Số lượng hàng giả, hàng nhái được phát hiện và bắt giữ thời gian qua ngày một tăng lên cả, về quy mô và độ tinh vi, trong khi các biện pháp phòng chống hay chế tài còn chưa đủ sức răn đe, đến giờ vẫn được ví như “bắt cóc bỏ đĩa”.
Tại lễ kỷ niệm ngày phòng chống hàng giả, hàng nhái năm 2010 vừa diễn ra tại Hà Nội, ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) cho biết, nạn hàng giả hàng nhái phổ biến ở rất nhiều mặt hàng, từ những đồ thông thường như mỹ phẩm, quần áo hàng hiệu, túi xách... đến những mặt hàng cao cấp có giá trị lớn như xe máy, phụ tùng ôtô...
Trong số này, đáng lo ngại nhất là các sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, rượu, thuốc...
Đặc biệt, cứ đến dịp Tết là các loại rượu giả lại tràn ra thị trường tới mức người tiêu dùng... phát hoảng. Rượu giả siêu lãi trong khi nhu cầu sử dụng rượu trong dịp cuối năm tăng vọt nên có sức hút, lôi kéo được nhiều đối tượng tham gia, kể cả những người lao động thuần tuý.
Rượu giả là nguyên nhân chính gây nên các vụ ngộ độc rượu và có xu hướng gia tăng vào dịp Tết. Các độc tố có trong rượu giả như methanol, furfurol…rất độc hại cho bộ máy tuần hoàn, hô hấp, thần kinh của con người và là nguyên nhân của nhiều bệnh như: tim mạch, ung thư, mất trí nhớ và dị tật thai nhi… Theo đánh giá sơ bộ, tỷ lệ hàng giả hiện nay chiếm khoảng 8% đối với dược phẩm, 25% đối với rượu mạnh...
Vấn nạn hàng giả, hàng nhái không chỉ khiến cho người tiêu dùng hoang mang, lo lắng, nhà sản xuất bị thua lỗ, thiệt thòi mà ngay cả các nhà quản lý, cơ quan chức năng cũng đau đầu không kém. Tuy nhiên, một sự thật đáng lo ngại là hiện nay, mặc dù hàng giả, hàng nhái được bày bán khá nhiều trên thị trường, nhưng lại đang có không ít doanh nghiệp Việt Nam chưa thực sự quan tâm đến việc này nên để người tiêu dùng phân biệt được hàng giả, hàng nhái, nhận biết được nhãn hiệu hàng hóa có chất lượng tốt là bài toán khó.
Sự hợp tác chặt chẽ từ cả ba phía doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và người tiêu dùng trong việc chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu sẽ góp phần đẩy lùi nạn hàng giả, hàng nhái, tạo dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Nguyễn Hùng Dũng, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương): “Để chống vấn nạn hàng giả, theo tôi chỉ dựa vào các cơ quan chức năng thì chưa đủ mà phải có sự hợp tác chặt chẽ từ cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các doanh nghiệp không muốn bị phá sản vì hàng giả cần phải kiểm soát chặt hệ thống phân phối, liên kết với các doanh nghiệp sản xuất cùng ngành hàng kiểm tra chặt quy trình sản xuất, quyết liệt đấu tranh đến cùng khi sản phẩm bị làm giả. Người tiêu dùng cần nói “không với hàng rẻ, hàng nhái”, tố cáo đối tượng làm giả. Sự quyết tâm này của người tiêu dùng là cách tốt nhất để loại trừ hàng giả”.
Còn ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch VATAP, cho rằng để người tiêu dùng phân biệt được hàng giả, hàng nhái, nhận biết được nhãn hiệu hàng hóa có chất lượng tốt là bài toán cần phải giải của doanh nghiệp.
Theo trao đổi với các cơ quan quản lý, hiện có hai cách để người tiêu dùng có thể yên tâm hơn với vấn nạn rượu giả ngày Tết, là ngoài việc chọn các sản phẩm có tên tuổi, có nguồn gốc rõ ràng, người tiêu dùng cần kiểm tra tem chống giả và với các sản phẩm rượu nhập khẩu thì cần kiểm tra nút bi rót rượu tại đầu chai. Chai có nút bi là loại chai chỉ có thể rót ra mà không thể đổ vào từ bên ngoài. Đây đang được coi là giải pháp chống hàng giả dễ nhận biết nhất tại các thị trường nhạy cảm, dễ bị làm giả.
Đặc biệt, từ cuối 2009, một số thương hiệu như Chivas Regal, Royal Salute, Martell… sử dụng tem chống giả công nghệ cao in laser, được thể hiện dưới dạng tem vỡ, không thể bóc tách và rất dễ nhận biết: thấm nước lên tem hoặc dùng bút dạ, ánh đèn huỳnh quang chiếu vào tem trên cổ chai nếu nổi lên thương hiệu in chìm thì đó là rượu thật.
Giữa những lộn xộn, bất an của thị trường cuối năm thì việc bổ xung các thông tin, kiến thức để để người tiêu dùng tự nhận hàng thật - hàng giả quả là điều cần thiết. Việc đầu tư nghiên cứu và đưa ra các giải pháp phòng chống hàng giả với những ưu điểm: dễ kiểm tra, dễ nhận cũng chính là công cụ đắc lực để doanh nghiệp thể hiện thế mạnh và bảo vệ thương hiệu và của mình, đồng thời góp phần ngăn chặn nạn sản xuất và tiêu thụ rượu giả trên thị trường nội địa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mỗi dịp Tết đến Xuân về.
