Cách TP. Vinh khoảng 13km, Làng Sen - quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh - được biết đến như một điểm du lịch nổi bật nhất của tỉnh Nghệ An. Nơi đây được xếp hạng Di tích quốc gia năm 1990 và đưa vào danh sách xếp hạng 23 Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2012…

Những ngày này, dòng người từ khắp mọi miền Tổ quốc về Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên dâng hương, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh dịp Lễ hội Làng Sen 2026. Không chỉ là điểm đến tâm linh, lịch sử, Khu Di tích Kim Liên trong những ngày này còn trở thành không gian giáo dục truyền thống yêu nước. Mỗi đoàn khách về đây đều mang theo niềm xúc động, sự tri ân và lòng tự hào khi được đặt chân đến quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Năm nay, Lễ hội Làng Sen năm 2026 được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm và trải nghiệm du lịch đặc sắc. Các hoạt động góp phần tôn vinh giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời quảng bá hình ảnh quê hương Nghệ An đến người dân và du khách.

Một trong những điểm nhấn của lễ hội là chương trình khai mạc diễn ra tối 18/5 tại sân vận động Làng Sen, xã Kim Liên. Bên cạnh đó là các hoạt động dâng hoa, dâng hương, lễ rước ảnh Bác… Đặc biệt là sự kiện công bố quyết định Khu du lịch quốc gia Khu Di tích Kim Liên - là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển du lịch văn hóa, lịch sử tại quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngoài phần lễ, Lễ hội Làng Sen năm 2026 còn mở rộng nhiều hoạt động trải nghiệm dành cho du khách. Trong đó, tour du lịch đêm “Thắp sáng Làng Sen” với chương trình thực cảnh “Mô Tê Show - Chuyện Làng Sen” được kỳ vọng tạo dấu ấn đặc biệt.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, đây là chương trình biểu diễn dân ca ví, giặm có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, huy động hàng trăm diễn viên tham gia, phần lớn là người dân Nam Đàn và các hạt nhân văn nghệ dân gian địa phương.

Lần đầu tiên, màn đồng diễn “Áo dài Sen” cũng được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội. Một hoạt động khác được đông đảo người dân và du khách chờ đợi là phiên “Chợ quê” tại xã Kim Liên với 43 gian hàng đến từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Không gian chợ tái hiện nét sinh hoạt dân gian truyền thống, kết hợp giới thiệu sản phẩm OCOP, ẩm thực, sản phẩm từ sen, làng nghề và các trò chơi dân gian gắn với tuổi thơ của Bác Hồ.

Ngoài ra, Lễ hội còn có triển lãm chuyên đề “80 năm Ngày Bác Hồ ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và quảng bá du lịch đặc sắc.

Nhân dịp này, nhận định về triển vọng du lịch địa phương, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Liên Lê Văn Hợp chia sẻ, xã đang khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện dự án mang tính chiến lược: Khôi phục dòng sông sen lịch sử nối liền giữa quê nội (làng Sen) và quê ngoại (làng Hoàng Trù) của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đây là dòng sông tự nhiên từng tồn tại trong lịch sử, có chiều dài hơn 1km. Theo thời gian và quá trình bồi lấp, dòng sông này hiện đã bị thu hẹp và đứt quãng nhiều đoạn. Khi dự án hoàn thành, thay vì chỉ có những hành trình về nguồn tham quan bằng đường bộ như hiện nay, du khách sẽ được trải nghiệm hành trình di chuyển bằng thuyền trên dòng sông hoa sen ngào ngạt hương thơm, đi qua những không gian làng quê xứ Nghệ yên bình.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nghệ An, cho rằng Nghệ An đang sở hữu nguồn tài nguyên rất phù hợp để phát triển du lịch về nguồn. Toàn tỉnh hiện có hơn 2.600 di tích lịch sử, trong đó có 7 di tích quốc gia đặc biệt, 138 di tích quốc gia cùng hàng trăm di tích cấp tỉnh. Bên cạnh đó là không gian văn hóa đặc sắc và đời sống cộng đồng còn lưu giữ nhiều nét nguyên bản.

Tuy nhiên, du khách hiện nay không chỉ muốn “đi qua” một di tích lịch sử. Họ muốn tham gia các hoạt động cộng đồng, thưởng thức ẩm thực địa phương, nghe dân ca trong không gian phù hợp, trải nghiệm đời sống làng quê và cảm nhận văn hóa bản địa bằng nhiều giác quan. Vì vậy, du lịch về nguồn ở Nghệ An cần chuyển từ tư duy “tham quan di tích” sang “hành trình trải nghiệm văn hóa”.

Không chỉ Nghệ An, Việt Nam sở hữu một “bản đồ ký ức” dày đặc với hàng nghìn di tích lịch sử trải dài khắp cả nước. Từ Khu di tích Pác Bó, Tân Trào đến Ngã ba Đồng Lộc hay Địa đạo Củ Chi, mỗi địa danh vừa là điểm đến, vừa lưu giữ những lát cắt quan trọng của lịch sử dân tộc.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất của du lịch về nguồn hiện nay là sự mở rộng tệp khách. Nếu trước đây, loại hình này chủ yếu gắn với các cựu chiến binh hay những chuyến đi mang tính tưởng niệm, thì nay ngày càng nhiều học sinh, sinh viên và du khách trẻ chủ động lựa chọn hành trình về nguồn như một trải nghiệm cá nhân.

Sự dịch chuyển này phản ánh một nhu cầu mới: du lịch không chỉ để nghỉ ngơi, mà còn để hiểu, để kết nối và để định vị bản thân trong bối cảnh văn hóa - lịch sử rộng lớn hơn. Tuy vậy, cần nhìn nhận thẳng thắn: xu hướng này mới ở giai đoạn khởi đầu. Ngành du lịch cần phải tạo ra những sản phẩm đủ hấp dẫn để biến “tiếp cận ban đầu” thành “nhu cầu tự thân”.

Trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang định hướng phát triển theo chiều sâu, du lịch về nguồn có nhiều điều kiện để bứt phá. Khác với các loại hình phụ thuộc nhiều vào tài nguyên tự nhiên, du lịch lịch sử - văn hóa có khả năng hoạt động quanh năm, ít chịu tác động của mùa vụ và có giá trị giáo dục - xã hội rõ rệt.

Quan trọng hơn, đây là loại hình có khả năng kết nối cao. Một hành trình về nguồn hoàn toàn có thể tích hợp với du lịch tâm linh, sinh thái, cộng đồng hay làng nghề, tạo thành chuỗi trải nghiệm đa dạng. Ví dụ, tuyến du lịch kết nối Tân Trào với không gian văn hóa Tày - Nùng, hay hành trình về Quảng Trị kết hợp khám phá vùng phi quân sự (DMZ) đang cho thấy hướng đi này là khả thi.

Trong cuộc cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa các điểm đến trong khu vực, yếu tố tạo nên sự khác biệt không còn nằm ở số lượng điểm tham quan, mà ở bản sắc trải nghiệm. Du lịch về nguồn, nếu được đầu tư đúng hướng, có thể trở thành tầng giá trị chiều sâu cần thiết trong bức tranh du lịch hiện đại.