Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không phản đối các hãng ô tô Trung Quốc xây nhà máy tại Mỹ, đồng thời nhấn mạnh việc tuyển dụng lao động Mỹ...

Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên chương trình “The Ingraham Angle” của kênh Fox News hôm thứ Sáu (11/9), Tổng thống Trump một lần nữa bày tỏ thái độ cởi mở với khả năng các doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất ô tô ngay trên đất Mỹ.

“Nếu Trung Quốc muốn sang đây mở nhà máy để sản xuất ô tô, tôi sẽ đồng ý. Nhật Bản cũng làm như vậy, nhưng họ tuyển dụng lao động Mỹ. Điều quan trọng nhất là họ tuyển dụng lao động Mỹ”, ông Trump nói.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cho biết ông không muốn các hãng xe Trung Quốc sản xuất tại Mexico rồi xuất khẩu sang Mỹ.

Phát biểu trên tương tự quan điểm ông từng đưa ra hồi tháng 1, đồng thời xuất hiện trước cuộc gặp dự kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington trong khoảng hai tuần tới. Theo hãng tin Reuters, nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ đến Mỹ cùng một đoàn doanh nghiệp lớn.

Ông Trump mô tả quan hệ với ông Tập Cận Bình là “rất tốt” và cho rằng cuộc gặp sắp tới sẽ “thú vị”.

Dù vậy, triển vọng xe Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ đang vấp phải sự phản đối từ nhiều hãng ô tô và nghị sĩ Mỹ. Trong bối cảnh giá ô tô mới tại Mỹ tăng mạnh, khả năng xe Trung Quốc giá rẻ tràn vào thị trường khiến ngành ô tô trong nước lo ngại.

NGÀNH Ô TÔ MỸ THÚC ĐẨY LỆNH CẤM LÂU DÀI

Trên thực tế, quy định do chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden ban hành đầu năm 2025 hạn chế sử dụng phần mềm Trung Quốc trên ô tô, khiến các hãng xe nước này gần như không thể bán hoặc sản xuất ô tô con tại Mỹ. Bên cạnh đó, xe điện Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ còn chịu mức thuế quan trên 100%.

Trước thượng đỉnh Mỹ - Trung, các hãng ô tô Mỹ đã đề nghị ông Trump không chấp thuận cho doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận thị trường.

Hồi đầu tháng này, Alliance for Automotive Innovation, tổ chức đại diện cho gần như toàn bộ các hãng ô tô lớn hoạt động tại Mỹ, đã gửi thư đề nghị lãnh đạo Quốc hội nhanh chóng thông qua luật cấm lâu dài xe Trung Quốc. Các thành viên của tổ chức này gồm General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Honda và Stellantis.

Alliance for Automotive Innovation đề nghị thông qua dự luật trước cuối tháng 12 năm nay, trong đó cấm bán, sản xuất và nhập khẩu xe kết nối mạng của Trung Quốc tại Mỹ. Xe ô tô kết nối mạng là loại ô tô có khả năng kết nối mạng và trao đổi dữ liệu.

Theo ông John Bozzella, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của liên minh, các hãng xe Trung Quốc đang bán phá giá ô tô - vốn nhận được trợ cấp từ Bắc Kinh - trên khắp thế giới. Những mẫu xe này được trang bị phần mềm và phần cứng cho phép kết nối mạng, gửi và nhận dữ liệu.

Ông Bozzella cho rằng việc Quốc hội Mỹ ban hành lệnh cấm lâu dài đối với xe Trung Quốc cùng phần cứng, phần mềm có nguy cơ cao sẽ gửi đi một thông điệp rõ ràng, có sự đồng thuận của hai đảng rằng Mỹ sẽ sử dụng chính sách an ninh quốc gia để đối phó với chiến lược thống lĩnh ngành sản xuất ô tô toàn cầu của Trung Quốc.

Hồi tháng 7, Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật nhằm cấm các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu của phía Trung Quốc trên 15% tham gia thị trường Mỹ. Một dự luật tương tự được trình tại Hạ viện đầu năm nay đề xuất cấm nhập khẩu, sản xuất và bán xe kết nối, cũng như phần mềm xe, từ các quốc gia bị Mỹ coi là đối thủ.

Trong khi đó, chia sẻ trên mạng xã hội tuần trước, Thượng nghị sĩ Elissa Slotkin, thành viên Đảng Dân chủ đại diện bang Michigan cho biết có tin đồn ông Trump đang tính cho phép bán xe Trung Quốc tại Mỹ như một phần của thỏa thuận lớn hơn trước thượng đỉnh. Bà cảnh báo đây sẽ là “một sai lầm chiến lược”.

Ông Trump sau đó bác bỏ thông tin này, gọi đây là “tin đồn hoàn toàn bịa đặt”, đồng thời khẳng định ông đã ngăn xe Trung Quốc vào Mỹ.

RÀO CẢN CHI PHÍ VÀ CƠ HỘI TẠI BẮC MỸ

Sức ép cũng gia tăng đối với các hãng ô tô Mỹ đang hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc. Trong thư gửi ông Jim Farley, CEO Ford, đầu tháng này, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy bày tỏ “lo ngại sâu sắc” về các quan hệ hợp tác của Ford với phía Trung Quốc.

Ford hiện sử dụng công nghệ pin được cấp phép từ hãng sản xuất pin Trung Quốc Contemporary Amperex Technology (CATL) tại một nhà máy ở Michigan. Hãng cũng đã công bố thỏa thuận thành lập liên doanh với Geely Automobile Holdings tại Tây Ban Nha.

“Khi một công ty chủ động lựa chọn phụ thuộc sâu hơn vào các đối thủ cạnh tranh chiến lược trong hoạt động kinh doanh, công ty đó không đáp ứng được yêu cầu về một đối tác đáng tin cậy mà người dân Mỹ và Bộ Giao thông Mỹ đặt ra”, ông Duffy viết.

Ford bác bỏ các chỉ trích trên, cho rằng bức thư của Bộ trưởng Giao thông có một số thông tin không chính xác.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, ngay cả khi có thể xây nhà máy tại Mỹ, các hãng ô tô Trung Quốc vẫn khó thiết lập chuỗi cung ứng đủ sức cạnh tranh về chi phí.

Một lãnh đạo doanh nghiệp linh kiện điện tử Trung Quốc có đơn vị hoạt động tại Mỹ nhận định việc sản xuất tại Mỹ với chi phí tương đương ở Trung Quốc là bất khả thi. Dù vậy, các hãng xe Trung Quốc vẫn có thể mở rộng sự hiện diện tại Bắc Mỹ thông qua Mexico và Canada.

Theo thỏa thuận công bố hồi tháng 1, Chính phủ Canada đã gỡ bỏ một phần mức thuế quan bổ sung 100% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc. Nước này hiện cho phép nhập khẩu tối đa 49.000 xe mỗi năm với thuế suất tối huệ quốc 6,1%. BYD được cho là đang hướng tới việc bắt đầu bán ô tô con tại Canada trong năm 2026.

Trong khi đó, ông Trump đe dọa nâng mức thuế quan bổ sung đối với ô tô, xe tải và linh kiện ô tô sản xuất tại Canada từ 25% hiện nay lên 50%, kể từ tháng 1/2027.