Mỹ là nền kinh tế xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới. Khả năng Washington hạn chế xuất khẩu đang được chú ý, nhất là khi Nga đã siết xuất khẩu mặt hàng này...

Dầu diesel được dùng cho xe tải, máy móc nông nghiệp và tàu chở hàng. Vì vậy, biến động nguồn cung nhiên liệu này có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động vận chuyển và sản xuất trong nền kinh tế.

Đồ họa thông tin dưới đây thể hiện lượng dầu diesel xuất khẩu bình quân mỗi ngày trong năm 2025, dựa trên số liệu hàng tháng của Sáng kiến Dữ liệu các Tổ chức Chung (JODI) và Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).

Theo đó, Mỹ xuất khẩu bình quân 1,26 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày, cao hơn Nga với 783.400 thùng và Saudi Arabia với 678.200 thùng. Ấn Độ và Hàn Quốc đứng tiếp theo, mỗi nền kinh tế xuất khẩu hơn 500.000 thùng/ngày.

Vị trí dẫn đầu của Mỹ chủ yếu nhờ ngành lọc dầu có quy mô lớn. Tính đến tháng 1/2026, nước này có 130 nhà máy lọc dầu, với tổng công suất chưng cất 18,2 triệu thùng dầu thô mỗi ngày.

Hà Lan, Singapore và Bỉ chiếm tổng cộng 12,9% lượng dầu diesel xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, phần lớn nhiên liệu xuất đi từ 3 trung tâm thương mại này được nhập khẩu để lưu trữ, pha trộn rồi tái xuất. Vì vậy, lượng xuất khẩu không phản ánh đúng sản lượng của các nhà máy lọc dầu tại 3 nền kinh tế này.

Xét theo khu vực, châu Âu chiếm tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất, ở mức 35,3% toàn cầu. Riêng Nga đóng góp hơn 1/4 lượng xuất khẩu của khu vực. Phần lớn lượng còn lại được trao đổi giữa các nước châu Âu, trong đó, các nhà máy lọc dầu tại Đức, Italy và Tây Ban Nha cung cấp nhiên liệu cho các nước láng giềng.

Dù xuất khẩu nhiều, châu Âu vẫn là khu vực nhập khẩu ròng dầu diesel và phải mua thêm từ Mỹ, Ấn Độ cùng Trung Đông. Châu Á - Thái Bình Dương đứng thứ hai về xuất khẩu, với tỷ trọng 28,9%, nhờ các nhà máy lọc dầu hướng tới thị trường nước ngoài tại Ấn Độ, Hàn Quốc và Singapore.

Ngày 22/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ ủng hộ việc hạn chế xuất khẩu dầu diesel. Một ngày sau, báo chí đưa tin chính quyền đang chuẩn bị kế hoạch cấm xuất khẩu trong 90 ngày, nhưng một quan chức Nhà Trắng bác bỏ thông tin này. Cùng ngày, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho rằng lệnh cấm sẽ không hiệu quả và có thể khiến giá xăng, nhiên liệu máy bay tăng.

Nga đã áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu dầu diesel trên diện rộng từ tháng 7 và sau đó gia hạn đến hết tháng 9. Trong năm 2025, Mỹ và Nga cộng lại cung cấp gần 1/4 lượng dầu diesel xuất khẩu toàn cầu. Vì vậy, thay đổi chính sách từ một trong hai nước đều có thể ảnh hưởng đáng kể đến các thị trường nhập khẩu.

Nếu Mỹ hạn chế xuất khẩu, các khách mua nước ngoài có thể mất bớt nguồn cung từ nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới. Trong khi đó, các nhà phân tích cảnh báo việc mất thị trường có thể khiến các nhà máy lọc dầu Mỹ giảm lượng dầu thô đưa vào chế biến. Điều này sẽ làm giảm cả sản lượng xăng và nhiên liệu máy bay, bên cạnh dầu diesel.