UNESCO chính thức ghi danh Phong Nha- Kẻ Bàng là Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới đã đưa Quảng Trị trở thành địa phương sở hữu đồng thời hai danh hiệu quốc tế gồm Di sản Thiên nhiên thế giới và Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới.

Đây được xem là lợi thế đặc biệt để xây dựng thương hiệu điểm đến xanh mang tầm quốc tế trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang chuyển dịch mạnh sang các loại hình du lịch sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên và du lịch có trách nhiệm.

"TẤM VÉ XANH" NÂNG TẦM THƯƠNG HIỆU ĐIỂM ĐẾN

Không chỉ mang ý nghĩa về bảo tồn, danh hiệu mới còn được ví như một "tấm vé xanh" giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến trên thị trường quốc tế. Đối tượng khách mà các khu dự trữ sinh quyển thường thu hút là nhóm khách có mức chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và quan tâm nhiều hơn đến các giá trị môi trường, văn hóa bản địa cũng như các trải nghiệm gắn với thiên nhiên.

Đây cũng là xu hướng phát triển phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh mà Việt Nam đang theo đuổi. Thay vì chạy theo số lượng khách, ngành du lịch có điều kiện chuyển sang gia tăng giá trị trên mỗi lượt khách thông qua các sản phẩm chất lượng cao, dịch vụ thân thiện môi trường và các trải nghiệm gắn với bảo tồn thiên nhiên.

Thực tế tại nhiều khu dự trữ sinh quyển trên thế giới cho thấy, sau khi được UNESCO công nhận, lượng khách quốc tế chất lượng cao thường gia tăng đáng kể. Đồng thời, các địa phương còn thu hút thêm các chương trình nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và nhiều nguồn lực hỗ trợ cho công tác bảo tồn hệ sinh thái.

Tại Việt Nam, những mô hình như Khu Dự trữ sinh quyển Thế giới Cát Bà hay Cần Giờ đã chứng minh việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên với phát triển kinh tế có thể tạo ra giá trị gia tăng bền vững. Đây được xem là những kinh nghiệm quan trọng để Quảng Trị phát huy hiệu quả danh hiệu mới của Phong Nha- Kẻ Bàng.

CHUYỂN "TÀI NGUYÊN XANH" THÀNH ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG

Hiện nay, Khu Dự trữ sinh quyển Thế giới Phong Nha- Kẻ Bàng có diện tích hơn 515.830 ha, trải rộng trên địa bàn 15 xã của Quảng Trị, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Đây là một trong những hệ sinh thái rừng nhiệt đới trên núi đá vôi tiêu biểu của Đông Nam Á với những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học và cảnh quan thiên nhiên.

Không chỉ sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, Phong Nha- Kẻ Bàng còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa bản địa đặc sắc cùng hệ động, thực vật đa dạng với hàng nghìn loài, trong đó có nhiều loài quý hiếm và đặc hữu. Điều này tạo nền tảng quan trọng để địa phương phát triển các ngành kinh tế dựa trên tài nguyên bản địa theo hướng xanh và bền vững.

Bên cạnh du lịch sinh thái, khu dự trữ sinh quyển còn mở ra cơ hội phát triển nông nghiệp hữu cơ, dược liệu dưới tán rừng, các sản phẩm OCOP, làng nghề truyền thống và dịch vụ du lịch cộng đồng. Những lĩnh vực này không chỉ tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương.

Điểm cốt lõi của mô hình khu dự trữ sinh quyển UNESCO là sự hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Theo đó, tài nguyên thiên nhiên không bị khai thác theo hướng tận thu mà được sử dụng hợp lý nhằm tạo sinh kế lâu dài cho cộng đồng. Khi hệ sinh thái được bảo vệ tốt hơn cũng đồng nghĩa với việc giá trị kinh tế từ hệ sinh thái sẽ được duy trì và gia tăng trong dài hạn.

Đây cũng là xu hướng phát triển mà nhiều quốc gia đang áp dụng, từng bước chuyển hóa "tài nguyên xanh" thành "tài sản xanh", biến vốn tự nhiên trở thành nguồn lực cho tăng trưởng bền vững thay vì chỉ khai thác các lợi ích trước mắt.

Không chỉ tạo ra động lực phát triển kinh tế, việc gia nhập mạng lưới các Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới còn mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế cho Quảng Trị trong nhiều lĩnh vực. Địa phương có điều kiện tiếp cận các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, chia sẻ kinh nghiệm quản lý cũng như các nguồn tài chính quốc tế dành cho bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh.

Những nguồn lực này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hệ sinh thái mà còn tạo điều kiện để xây dựng các mô hình kinh tế tuần hoàn, phát triển sinh kế xanh và nâng cao khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.