Dự kiến tháng 9 tới đây, dự án trọng điểm quốc gia - đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ trình Bộ Chính trị xem xét, có ý kiến về chủ trương đầu tư. Trong đó, hai đoạn tuyến Hà Nội - Vinh, Nha Trang - TP.HCM với tổng mức đầu tư gần 25 tỷ USD sẽ được khởi công trước...

Bộ Giao thông vận tải vừa có báo cáo gửi Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.

Đáng chú ý, trong báo cáo này, theo Bộ Giao thông vận tải, căn cứ Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2022, dự kiến tháng 9/2022 sẽ trình Bộ Chính trị xem xét, có ý kiến về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Về tình hình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao thời gian qua, từ năm 2005 đến nay, Bộ Giao thông vận tải triển khai nhiều nghiên cứu về tuyến đường sắt tốc độ cao này.

Năm 2009, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án được Hội đồng thẩm định nhà nước thông qua, Bộ Chính trị tán thành về chủ trương đầu tư, tuy nhiên, chưa được Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 5/2010.

Trong quá trình nghiên cứu, Bộ Giao thông vận tải tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo lấy ý kiến của các cơ quan, các chuyên gia, nhà khoa học; thống nhất bằng văn bản với 20 địa phương có dự án đi qua.

Bộ cũng tổ chức lấy ý kiến các bộ, ban, ngành liên quan. Chính phủ, Ban Kinh tế Trung ương, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường - Quốc hội Khóa XIV, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức nhiều cuộc họp, hội thảo.

Tiếp thu tất cả các ý kiến, Bộ Giao thông vận tải hoàn chỉnh báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình Thủ tướng Chính phủ vào tháng 2/2019.

Với quy mô dự án thuộc tiêu chí dự án quan trọng quốc gia, ngày 11/7/2019, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 859/QĐ-TTg thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Theo Chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2021 và ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải xây dựng Đề án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và lấy ý kiến Ban Kinh tế Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội gồm Ủy ban Kinh tế, Ủy ban Tài chính Ngân sách, Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường.

Trên cơ sở các ý kiến góp ý, Bộ Giao thông vận tải tiếp thu, hoàn thiện và trình Bí thư Ban Cán sự đảng Chính phủ - Thủ tướng Chính phủ tại Tờ trình số 09/TTr-BCSĐ ngày 20/9/2021.

Tuy nhiên, do dự án đang được Hội đồng thẩm định nhà nước thẩm định, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bí thư Ban Cán sự đảng Chính phủ, Ban Cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải có văn bản số 113-CV/BCSĐ ngày 6/10/2021 gửi Văn phòng Trung ương Đảng đề nghị báo cáo Bộ Chính trị cho phép lùi thời hạn báo cáo về chủ trương đầu tư dự án đến khi có kết quả thẩm định của Hội đồng thẩm định.

Đây là dự án có quy mô, tổng mức đầu tư rất lớn, công nghệ phức tạp, có ảnh hưởng rất lớn, lâu dài đến sư phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, cần được đánh giá kỹ lưỡng các vấn đề liên quan. Do đó, tiến độ thẩm định có thể kéo dài.

Trước đó, theo chia sẻ của Tư lệnh ngành, Bộ Giao thông vận tải sẽ tích cực tham mưu để Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư trong nhiệm kỳ này. Nhiệm kỳ tới tập trung lập dự án, giải phóng mặt bằng... mục tiêu có thể khởi công một số gói thầu trong các năm 2028-2029.

Để bảo đảm hiệu quả đầu tư và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực, nhu cầu vận tải, nghiên cứu đề xuất phương án phân kỳ đầu tư theo hai giai đoạn.

Giai đoạn 1, đầu tư đoạn Hà Nội - Vinh và đoạn Nha Trang - TP.HCM chiều dài 665km, tổng mức đầu tư dự kiến 24,72 tỷ USD.

Trong đó, chuẩn bị đầu tư cho toàn tuyến giai đoạn 2020-2026, thi công giai đoạn 2027-2031, đưa vào khai thác khoảng năm 2032.

Giai đoạn 2, đầu tư đoạn Vinh - Nha Trang để nối thông toàn tuyến, chiều dài 894km, tổng mức đầu tư dự kiến 33,99 tỷ USD.

Trong đó, khoảng năm 2040 đưa vào khai thác đoạn Vinh - Đà Nẵng; Khoảng năm 2045-2050 khai thác đoạn Đà Nẵng - Nha Trang.