Thống đốc CBR Elvira Nabiullina nói khó có thể nới lỏng chính sách tiền tệ thêm nữa trong thời gian trước mắt...

Vào ngày 19/6, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) cắt giảm lãi suất chủ chốt từ 14,5% xuống còn 14,25% - một động thái được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nền kinh tế Nga đang gặp khó khăn, nhưng lượng giảm này ít hơn so với dự báo trước đó của giới phân tích.

Nguyên nhân chính khiến CRB dè dặt khi giảm lãi suất trong lần họp này là rủi ro lạm phát gia tăng. Theo CBR, những rủi ro này có liên quan đến cuộc chiến tranh đã kéo dài hơn 4 năm giữa Nga và Ukraine.

Tại cuộc họp báo ngày 19/6, Thống đốc CBR Elvira Nabiullina nói khó có thể nới lỏng chính sách tiền tệ thêm nữa trong thời gian trước mắt. Bà nói lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong thời gian lâu hơn do "các rủi ro lạm phát" trong bối cảnh chi tiêu ngân sách có thể cao hơn dự kiến trong 3 năm tới. Bà miêu tả đây là một "chính sách tài khóa mở rộng hơn", đòi hỏi giữ chính sách tiền tệ ở trạng thái thắt chặt.

Một trong những yếu tố chính dẫn đến quyết định cắt giảm lãi suất khiêm tốn của CBR lần này là giá xăng dầu ở Nga tăng cao.

"Giá xăng dầu tăng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát, vì đây là một mặt hàng rất nhạy cảm đối với cả người dân và doanh nghiệp", bà Nabiullina cho biết, qua đó liên kết trực tiếp chiến dịch không kích của Ukraine với các vấn đề cụ thể trong nền kinh tế Nga.

Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào các nhà máy lọc dầu, cảng dầu và tàu chở dầu của Nga, gây rối loạn thị trường nhiên liệu ở nước này. Một số trạm xăng ở Nga đã phải áp dụng chế độ phân phối nhiên liệu theo định mức vì không có đủ xăng dầu để bán.

Trong tháng 5, sản lượng dầu của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm giữa lúc các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu ngày càng gia tăng. Ít nhất 53 khu vực của Nga đã trải qua tình trạng thiếu xăng dầu ở mức độ nào đó.

Vào đêm 18/6, gần 200 máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công Moscow và các khu vực lân cận, đánh dấu cuộc tấn công lớn nhất vào thủ đô của Nga kể từ khi cuộc chiến tranh toàn diện giữa hai nước bắt đầu. Hình ảnh vụ nổ tại nhà máy lọc dầu ở Đông Nam Moscow, nơi một bồn chứa bị thổi bay nắp, đã được truyền thông quốc tế đưa tin rộng rãi.

Theo thông tin từ tờ báo Nga Kommersant, giá xăng dầu ở nước này đã tăng mạnh trong ngày 20/6. Tại khu vực Moscow, giá nhiên liệu đã tăng hơn 3 rúp mỗi lít. Trước đó, giá các loại xăng AI-92 và AI-95 đã tăng trung bình từ 0,1 đến 1 rúp mỗi lít.

Tuy nhiên, tờ báo này không đề cập đến các cuộc tấn công của Ukraine như một nguyên nhân đẩy giá xăng dầu ở Nga tăng. Các chuyên gia được Kommersant dẫn ý kiến giải thích tình hình này là do "giảm nguồn cung nhiên liệu", "bảo trì nhà máy lọc dầu không theo kế hoạch, nhu cầu mùa vụ tăng và hoạt động tích trữ do tâm lý hoảng loạn".

Kể từ năm ngoái, CBR đã tiến hành giảm lãi suất một cách thận trọng khi các dấu hiệu suy thoái kinh tế xuất hiện. Trong quý 1 năm nay, nền kinh tế Nga đã suy giảm lần đầu tiên trong 3 năm, khi các lĩnh vực kinh tế dân sự bị ảnh hưởng bởi lãi suất cao và thiếu hụt lao động. Trước động thái giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm ngày 19/6 của CBR, giới phân tích đã dự báo mức giảm 0,5 điểm phần trăm.

Trước khi bà Nabiullina xuất hiện tại buổi họp báo, các hiệp hội doanh nghiệp Nga đã kêu gọi CBR cắt giảm lãi suất thêm 1 điểm phần trăm xuống còn 13,5%, để nền kinh tế không "đóng băng hoàn toàn". Lãi suất cao đang gây áp lực lên các doanh nghiệp Nga, với các công ty lớn đang cắt giảm nhân sự và tìm kiếm hỗ trợ từ nhà nước, trong khi một số doanh nghiệp nhỏ buộc phải đóng cửa.

Năm 2024, Ngân hàng Trung ương đã tăng mạnh lãi suất lên mức cao nhất trong nhiều năm để ứng phó với lạm phát tăng vọt do chi tiêu quân sự. Theo hãng tin Bloomberg, thâm hụt ngân sách của Nga trong 5 tháng đầu năm 2026 là 6 nghìn tỷ rúp (71 tỷ USD), tương đương 2,6% GDP, vượt 60% so với mục tiêu thâm hụt cả năm.

Chính phủ Nga đang lên kế hoạch tăng chi tiêu quân sự thêm 4 - 5 nghìn tỷ rúp (47- 60 tỷ USD) theo các nguồn tin giấu tên của Bloomberg.

Tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg diễn ra vào đầu tháng này, Tổng thống Vladimir Putin đã bác bỏ các đánh giá cho rằng nền kinh tế Nga đang suy sụp. Ông nói rằng tăng trưởng GDP của Nga chỉ "giảm xuống mức ngang với các nước khu vực đồng euro".