Tính từ đầu năm đến nay, doanh số thị trường ô tô Trung Quốc đã giảm hơn 1/5, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài ảnh hưởng tiêu cực đến chi tiêu cho các mặt hàng có giá trị lớn...

Trung Quốc, thị trường ô tô lớn nhất thế giới, chứng kiến doanh số bán xe tiếp tục xu hướng giảm mạnh trong tháng 8 vừa qua. Trái lại, doanh số bán xe ra nước ngoài duy trì đà tăng trưởng bùng nổ.

Theo Hiệp hội Xe hơi Trung Quốc (CPCA), doanh số bán lẻ xe trong tháng 8 đã giảm 24% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 1,54 triệu chiếc. Mức giảm này mạnh hơn cú giảm 21% ghi nhận trong tháng 7.

Tính từ đầu năm đến nay, doanh số thị trường ô tô Trung Quốc đã giảm hơn 1/5, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài ảnh hưởng tiêu cực đến chi tiêu cho các mặt hàng có giá trị lớn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa gặp khó khăn như vậy, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tìm cách mở rộng ra thị trường quốc tế để tránh cuộc chiến giá cả khốc liệt trong nước. Xuất khẩu ô tô của nước này đã tăng 78% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 888.000 chiếc trong tháng 8. Doanh số ở nước ngoài hiện chiếm 38% tổng doanh số của các hãng xe Trung Quốc, tăng từ mức khoảng 1/5 của cùng kỳ năm trước.

Những con số này cho thấy thị trường quốc tế hiện đang là một “phao cứu sinh” đối với các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.

BYD Co., một trong những nhà sản xuất ô tô hàng đầu Trung Quốc, đã nâng mục tiêu doanh số bán hàng ở nước ngoài trong năm nay lên 2 triệu chiếc, từ mức 1,5 triệu chiếc trước đó.

Trong tháng 8, BYD đã trở thành nhà xuất khẩu xe năng lượng mới (NEV) lớn nhất của Trung Quốc, với hơn 184.000 chiếc được bán ra nước ngoài. Hãng xe điện Mỹ Tesla Inc. xuất khẩu khoảng 36.000 trong tổng số 86.000 chiếc xe chạy điện hoàn toàn từ nhà máy của hãng tại Thượng Hải.

Dù xuất khẩu được đẩy mạnh, cuộc chiến giảm giá xe mạnh mẽ tại Trung Quốc vẫn đang gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng cho ngành công nghiệp ô tô nước này.

Theo CPCA, tỷ suất lợi nhuận của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã giảm xuống còn 3,6% trong 7 tháng đầu năm, thấp hơn nhiều so với mức lợi nhuận trung bình 6,5% trong lĩnh vực công nghiệp hạ nguồn nói chung của Trung Quốc.

Sự suy giảm tỷ suất lợi nhuận phản ánh một áp lực kép nghiêm trọng đối với các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, khi họ bị kẹt giữa chi phí đầu vào tăng cao và môi trường bán lẻ trong nước cạnh tranh khốc liệt đòi hỏi phải liên tục giảm giá để duy trì sản lượng.

Cũng theo báo cáo của CPCA, doanh số bán xe điện và xe hybrid cắm điện chiếm 64,7% tổng doanh số bán xe ở Trung Quốc trong tháng 8, giảm 10,1% so với cùng kỳ năm trước, lớn hơn mức giảm 3,9% của tháng 7.

Trong khi đó, tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của xe điện và xe hybrid cắm điện đã tăng lên mức 154,7%, từ 147,8% trong tháng 7.

Ngay cả khi các hạn chế thương mại ngày càng thắt chặt, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc vẫn tiếp tục giành được chỗ đứng ở nước ngoài, mở rộng sự hiện diện của họ tại châu Âu và thu hút khách hàng tại các thị trường mới nổi bằng các mẫu xe có giá cạnh tranh và nhiều tính năng công nghệ hấp dẫn.

Theo ông Cui Dongshu, Tổng thư ký của CPCA, xuất khẩu xe của Trung Quốc có khả năng sẽ đạt 12 triệu chiếc trong năm nay. Ông cũng dự báo rằng lượng xe xuất khẩu hàng năm của nước này sẽ tiếp tục tăng lên mức 18-20 triệu chiếc vào năm 2030.

Trong số những nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tìm kiếm thị trường nước ngoài có Xiaomi, một công ty mới trong lĩnh vực xe điện. Xiaomi đã ký kết thỏa thuận với các đại lý ô tô ở Đức để chuẩn bị cho việc ra mắt sản phẩm tại châu Âu vào năm tới.

Trái lại, Seres - công ty đồng phát triển mẫu xe Aito với Huawei -là một ví dụ cho thấy thiệt hại ngày càng tăng của việc tụt hậu trong cuộc đua xuất khẩu. Công ty này đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong phân khúc xe điện cao cấp ở Trung Quốc, trong khi việc đẩy mạnh ra nước ngoài tương đối muộn đã khiến họ gặp bất lợi vào thời điểm xuất khẩu đang trở thành nguồn tăng trưởng chính của các hãng xe ở nước này. Tổng doanh số bán xe của Seres đã giảm 44% trong tháng trước.

Sự bùng nổ xuất khẩu ô tô của Trung Quốc cũng khiến giới chức nước này lo ngại rằng cuộc cạnh tranh khốc liệt đang làm tổn thương các nhà sản xuất ô tô, nhà cung cấp và đại lý trong nước có thể lan rộng ra các thị trường nước ngoài. Tuần trước, các cơ quan quản lý Trung Quốc đã ban hành hướng dẫn mới đối với hoạt động ở nước ngoài của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, cảnh báo về việc giảm giá sâu hoặc thường xuyên và các hành vi không tuân thủ khác có thể gây hại cho người tiêu dùng hoặc làm tổn hại đến uy tín thương hiệu.

Các nhà sản xuất ô tô lớn, bao gồm BYD, Chery và Geely Holding, đã cam kết tuân thủ các hướng dẫn mới, mặc dù các cơ quan quản lý vẫn chưa chỉ định hình phạt cho các vi phạm.