Philippines vừa công bố chương trình trợ cấp trị giá 1 tỷ USD nhằm thúc đẩy ngành sản xuất ô tô trong nước và thu hút vốn đầu tư nước ngoài, trong bối cảnh cuộc đua phát triển xe điện tại Đông Nam Á ngày càng quyết liệt...

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tuần trước đã ký sắc lệnh thiết lập khuôn khổ chính sách nhằm đưa nước này trở thành một trung tâm sản xuất ô tô của khu vực.

Chương trình tập trung khuyến khích sản xuất xe điện trong nước, tiếp nối chính sách năm 2022 đưa thuế nhập khẩu xe điện nguyên chiếc và các linh kiện chủ chốt về 0% để kích thích nhu cầu tiêu dùng.

Theo sắc lệnh, Chính phủ Philippines sẽ trực tiếp đồng tài trợ cho các khoản chi đầu tư của doanh nghiệp, trong đó có hoạt động nghiên cứu và phát triển cũng như đào tạo nhân lực. Mức hỗ trợ có thể lên tới 40% đối với các mẫu xe thuần điện chạy pin và linh kiện liên quan; 30% đối với xe lai, xe lai sạc ngoài và xe sử dụng pin nhiên liệu.

Chương trình mang tên Chiến lược Khuyến khích Xe điện (EVIS), đồng thời đặt ra các điều kiện cụ thể đối với những nhà sản xuất muốn tham gia. Theo chương trình, doanh nghiệp có thể đăng ký nhận hỗ trợ dựa trên một trong hai tiêu chí: đầu tư tối thiểu 5 tỷ peso, tương đương 81 triệu USD, hoặc cam kết sản xuất ít nhất 10.000 xe điện.

“Chương trình EVIS sẽ gồm các biện pháp hỗ trợ tài khóa có thời hạn, đúng đối tượng, dựa trên kết quả thực hiện và bảo đảm tính minh bạch, qua đó khuyến khích các khoản đầu tư chiến lược vào hoạt động sản xuất xe điện trong nước”, Chính phủ Philippines cho biết.

Mức hỗ trợ tối đa đối với mỗi mẫu xe là 15 tỷ peso và mỗi nhà sản xuất được đăng ký không quá 2 mẫu. Các khoản trợ cấp sẽ được cấp dưới dạng tín dụng thuế, cho phép doanh nghiệp khấu trừ vào nghĩa vụ thuế thu nhập, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu.

Theo tờ báo Nikkei Asia, Đông Nam Á đang trở thành một trong những thị trường cạnh tranh quan trọng của ngành xe điện toàn cầu, khi các quốc gia trong khu vực tích cực thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và xây dựng chuỗi cung ứng trong nước. Những trung tâm sản xuất ô tô lớn như Thái Lan và Indonesia đã sử dụng ưu đãi thuế, yêu cầu nội địa hóa sản xuất và lợi thế về năng lực chế biến nickel để thu hút các hãng xe và nhà sản xuất linh kiện.

Thị trường xe điện Philippines hiện vẫn tương đối nhỏ so với Thái Lan, Indonesia và Việt Nam. Tuy nhiên, doanh số đang tăng nhanh khi các thương hiệu nước ngoài đẩy mạnh hiện diện tại nước này. Trong nửa đầu năm 2026, hãng xe Việt Nam VinFast đã bán được nhiều xe hơn Tesla tại Philippines, xét trong nhóm các nhà sản xuất công bố số liệu. Điều này cho thấy sự quan tâm của người tiêu dùng Philippines đối với xe điện đang gia tăng.

Các quốc gia Đông Nam Á cũng ngày càng chú trọng việc biến nhu cầu xe điện thành động lực phát triển ngành sản xuất trong nước. Thái Lan đã đưa ra trợ cấp, ưu đãi thuế và yêu cầu nội địa hóa để thu hút những hãng xe như BYD, trong khi Việt Nam khuyến khích sử dụng xe điện thông qua nhiều chính sách thuế. Chương trình mới của Philippines cũng đi theo xu hướng này, với mục tiêu đưa hoạt động sản xuất về trong nước và từng bước hình thành chuỗi cung ứng xe điện nội địa.

Mitsubishi Motors Philippines hoan nghênh chính sách mới, gọi đây là “bước tiến quan trọng” nhằm đẩy nhanh quá trình điện hóa phương tiện giao thông, củng cố năng lực sản xuất ô tô trong nước và hỗ trợ ngành ô tô Philippines tiếp tục phát triển.

Trước đó, hãng xe Nhật Bản đã bày tỏ ý định tham gia chương trình. Hồi tháng 4, Mitsubishi công bố kế hoạch đầu tư 7 tỷ peso để sản xuất một mẫu xe lai mới tại nhà máy ở tỉnh Laguna, phía Nam thủ đô Manila, từ giữa năm 2028.

“Chương trình hỗ trợ vừa được công bố là điểm khởi đầu tích cực giúp Philippines tạo dựng môi trường thuận lợi hơn để khuyến khích và phát triển ngành sản xuất xe điện, đồng thời đáp ứng nhu cầu của cả thị trường trong nước lẫn quốc tế”, ông Michael Ricafort, chuyên gia kinh tế trưởng của ngân hàng Rizal Commercial Banking Corp có trụ sở tại Manila, đánh giá với Nikkei Asia.