Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng, Singapore đang theo đuổi chiến lược chuyển đổi thực dụng: mở rộng điện mặt trời, nghiên cứu các nguồn năng lượng mới, thúc đẩy thị trường carbon và đầu tư mạnh cho thích ứng khí hậu dài hạn…

Biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ trong tương lai mà đang dần tái định hình điều kiện vận hành của các nền kinh tế. Đối với Singapore - quốc đảo có diện tích nhỏ, mật độ dân cư cao và địa hình thấp - áp lực này càng trở nên rõ nét.

Theo các số liệu được công bố, nhiệt độ trung bình tại Singapore đã tăng khoảng 0,24 độ C mỗi thập kỷ kể từ năm 1984. Các hình thái mưa trở nên thất thường hơn, trong khi mực nước biển có thể tăng từ 0,23m đến 1,15m vào cuối thế kỷ này, kéo theo nguy cơ ngập lụt ven biển ngày càng nghiêm trọng.

Dù chỉ đóng góp khoảng 0,1% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, Singapore lại nằm trong nhóm nền kinh tế dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu, khi cơ sở hạ tầng, sức khỏe cộng đồng và ổn định kinh tế đều chịu sức ép ngày càng lớn.

TẬN DỤNG TỐI ĐA KHÔNG GIAN CHO ĐIỆN MẶT TRỜI

Không giống nhiều quốc gia khác, Singapore gần như không có điều kiện phát triển thủy điện hay điện gió quy mô lớn. Trong bối cảnh quỹ đất hạn chế, điện mặt trời trở thành lựa chọn năng lượng tái tạo khả thi nhất của quốc đảo này.

Tuy nhiên, thay vì phát triển các trang trại điện mặt trời diện tích lớn, Singapore lựa chọn cách tận dụng mọi không gian sẵn có, từ mái nhà dân cư, khu công nghiệp đến các hồ chứa nước.

Với vị trí địa lý nằm gần xích đạo, Singapore có lợi thế về cường độ bức xạ mặt trời quanh năm. Chính phủ nước này đã triển khai hàng loạt chương trình như SolarNova để lắp đặt pin mặt trời trên các khu nhà ở HDB, hay SolarRoof và SolarLand tại các khu công nghiệp và khu đất trống.

Một trong những dự án tiêu biểu là hệ thống điện mặt trời nổi tại hồ chứa Tengeh. Dự án trải rộng khoảng 45ha, tương đương gần một phần ba diện tích mặt hồ, với hơn 120.000 tấm pin mặt trời. Điện năng tạo ra phục vụ hoạt động xử lý nước của PUB và giúp giảm khoảng 32 kiloton khí thải carbon mỗi năm, tương đương loại bỏ khoảng 7.000 xe ô tô khỏi đường phố.

TÌM KIẾM NGUỒN NĂNG LƯỢNG MỚI VÀ HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP CHUYỂN ĐỔI

Dù vậy, giới chức Singapore thừa nhận điện mặt trời chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu điện năng của quốc gia này. Điều đó buộc Singapore phải mở rộng tìm kiếm các nguồn năng lượng carbon thấp khác nhằm bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn.

Trong số các lựa chọn đang được nghiên cứu có hydrogen carbon thấp, bao gồm nhập khẩu, lưu trữ và sử dụng trong sản xuất điện cũng như công nghiệp. Singapore đồng thời quan tâm đến các công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS).

Ngoài ra, biomethane cũng đang được thí điểm để đánh giá khả năng sử dụng trong lĩnh vực điện lực. Song song với đó, các công nghệ điện hạt nhân tiên tiến đang được nghiên cứu trong dài hạn nhằm xem xét mức độ an toàn, tính khả thi và khả năng phù hợp với điều kiện Singapore.

Để hỗ trợ khu vực tư nhân, Singapore triển khai nhiều chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo. Chương trình Energy Efficiency Grant hỗ trợ chi phí nâng cấp thiết bị tiết kiệm năng lượng, còn Enterprise Financing Scheme - Green giúp doanh nghiệp tiếp cận các khoản vay phục vụ đầu tư bền vững.

Bên cạnh đó, Sustainability Reporting Grant hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu báo cáo phát triển bền vững và nâng cao năng lực nhân sự trong các lĩnh vực liên quan đến khí hậu.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng có thể tham gia Enterprise Sustainability Programme nhằm nâng cao kỹ năng về quản lý năng lượng và báo cáo phát triển bền vững cho lực lượng lao động.

THỊ TRƯỜNG CARBON GIỮ VAI TRÒ BỔ TRỢ

Ngoài các giải pháp trong nước, Singapore xem thị trường carbon quốc tế là công cụ bổ trợ quan trọng cho mục tiêu giảm phát thải.

Theo cơ chế thuế carbon hiện hành, doanh nghiệp tại Singapore được phép sử dụng tín chỉ carbon chất lượng cao để bù đắp tối đa 5% lượng phát thải chịu thuế, sau khi đã thực hiện các biện pháp cắt giảm phát thải trong nội bộ.

Để đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy, Singapore đang hợp tác với nhiều đối tác quốc tế thông qua Liên minh Phát triển Thị trường Carbon (Coalition to Grow Carbon Markets), đồng thời ký kết các thỏa thuận song phương với nhiều quốc gia nhằm xây dựng các tiêu chuẩn chung cho thị trường carbon.

Singapore cho rằng việc cắt giảm phát thải là cần thiết nhưng chưa đủ, bởi một số tác động của biến đổi khí hậu đã trở thành hiện thực và sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều thập kỷ tới.

Trong bối cảnh đó, năm 2026 được Singapore xác định là “Năm Thích ứng với Biến đổi Khí hậu”. Quốc đảo này đang xây dựng Kế hoạch Thích ứng Quốc gia đầu tiên, tập trung vào các lĩnh vực như chống chịu với nắng nóng, chống ngập lụt, bảo vệ ven biển cũng như bảo đảm an ninh nguồn nước và lương thực.

Chiến lược của Singapore cho thấy cách tiếp cận mang tính thực dụng và dài hạn trong ứng phó biến đổi khí hậu, khi vừa thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, vừa chuẩn bị cho những rủi ro khí hậu được dự báo sẽ ngày càng nghiêm trọng trong tương lai.