Lợi nhuận công bố của các ngân hàng “chưa chính xác”

Trong khi các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, hoạt động sản xuất kinh doanh bị ngưng trệ, thậm chí nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thì vào thời điểm đầu năm 2012, một số tổ chức tín dụng công bố con số lợi nhuận rất cao. Theo cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước), điều này đã gây nên nhiều ý kiến trong dư luận.

Cũng theo cơ quan này, lợi nhuận sau thuế năm 2011 của toàn hệ thống tổ chức tín dụng tăng 15,1% so với năm 2010, thấp hơn tốc độ tăng lợi nhuận của các năm trước, trong đó có gần 50% các tổ chức tín dụng có lợi nhuận giảm so với năm 2010. Trong khi đó, hơn 10% số lượng các tổ chức tín dụng kinh doanh thua lỗ.

Cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng cho biết, số liệu lợi nhuận của các tổ chức tín dụng tại thời điểm 31/12/2011 chưa phản ánh đầy đủ các chi phí. Theo quy định hiện hành, việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro của Ngân hàng Nhà nước được thực hiện theo quý, riêng đối với quý 4, trong thời hạn làm việc 15 ngày của tháng 12. Như vậy, phần chi phí tại thời điểm 31/12/2011 chưa thể hiện đầy đủ số dự phòng rủi ro phải thực hiện trong cả năm.

Theo số liệu của cơ quan này, số tuyệt đối và tỷ lệ nợ xấu của các tổ chức tín dụng đã liên tục tăng lên, đặc biệt là các tháng cuối năm 2011 và đầu năm 2012. Điều này thể hiện rõ qua kết quả kinh doanh của hệ thống các tổ chức tín dụng những tháng đầu năm 2012 có xu hướng giảm sút.

Nguồn tin của VnEconomy cho biết,

trong văn bản trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội

, Thống đốc Nguyễn Văn Bình công bố, tính đến ngày 30/4/2012, nợ xấu của toàn hệ thống tổ chức tín dụng khoảng 108,6 nghìn tỷ đồng, tăng 28,18 nghìn tỷ đồng (35%) với tốc độ tăng trung bình 8,6%/tháng, cao hơn so với mức tăng bình quân cùng kỳ năm trước.

Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng cho hay, chênh lệch thu nhập - chi phí lũy kế đến 30/4/2012 của toàn hệ thống tổ chức tín dụng chỉ đạt ở mức rất thấp và giảm trên 50% so với cùng kỳ năm 2011, trong đó, riêng tháng 4, toàn hệ thống có chênh lệch thu chi âm.

Bên cạnh đó, các khoản nợ được phân loại, trích lập dự phòng rủi ro mới chỉ bao gồm các khoản cấp tín dụng, trong khi nhiều tài sản tiềm ẩn rủi ro tín dụng khác như các khoản đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp... lại chưa được phân loại và trích lập dự phòng. Quy định hiện hành về phân loại tài sản có và trích lập dự phòng cho phép khấu trừ giá trị tài sản đảm bảo là bất động sản khi trích dự phòng là 50%.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường bất động sản biến động mạnh và suy giảm liên tục trong thời gian qua, trong khi giá trị bảo đảm là bất động sản không được định giá lại dẫn đến việc trích lập dự phòng cho các khoản dư nợ cho vay có bảo đảm bằng bất động sản chưa sát với thực tế.

Ngoài ra, một số tổ chức tín dụng hạch toán các khoản có tính chất cấp tín dụng vào các tài khoản khác, ví dụ tài khoản phải thu, mua trái phiếu doanh nghiệp và từ đó thực hiện việc trích lập dự phòng không đầy đủ...

“Những vấn đề trên đã góp phần làm cho số liệu lợi nhuận công bố của các tổ chức tín dụng chưa phản ánh đầy đủ và chính xác thực trạng kết quả kinh doanh”, cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng nhận xét.

Ngân hàng Nhà nước khẳng định, những bất cập trong quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng, xử lý rủi ro của các tổ chức tín dụng đang được nghiên cứu sửa đổi, lúc đó số liệu về lợi nhuận của các tổ chức tín dụng sẽ được phản ánh đầy đủ và chính xác hơn.