Công nghệ Sinh học đang trở thành một trong những nền tảng công nghệ quan trọng, gắn với nhiều lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao như: Y dược, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến.

Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động đối với nguồn nhân lực vừa vững chuyên môn, vừa có khả năng thích ứng nhanh với công việc thực tế, Trường Đại học Văn Lang (VLU) định hướng chương trình đào tạo theo ba hướng ứng dụng gồm: Y dược, Nông nghiệp và Công nghiệp.

BA HƯỚNG CHUYÊN SÂU, GẮN VỚI NHU CẦU THỊ TRƯỜNG

Trong lĩnh vực Y dược, chương trình đào tạo tập trung vào các kỹ thuật chiết xuất, phân tích hoạt chất và kiểm định dược phẩm, qua đó giúp sinh viên hình thành năng lực thực hành gắn với yêu cầu kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Với định hướng này, sinh viên có thể tiếp cận các vị trí nghề nghiệp như nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D), kiểm nghiệm thuốc, chuyên viên phân tích tại doanh nghiệp dược phẩm, phòng kiểm nghiệm và các viện nghiên cứu.

Ở hướng Nông nghiệp, người học được thực hành trong môi trường vô trùng với các kỹ thuật như nuôi cấy mô tế bào, vi nhân giống và tối ưu hóa giống cây trồng. Đây là những nền tảng kỹ thuật quan trọng trong phát triển nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời mở ra cơ hội nghề nghiệp tại các trang trại công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu giống và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm chức năng.

Ba hướng đào tạo có những yêu cầu chuyên môn khác nhau, song cùng hướng đến một mục tiêu: Chuyển trọng tâm từ học lý thuyết sang hình thành năng lực thực hành và khả năng giải quyết vấn đề thực tế.

Thay vì chỉ quan sát quy trình trong phòng thí nghiệm, sinh viên được trực tiếp thao tác, ghi chép, xử lý và phân tích dữ liệu theo quy trình tương tự môi trường làm việc thực tế. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động.

HỌC ĐI ĐÔI VỚI DỰ ÁN THỰC TẾ

Bên cạnh các học phần thực hành, chương trình đào tạo ngành Công nghệ Sinh học chuyên sâu tại VLU còn hướng sinh viên đến các dự án xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Thông qua quá trình tham gia dự án, người học có cơ hội vận dụng kiến thức chuyên môn để giải quyết các bài toán cụ thể, đồng thời tích lũy kinh nghiệm làm việc ngay trong thời gian học.

Theo định hướng này, hoạt động phòng thí nghiệm và kiến tập doanh nghiệp được bố trí từ năm nhất, giúp sinh viên sớm làm quen với môi trường nghề nghiệp, quy trình làm việc và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý là chương trình mở rộng hướng liên ngành với ngành Công nghệ Thực phẩm. Sự kết nối này tạo thêm lựa chọn cho sinh viên trong quá trình phát triển chuyên môn, nhất là trong bối cảnh công nghệ sinh học ngày càng được ứng dụng sâu vào các công đoạn nghiên cứu, sản xuất và chế biến thực phẩm.

CHUẨN HÓA CHƯƠNG TRÌNH, TĂNG TRẢI NGHIỆM NGHỀ NGHIỆP

Chương trình đào tạo Công nghệ Sinh học tại VLU được tham chiếu từ chương trình của một số trường đại học quốc tế như University of Queensland (Australia) và HKUST (Hong Kong), đồng thời đáp ứng các yêu cầu kiểm định chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo (MOET). Trên nền tảng đó, chương trình được điều chỉnh theo hướng tăng tính ứng dụng và phù hợp hơn với bối cảnh đào tạo, sản xuất và nhu cầu nhân lực tại Việt Nam.

Công nghệ Sinh học cũng được xác định là một trong những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với các mục tiêu phát triển bền vững, khi có khả năng tạo ra các giải pháp phục vụ y tế, nông nghiệp, sản xuất thực phẩm, môi trường và nhiều ngành công nghiệp khác.

Trong quá trình học, sinh viên ngành Công nghệ Sinh học tại VLU được thực hành tại hệ thống phòng thí nghiệm chuyên ngành, tham gia các đề tài nghiên cứu cùng giảng viên và đối tác trong nước, quốc tế. Chương trình cũng bố trí khoảng 3-4 tháng kiến tập, thực tập tại doanh nghiệp, viện nghiên cứu hoặc nhà máy.

Đáng chú ý, khóa luận tốt nghiệp kéo dài khoảng 5-6 tháng dưới sự hướng dẫn của giảng viên và chuyên gia trong lĩnh vực giúp sinh viên có thêm thời gian tiếp cận phương pháp nghiên cứu, xử lý dữ liệu và giải quyết các bài toán chuyên môn cụ thể.

Bên cạnh kiến thức chuyên ngành, chương trình còn chú trọng các nhóm kỹ năng như tư duy phản biện, kỹ năng công dân toàn cầu, đạo đức và pháp luật chuyên ngành, phương pháp nghiên cứu khoa học, ngoại ngữ và tin học. Đây là những năng lực hỗ trợ sinh viên trong việc đọc hiểu tài liệu chuyên ngành, viết báo cáo khoa học, trình bày kết quả nghiên cứu và giao tiếp trong môi trường làm việc có yếu tố quốc tế.

Ngoài môi trường đào tạo, mạng lưới cựu sinh viên cũng được xem là một nguồn lực hỗ trợ quá trình chuyển tiếp từ giảng đường sang thị trường lao động. Cộng đồng hơn 4.000 cựu sinh viên đang làm việc tại các doanh nghiệp, tập đoàn và viện nghiên cứu trong và ngoài nước có thể tạo thêm kết nối về thực tập, việc làm cũng như các hoạt động hợp tác nghiên cứu cho sinh viên.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực tiếp tục gia tăng tại các lĩnh vực y dược, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến, yêu cầu đối với nhân sự ngành Công nghệ Sinh học không còn dừng ở kiến thức lý thuyết. Khả năng vận hành thiết bị, thực hiện quy trình phòng thí nghiệm, phân tích dữ liệu, làm việc theo quy chuẩn và giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tế ngày càng trở thành những năng lực quan trọng.

Theo đó, mô hình đào tạo kết hợp giữa nền tảng học thuật, thực hành phòng thí nghiệm, trải nghiệm doanh nghiệp và nghiên cứu ứng dụng có thể tạo thêm lợi thế cho sinh viên trong quá trình gia nhập thị trường lao động, đồng thời mở rộng dư địa phát triển nghề nghiệp trong dài hạn.