Tâm lý FOMO đẩy định giá cổ phiếu SpaceX vượt tất cả mã trong S&P 500

SpaceX hiện chưa có lãi, nên không thể định giá cổ phiếu theo hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) như thông thường. Vì vậy, giới phân tích chuyển sang dùng hệ số giá trên doanh thu.

Dựa trên giá đóng cửa ngày thứ Tư (17/6) và dự báo trung bình của 4 đơn vị phân tích đã đưa ra ước tính về tình hình tài chính của SpaceX, cổ phiếu công ty này đang được giao dịch ở mức giá cao gấp 39,2 lần doanh thu dự phóng năm 2027.

Để so sánh, cổ phiếu hãng xe điện Tesla đang giao dịch ở mức 12,6 lần doanh thu dự phóng cùng kỳ. Đây vốn đã là mức định giá được nhiều nhà đầu tư xem là cao.

SpaceX hiện chưa nằm trong chỉ số S&P 500. Khác với một số chỉ số khác, S&P 500 vẫn áp dụng các điều kiện thông thường để được đưa vào chỉ số đối với SpaceX, bao gồm thời gian chờ sau khi chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) và yêu cầu về lợi nhuận.

Dù vậy, theo Dow Jones Market Data, nếu xét theo hệ số giá trên doanh thu dự phóng năm 2027, SpaceX hiện đang được định giá cao hơn tất cả cổ phiếu hiện có trong chỉ số này.

Cổ phiếu đắt thứ hai theo thước đo trên là công ty phần mềm dữ liệu và AI Palantir Technologies, với mức định giá bằng 28 lần doanh thu dự phóng năm 2027, tính đến giá đóng cửa ngày thứ Tư. Trước đây, một số nhà phân tích từng cho rằng rất khó biện minh cho mức định giá của Palantir. Tuy nhiên, lập luận này phần nào dễ chấp nhận hơn khi cổ phiếu Palantir giảm giá trong năm nay.

Cổ phiếu SpaceX giảm khoảng 5% trong phiên thứ Tư và giảm thêm 3,6% trong phiên thứ Năm. Dù vậy, cổ phiếu này vẫn cao hơn 37% so với giá IPO, cho thấy nhà đầu tư vẫn bị chi phối mạnh bởi tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (còn gọi là FOMO). Họ cũng đặt nhiều niềm tin vào tầm nhìn của tỷ phú Elon Musk, CEO SpaceX, hơn là các phương pháp định giá truyền thống.

Tuy nhiên, màn ra mắt thị trường chứng khoán của SpaceX, với IPO có quy mô lớn nhất lịch sử, đang làm dấy lên tranh luận về nguy cơ bong bóng. Một số nhà đầu tư cũng so sánh SpaceX với Netscape, công ty với thương vụ IPO vào năm 1995 được xem là mở ra kỷ nguyên mới cho các doanh nghiệp internet, trước khi chính doanh nghiệp phát triển trình duyệt web này bị các đối thủ vượt qua.

“IPO của Netscape năm 1995 đã trở thành điểm khởi đầu cho làn sóng internet, thúc đẩy nhà đầu tư dám mơ lớn hơn”, ông Julian Emanuel, Giám đốc điều hành cấp cao tại công ty Evercore ISI, viết trong báo cáo gửi khách hàng ngày 14/6. Theo ông, SpaceX có thể khơi lại tâm lý FOMO gắn với những kỳ vọng lớn và tạo động lực cho chặng tăng tiếp theo của thị trường giá lên.

Tâm lý FOMO đã tạo ra những diễn biến hiếm thấy xoay quanh cổ phiếu SpaceX, sau khi công ty chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán vào thứ Sáu tuần trước (12/6). Hàng tỷ USD đã chảy vào các quỹ ETF được thiết kế để giúp nhà đầu tư tiếp cận cổ phiếu này.

Trong khi đó, nhà đầu tư cá nhân cũng đổ tiền vào SpaceX, khiến sự chú ý trên thị trường phần nào rời khỏi những tên tuổi lớn như Nvidia và các cổ phiếu còn lại trong nhóm “Magnificent Seven” - gồm Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft và Tesla.

Khi Netscape niêm yết vào năm 1995, công ty này chưa từng có lợi nhuận nhưng vẫn được định giá 2,9 tỷ USD.

“Thương vụ IPO của Netscapte đã xác nhận sức mạnh của trí tưởng tượng”, ông Maury Blackman, Giám đốc điều hành Pierpoint Ventures, viết trong bài đăng ngày 12/6, trước khi SpaceX chào sàn.

“IPO của SpaceX sẽ gửi thông điệp tới các CEO, hội đồng quản trị, nhà đầu tư tổ chức, chính phủ và những kỹ sư trẻ đầy tham vọng rằng một hướng đi mới đã được xác lập. Câu hỏi không còn là liệu nhân loại có trở thành một loài sinh sống trên nhiều hành tinh hay không, mà là quá trình đó sẽ diễn ra nhanh đến đâu và ai sẽ xây dựng hạ tầng để biến điều đó thành hiện thực”, ông Blackman viết.

Tất nhiên, IPO của Netscape cũng đánh dấu giai đoạn đầu của bong bóng dot-com, trước khi bong bóng này vỡ. Ông Emanuel cho rằng đà tăng của nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn có thể kéo dài thêm vài tháng, đồng thời nhấn mạnh khả năng tâm lý hưng phấn của nhà đầu tư có thể chuyển thành FOMO toàn diện.

“Bong bóng là hiện tượng thường thấy trong các cuộc cách mạng công nghệ. Chúng ta thường ứng dụng công nghệ quá mức, đổ quá nhiều vốn và xây dựng vượt nhu cầu thực tế”, ông Jim Thorne, chiến lược gia trưởng tại công ty Wellington-Altus, nhận xét với trang tin MarketWatch.

Theo ông Thorne, điều cốt lõi không phải là thị trường có đang hình thành bong bóng hay không, mà là điều gì sẽ xảy ra sau khi làn sóng hưng phấn hiện nay qua đi.

Dù vậy, SpaceX không hoàn toàn giống Netscape. Cả hai đều được định giá rất cao khi mới niêm yết, nhưng SpaceX hiện có quy mô kinh doanh lớn hơn nhiều và đã tạo dựng vị thế vững chắc trong nhiều lĩnh vực.

SpaceX hiện là đối tác quan trọng của nhiều doanh nghiệp và Chính phủ Mỹ trong các hoạt động tiếp cận không gian, từ phóng vệ tinh đến vận chuyển hàng hóa lên quỹ đạo. Công ty gần như thống trị thị trường phóng tên lửa, với rất ít đối thủ đủ sức cạnh tranh trực tiếp. Bên cạnh đó, SpaceX cũng ngày càng có lợi thế trong lĩnh vực AI và thông tin liên lạc vệ tinh.

Đây là lý do một số nhà phân tích vẫn tin cổ phiếu SpaceX có thể tiếp tục tăng mạnh. Ngày thứ Năm, các nhà phân tích của công ty dịch vụ tài chính Oppenheimer nâng giá mục tiêu đối với cổ phiếu này từ 190 USD lên 250 USD/cổ phiếu. Khi IPO, cổ phiếu này được định giá ở mức 135 USD.

“Chúng tôi tin rằng SpaceX sẽ tận dụng thế mạnh về kỹ thuật, sản xuất và công nghệ không gian để phát triển thành công ty truyền thông, điện toán đám mây và AI lớn nhất thế giới”, ông Timothy Horan, Giám đốc điều hành của Oppenheimer, viết trong báo cáo gửi khách hàng gần đây.