ngày càng nhiều cá nhân sở hữu tài sản lớn tìm kiếm những lựa chọn mới tại châu Âu.

Báo cáo Henley Private Wealth Migration Report 2026 của Henley & Partners - công ty tư vấn đầu tư di trú toàn cầu chuyên về cư trú và quốc tịch - cho thấy một khoảng cách ngày càng rõ rệt giữa các quốc gia châu Âu trong cuộc cạnh tranh thu hút và giữ chân giới giàu có.

Không còn tập trung vào việc thống kê số lượng triệu phú di chuyển giữa các quốc gia như các năm trước, báo cáo năm nay đánh giá sức hấp dẫn của từng quốc gia thông qua một hệ thống điểm số mới, phản ánh khả năng cạnh tranh trong việc thu hút nguồn vốn và tài sản có tính di động cao trên phạm vi toàn cầu.

CUỘC ĐUA MỚI GIỮA CÁC QUỐC GIA CHÂU ÂU

Điểm mới đáng chú ý của báo cáo năm 2026 là việc sử dụng Chỉ số Năng lực Cạnh tranh về Di chuyển Tài sản (Wealth Mobility Competitiveness Score), được tính trên thang điểm 100.

Theo Henley & Partners, chỉ số này được xây dựng dựa trên nhiều yếu tố như chính sách thuế, môi trường pháp lý, mức độ ổn định chính trị, chất lượng cuộc sống, khả năng bảo vệ tài sản và mức độ thuận lợi đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Kết quả cho thấy Cyprus đứng đầu châu Âu với 73,5 điểm. Theo sau là Hà Lan với 72,8 điểm, Bồ Đào Nha với 72,5 điểm và Italy với 72,3 điểm. Thụy Sĩ đạt 70,8 điểm, trong khi Hy Lạp đạt 70,5 điểm.

Tuy nhiên, theo các tác giả báo cáo, điểm số không phản ánh đầy đủ mức độ hấp dẫn thực tế của từng quốc gia đối với giới giàu toàn cầu. Trên thực tế, Italy, Hy Lạp và Thụy Sĩ mới là những thị trường đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các cá nhân có giá trị tài sản ròng cao (HNWIs).

Điều này phản ánh một xu hướng mới: thay vì chỉ lựa chọn những trung tâm tài chính truyền thống, giới giàu ngày càng quan tâm đến các quốc gia có chính sách thuế cạnh tranh, môi trường sống chất lượng cao và khả năng bảo toàn tài sản trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn.

Báo cáo cho rằng châu Âu đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh mới, nơi các quốc gia không chỉ thu hút vốn đầu tư mà còn phải cạnh tranh để thu hút chính những người sở hữu nguồn vốn đó.

ITALY, HY LẠP VÀ THỤY SĨ NỔI LÊN NHƯ NHỮNG “THỎI NAM CHÂM” MỚI

Trong số các quốc gia được đánh giá cao, Italy được xem là một trong những điểm sáng nổi bật nhất. Nền kinh tế lớn thứ ba của Liên minh châu Âu đạt 72,3 điểm trong bảng xếp hạng. Theo Henley, sức hút của Italy đến từ sự kết hợp giữa các chính sách ưu đãi tài chính và lợi thế tiếp cận thị trường châu Âu.

Một trong những yếu tố quan trọng là cơ chế thuế khoán dành cho cư dân mới. Chính sách này cho phép những cá nhân giàu có chuyển nơi cư trú đến Italy được hưởng mức thuế cố định đối với thu nhập phát sinh ở nước ngoài, giúp tăng khả năng dự báo chi phí thuế và bảo toàn tài sản. Bên cạnh đó, Italy còn có hệ thống thuế thừa kế tương đối thuận lợi so với nhiều nền kinh tế phát triển khác.

Henley cũng ghi nhận vai trò ngày càng nổi bật của Milan. Thành phố này đang dần trở thành trung tâm tài chính mới của châu Âu, đồng thời là địa điểm đặt văn phòng quản lý tài sản gia đình (family office) của nhiều cá nhân siêu giàu.

Trong khi đó, Hy Lạp được xem là quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ những thay đổi gần đây trên thị trường đầu tư định cư tại châu Âu.

Báo cáo cho biết việc Tây Ban Nha chấm dứt chương trình “thị thực vàng” và Bồ Đào Nha loại bỏ hình thức đầu tư bất động sản để đổi lấy quyền cư trú đã khiến nhiều nhà đầu tư chuyển hướng sang Hy Lạp. Nhờ đó, quốc gia Nam Âu này ngày càng được xem là lựa chọn hấp dẫn đối với những người muốn sở hữu quyền cư trú trong EU nhưng vẫn duy trì chi phí đầu tư tương đối hợp lý.

Thụy Sĩ tiếp tục giữ vững vị thế truyền thống của mình như một “nơi trú ẩn an toàn” đối với tài sản toàn cầu. Theo Henley, nhu cầu đối với Thụy Sĩ chủ yếu đến từ các cá nhân tìm kiếm sự ổn định chính trị, môi trường pháp lý minh bạch và khả năng bảo toàn tài sản trong bối cảnh thế giới liên tục xuất hiện các biến động địa chính trị.

Trong thời kỳ bất định, yếu tố an toàn ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng không kém các ưu đãi thuế khi giới giàu lựa chọn nơi sinh sống và đầu tư.

ANH, ĐỨC VÀ PHÁP ĐANG MẤT DẦN LỢI THẾ

Ở chiều ngược lại, các nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang đối mặt với những thách thức ngày càng rõ nét.

Đức đạt 69,7 điểm, Na Uy đạt 69 điểm, Anh đạt 68,3 điểm và Pháp chỉ đạt 65,7 điểm. Dù vẫn thuộc nhóm quốc gia có sức hấp dẫn cao, các nước này đang chịu áp lực lớn trong việc duy trì vị thế trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ các đối thủ trong khu vực.

Theo Henley, những tín hiệu rõ nhất xuất hiện tại Anh. Số lượng đơn đăng ký tư vấn từ những người có địa chỉ cư trú tại Anh đã tăng 15% trong giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2025. Nếu như năm 2018, Anh chỉ đứng thứ 20 trong danh sách các thị trường nguồn khách hàng của Henley, thì hiện nay nước này thường xuyên nằm trong nhóm 5 thị trường lớn nhất.

Xu hướng này cho thấy ngày càng nhiều người giàu tại Anh đang tìm kiếm các phương án cư trú hoặc quốc tịch thay thế ở nước ngoài. Báo cáo cho rằng nguyên nhân xuất phát từ hàng loạt thay đổi chính sách trong những năm gần đây. Trong đó đáng chú ý là việc bãi bỏ chế độ thuế ưu đãi dành cho người không cư trú lâu dài (non-dom), các điều chỉnh về thuế thừa kế, việc chấm dứt chương trình Thị thực Nhà đầu tư Tier 1 và những lo ngại liên quan đến môi trường tài khóa trong tương lai.

Đức và Pháp cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Henley cho biết số lượng yêu cầu tư vấn từ công dân Đức tăng 16% trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Trong khi đó, Pháp có sự thay đổi mạnh hơn khi từ vị trí nằm ngoài nhóm khách hàng trọng điểm năm 2024 đã vươn lên nhóm 15 quốc gia có lượng khách hàng lớn nhất của công ty vào năm 2026.

Theo ông Guenther Dobrauz-Saldapenna, Giám đốc khu vực châu Âu của Henley & Partners, điều này không có nghĩa Đức hay Pháp đã trở thành những nơi kém hấp dẫn.

Vấn đề nằm ở chỗ các quốc gia này đang mất dần lợi thế ở những tiêu chí mà giới giàu đặc biệt quan tâm, trong khi nhiều quốc gia cạnh tranh khác lại chủ động cải thiện chính sách để gia tăng sức hút.

Nói cách khác, cuộc cạnh tranh không phải là giữa những quốc gia “tốt” và “xấu”, mà là giữa những nước đang đổi mới mạnh mẽ để thu hút dòng tài sản toàn cầu với những nước cải cách chậm hơn.

Xu hướng này không chỉ diễn ra tại châu Âu. Trên phạm vi toàn cầu, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những điểm đến hàng đầu đối với giới giàu quốc tế. Quốc gia vùng Vịnh này đạt 85,3 điểm, thuộc nhóm cao nhất trong nghiên cứu.

Theo Henley, bất chấp những căng thẳng địa chính trị trong khu vực Trung Đông, nhu cầu đối với UAE vẫn duy trì ở mức cao. Động lực chính không phải là làn sóng rời bỏ đất nước của người dân UAE mà là nhu cầu đa dạng hóa nơi cư trú và tài sản của giới giàu quốc tế.

Singapore cũng tiếp tục củng cố vị thế trung tâm tài chính hàng đầu châu Á khi dẫn đầu nhóm quốc gia được xếp hạng “nhà lãnh đạo” với 79,5 điểm. New Zealand đứng ngay phía sau với 75,8 điểm.

Đáng chú ý, Mỹ được Henley mô tả là một nghịch lý. Mặc dù vẫn là quốc gia tạo ra nhiều tài sản nhất thế giới, Mỹ chỉ đạt 62,3 điểm trong chỉ số đánh giá khả năng cạnh tranh về di chuyển tài sản.

Trong năm 2025, số lượng đơn đăng ký từ công dân Mỹ đã tăng gấp đôi. Gần một nửa trong số đó hướng tới các chương trình cư trú hoặc quốc tịch tại châu Âu. Theo Henley, điều này cho thấy ngày càng nhiều người Mỹ giàu có quan tâm đến việc xây dựng các lựa chọn cư trú và quốc tịch thứ hai ở nước ngoài nhằm đa dạng hóa rủi ro và gia tăng tính linh hoạt cho gia đình cũng như tài sản của mình.

Dù vậy, các kết luận của báo cáo cũng cần được xem xét trong bối cảnh phù hợp. Một số chuyên gia đã đặt câu hỏi về độ chính xác của dữ liệu theo dõi dịch chuyển triệu phú mà Henley và đối tác nghiên cứu New World Wealth sử dụng. Bản thân Henley cũng thừa nhận các số liệu được thiết kế nhằm phản ánh xu hướng chung hơn là đưa ra các thống kê tuyệt đối chính xác.

Tuy nhiên, bất chấp những tranh luận về phương pháp nghiên cứu, báo cáo vẫn cho thấy một thực tế ngày càng rõ nét: cuộc cạnh tranh thu hút người giàu và nguồn vốn toàn cầu đang trở thành một mặt trận mới giữa các quốc gia. Trong cuộc đua đó, những yếu tố như chính sách thuế, môi trường pháp lý, chất lượng sống và sự ổn định đang ngày càng quyết định vị thế của mỗi nền kinh tế trên bản đồ tài sản toàn cầu.