Ngày 19/3, tại Ga Đồng Đăng (Lạng Sơn), Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương về tình hình triển khai hợp tác đường sắt Việt Nam – Trung Quốc. Tham dự có Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng lãnh đạo nhiều bộ, ngành Trung ương...

Sau khi kiểm tra thực địa, Tổng Bí thư Tô Lâm nghe Bộ Xây dựng báo cáo về tình hình hợp tác đầu tư 3 tuyến đường sắt gồm Hà Nội – Đồng Đăng; Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái, cùng tiến độ kết nối vận tải hành khách và các nội dung liên quan.

Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh hợp tác trong lĩnh vực đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc là nhu cầu thực tiễn, đồng thời mở ra không gian hợp tác quan trọng, hiệu quả trong nhiều năm tới. Đây được xác định là một đòn bẩy mạnh để hiện đại hóa hạ tầng, giảm chi phí logistics, mở rộng kết nối quốc tế và từng bước hình thành ngành công nghiệp nền tảng mới.

Theo đánh giá, việc kết nối hạ tầng đường sắt sẽ góp phần giảm thời gian vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế khu vực biên giới, đồng thời nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ. Việc hình thành các trung tâm logistics, khu kinh tế cửa khẩu và cụm công nghiệp dọc tuyến cũng được kỳ vọng tạo thêm dư địa phát triển cho các địa phương biên giới.

Bên cạnh đó, kết nối này còn giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới vận tải đường sắt Á – Âu, đa dạng hóa tuyến vận tải quốc tế, giảm phụ thuộc vào đường biển, qua đó thúc đẩy hình thành các hành lang kinh tế và chuỗi sản xuất khu vực.

Tổng Bí thư yêu cầu xây dựng cơ chế huy động vốn đa dạng, bền vững, đồng thời bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Việc triển khai các dự án cần có cơ chế điều phối thống nhất ở cấp quốc gia, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, phân công rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành, địa phương và thiết lập đầu mối điều phối hiệu quả trong suốt quá trình đàm phán, chuẩn bị và triển khai.

Cùng với đó, việc điều phối liên ngành phải bảo đảm gắn kết đồng bộ giữa phát triển hạ tầng giao thông với quy hoạch phát triển kinh tế vùng, hệ thống logistics và các khu công nghiệp dọc các hành lang kinh tế, thay vì triển khai riêng lẻ từng dự án.

Tổng Bí thư cũng lưu ý việc triển khai các dự án phải bảo đảm phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia và quy hoạch hạ tầng, đa dạng hóa nguồn vốn, bảo đảm hiệu quả kinh tế, minh bạch về công nghệ và tiêu chuẩn.

Khẳng định nhiệm vụ rất nặng nề, thời gian gấp, yêu cầu cao, Tổng Bí thư đề nghị cần có sự quyết tâm, thống nhất của cả hệ thống chính trị. Đảng ủy Chính phủ và trực tiếp là Bộ Xây dựng cần xây dựng một chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam-Trung Quốc trong tổng thể chiến lược phát triển đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2045, 2100 và 2130.