Ngày Nhà giáo và “khát vọng 1.558 cây cầu”

Sáng 20/11, Ngày Nhà giáo Việt Nam, VnEconomy bất ngờ nhận được e-mail của TS. Trần Văn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội.

Nội dung e-mail của ông Văn có vẻ không liên quan gì đến những vấn đề đang diễn ra sôi động trên diễn đàn Quốc hội.

Câu chuyện bắt đầu bằng hình ảnh các em nhỏ Cà Mau - nơi ông ứng cử đại biểu Quốc hội - phải vượt qua kênh, rạch bằng đò ngang, đò dọc, có em phải bơi qua dòng nước mỗi ngày để tới trường học.

E-mail của ông viết, hàng nghìn em nhỏ đã bỏ dở ước mơ đèn sách vì không có đường, không có cầu. Có em đã  khóc khi được hỏi tại sao không đi học với câu trả lời "không đi học vì nhà nghèo, cha mẹ không có tiền cho em đi đò".

20 tỷ đồng dành trả tiền đò là số tiền Cà Mau đang hỗ trợ cho trên một vạn học sinh nghèo có nguy cơ bỏ học, trong số hơn ba vạn học sinh vẫn đang phải đi học trên những chiếc xuồng, vỏ lãi mong manh mỗi ngày.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế. Để học sinh miền sông nước Cà Mau có thể đến trường trên những con đường an toàn, theo đại biểu Quốc hội Trần Văn, tỉnh Cà Mau cần phải biến “khát vọng 1.558 cây cầu” thành hiện thực.

Cuộc trao đổi của VnEconomy với đại biểu Trần Văn bên hành lang Quốc hội chiều nay cũng không nằm ngoài “khát vọng” đó.

Có sự trùng hợp nào không, khi đúng Ngày Nhà giáo Việt Nam, ông gửi đến VnEconomy những trăn trở của mình về một trong những nỗi niềm của giáo dục Cà Mau?

Tôi là một trong hai đại biểu Quốc hội được Trung ương giới thiệu về ứng cử và trúng cử tại nơi tận cùng của Tổ quốc. Từ khi trở thành đại biểu Quốc hội của Cà Mau, mỗi năm tôi vào công tác và tiếp xúc cử tri từ 4 đến 5 lần.

Trong những lần trò chuyện và tiếp xúc cử tri, không ít thầy cô giáo và phụ huynh học sinh ở đây đã kể cho tôi nghe mơ ước về những cây cầu nhỏ thôi, giản đơn thôi để hàng nghìn học sinh có thể yên tâm đến trường, nhất là trong mùa mưa bão.

Bản thân tôi cũng đã tận mắt chứng kiến cảnh các em học sinh cởi quần áo bơi qua kênh để đến trường, vì không có tiền đi đò. Rất khó để có thể diễn tả đúng cảm giác của tôi mỗi khi chứng kiến những cảnh như vậy.

Hôm nay, nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam, tôi viết thư cho báo để hy vọng rằng những người làm báo có thể đồng cảm và chuyển tải những băn khoăn, trăn trở đó thành hành động cụ thể, thành những cây cầu nhỏ “bắc cầu” tri thức cho thế hệ tương lai.

Xin được hỏi ông chi tiết hơn, mỗi ngày một em học sinh cần bỏ ra bao nhiêu tiền đò mới có thể đến được lớp học?

Khoảng chục nghìn đồng.

Đối với những gia đình nông dân nghèo, thì đây quả là số tiền không nhỏ. Vì thế đã có hàng nghìn học sinh đã bỏ học và đang có nguy cơ bỏ học.

Để khắc phục tình trạng này, theo thống kê của các địa phương, cả tỉnh Cà Mau có 1.588 điểm cần xây dựng cầu giao thông nông thôn. Và tỉnh đã xây dựng đề án để thực hiện việc này trong hai năm 2009 và 2010, với tổng kinh phí trên 400 tỷ đồng.

Liệu có quá sức không, thưa ông, khi mà như ông nói, Cà Mau vẫn là tỉnh nghèo?

Đúng là quá sức đối với tỉnh nghèo như Cà Mau. Tỉnh dự kiến sẽ huy động mọi nguồn lực theo hình thức xã hội hóa để thực hiện đề án này. Trong đó ngoài vốn đối ứng từ ngân sách địa phương, tỉnh sẽ thông qua vận động nhân dân đóng góp bằng ngày công lao động, dự kiến chỉ đáp ứng được khoảng một phần tư kinh phí.

Số còn lại sẽ phải vận động và quyên góp từ con em Cà Mau đi làm xa đã thành đạt, có kinh tế khá hơn mức sống bình quân tại địa phương, từ các doanh nghiệp hảo tâm. Thời gian qua, một số doanh nghiệp tại địa phương, Tp.HCM, Cần Thơ và Hà Nội cũng đã góp sức làm nên những cây cầu, vốn là ước mơ nhiều đời của người dân vùng sông nước Cà Mau.

Thưa ông, có thể nói ngày càng có nhiều doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội, chung tay chia sẻ với đồng bào vùng khó khăn, vùng căn cứ kháng chiến như nhiều xã ở Cà Mau. Song, cũng còn không ít lo ngại về hiệu quả sử dụng nguồn vốn đóng góp này?

Băn khoăn đó là hoàn toàn chính đáng. Để góp phần tăng cường kiểm tra, giám sát của nhân dân đối với nguồn vốn tài trợ này, tỉnh đã giao cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại Cà Mau quản lý, mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước. Cộng đồng dân cư và các đoàn thể ở ấp, xã sẽ thông qua việc đóng góp ngày công để  giám sát chặt chẽ việc thực hiện.

Bên cạnh đó, Đoàn đại biểu Quốc hội của tỉnh thông qua hoạt động của mình cũng đang "xắn tay áo" cùng toàn tỉnh thực hiện chương trình này, để việc sử dụng nguồn vốn đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất.