Trong bối cảnh lãnh đạo Thành phố đặt mục tiêu đến cuối quý III/2026 phải đạt trên 90% và cả năm hoàn thành 100% tỷ lệ giải ngân vốn bồi thường, báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy nhiều nguyên nhân khiến vốn dự kiến không giải ngân đạt mục tiêu...

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh vừa có báo cáo khẩn số 16206/SNNMT-BTTĐC ngày 29/5/2026 về tình hình giải ngân đối với các dự án được giao vốn bồi thường năm 2026. Cơ quan này cho biết, Thành phố hiện có 164 dự án được giao vốn bồi thường, trong đó có 143 dự án chuyển tiếp và 21 dự án mới.

HƠN 34.450 TỶ ĐỒNG VỐN BỒI THƯỜNG, MỚI GIẢI NGÂN ĐẠT 35,82%

Trước đó, UBND TP.Hồ Chí Minh đã có chỉ đạo tại Công văn số 173/BC-UBND ngày 11/5/2026 về việc đánh giá tình hình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong 4 tháng đầu năm và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian còn lại của năm.

Cụ thể, UBND Thành phố nêu rõ mục tiêu: "Vốn đầu tư công khoảng 44.000 tỷ đồng (đã bố trí 33.685,97 tỷ đồng, dự kiến 6 tháng cuối năm 2026 bổ sung thêm khoảng 10.000 tỷ đồng). Giải ngân trong tháng 6/2026 đạt 50% tỷ lệ giải ngân vốn bồi thường các dự án đầu tư công trở lên; phấn đấu đến tháng 9/2026 đạt từ 90% tỷ lệ giải ngân vốn bồi thường các dự án đầu tư công trở lên đối với các dự án được giao vốn bồi thường năm 2026” (Công văn 173/BC-UBND).

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh cho biết, theo tổng hợp từ 29 chủ đầu tư được giao vốn bồi thường năm 2026, tổng nguồn vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện nay là 34.452,98 tỷ đồng.

Tính đến ngày 25/5/2026, các dự án đã giải ngân được 12.341,46 tỷ đồng, tương đương 35,82% kế hoạch vốn. Như vậy, hiện vẫn còn 22.111,51 tỷ đồng chưa được giải ngân, chiếm 64,18% tổng nguồn vốn được giao.

Trong số 164 dự án, có 29 dự án dự kiến hoàn thành công tác bồi thường trong quý II/2026 với tổng vốn bồi thường hơn 15.707 tỷ đồng, chiếm 45,59% tổng nguồn vốn. Bên cạnh đó, 55 dự án đang thực hiện phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, dự kiến giải ngân trong quý III/2026 với tổng vốn hơn 8.106 tỷ đồng, chiếm 23,53%.

Ngoài ra, còn 80 dự án đang trong giai đoạn thông báo thu hồi đất, đo đạc kiểm đếm hoặc điều chỉnh tổng mức đầu tư, dự kiến giải ngân trong quý IV/2026 với tổng vốn hơn 10.639 tỷ đồng, tương đương 30,88%.

Theo lộ trình được các chủ đầu tư đăng ký, đến hết quý II/2026, tổng giá trị giải ngân vốn bồi thường dự kiến đạt 19.362,36 tỷ đồng, tương đương 56,2% kế hoạch. Đến hết quý III/2026, số vốn giải ngân dự kiến đạt 31.346,68 tỷ đồng, tương đương 90,98%. 

Tuy nhiên, báo cáo cũng cho thấy hiện vẫn còn 127 dự án chưa thực hiện giải ngân, tương ứng tỷ lệ giải ngân bằng 0%. Cụ thể, trong nhóm các dự án đã giải ngân, có 12 dự án đạt tỷ lệ giải ngân 100%; 01 dự án đạt trên 90%; 09 dự án đạt từ 50% đến dưới 90%; và 15 dự án có giải ngân nhưng tỷ lệ dưới 50%.

NHIỀU VƯỚNG MẮC VỀ THỦ TỤC, TÁI ĐỊNH CƯ VÀ SẮP XẾP TỔ CHỨC BỘ MÁY

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng vẫn còn nhiều nguyên nhân làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn bồi thường.

Một số dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án hoặc chưa thống nhất được ranh giới, mốc giới thu hồi đất nên chưa thể triển khai chi trả bồi thường theo kế hoạch. Một số dự án khác đang gặp khó khăn trong công tác tái định cư, đơn giá bồi thường hoặc chưa tạo được sự đồng thuận của người dân về phương án bồi thường, hỗ trợ.

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển giao dự án giữa các đơn vị quản lý cũ và mới cũng phát sinh nhiều khó khăn trong công tác bàn giao hồ sơ, tài chính, đo đạc kiểm đếm và ký kết lại các hợp đồng thực hiện.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh cũng cho biết thêm, theo báo cáo tổng hợp số liệu của 29 chủ đầu tư dự án được giao vốn bồi thường năm 2026 tính đến ngày 25/5/2026 với tổng vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng là 34.452,98 tỷ đồng, đã giải ngân được 12.341,46/34.452,98 tỷ đồng, tỷ lệ 35,82%; hiện còn 127 dự án chưa giải ngân với số vốn bồi thường 22.111,51 tỷ đồng, chiếm tỷ lệ 64,18%.

Tính theo lũy kế: Quý II/2026: giải ngân 19.362,36/34.452,98 tỷ đồng, tỷ lệ 56,32%; quý III/2026: giải ngân 31.346,68/34.452,98 tỷ đồng, tỷ lệ 90,98%; quý IV/2026: giải ngân 31.179,1/34.452,98 tỷ đồng, tỷ lệ 93,4%. Ngoài ra, còn một số dự án dự kiến không thể giải ngân hết vốn bồi thường trong năm 2026 với tổng giá trị khoảng 2.273,88/34.452,98 tỷ đồng, tương đương 6,6% tổng vốn được giao. Đây là phần vốn đã được "nhận diện"; trong đó có các trường hợp phải điều hòa hoặc hoàn trả vốn do không còn nhu cầu sử dụng, một số dự án mới tiếp nhận nên chưa đủ điều kiện triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong năm nay.

Đáng chú ý, qua hai cuộc họp làm việc với 57 dự án chưa giải ngân vốn bồi thường, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết phần lớn các vướng mắc liên quan đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cơ bản đã được rà soát và xác định hướng xử lý.

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.Hồ Chí Minh nêu rõ: “… kết quả đến nay không vướng bồi thường; trong khi có một số chủ đầu tư dự án, UBND địa phương nơi có dự án đất thu hồi vẫn chưa cam kết lộ trình giải ngân vốn bồi thường quý II và quý III/2026”.

Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị UBND TP.Hồ Chí Minh chỉ đạo quyết liệt hơn đối với các chủ đầu tư và chính quyền địa phương nơi có dự án thu hồi đất; yêu cầu trực tiếp theo dõi, đôn đốc công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm bảo đảm mục tiêu giải ngân đã đề ra.

Sở này đồng thời kiến nghị lãnh đạo Thành phố giao các cơ quan liên quan (Sở Tài chính, Sở Xây dựng, UBND các địa phưcơng có dự án…) khẩn trương tháo gỡ các khó khăn về thủ tục đầu tư, tái định cư, điều hòa vốn, quyết toán dự án và các nội dung thuộc thẩm quyền để thúc đẩy tiến độ giải ngân.

Đối với các trường hợp phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất, các địa phương được yêu cầu rà soát kỹ hồ sơ pháp lý, bảo đảm người dân đã được áp dụng đầy đủ các chính sách theo quy định, đồng thời tăng cường vận động, thuyết phục trước khi thực hiện các biện pháp hành chính.