Việt Nam và Canada chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược, xác lập 8 trụ cột hợp tác từ kinh tế, thương mại, công nghệ, năng lượng đến quốc phòng, giáo dục và giao lưu nhân dân, đồng thời nhất trí xây dựng Kế hoạch hành động để triển khai các mục tiêu mới.

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 24-25/9/2026, Việt Nam và Canada đã ra Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược giữa hai nước.

Đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Canada kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973.

ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC DỰA TRÊN 8 TRỤ CỘT

Lãnh đạo hai nước nhất trí nâng cấp quan hệ Việt Nam - Canada lên Đối tác Chiến lược, dựa trên 8 trụ cột gồm: hợp tác song phương, khu vực và đa phương; thương mại, đầu tư, tài chính và kinh tế; giao thông vận tải, quản lý chuỗi cung ứng và hạ tầng; chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tiên tiến và đổi mới sáng tạo; an ninh năng lượng, môi trường và tăng trưởng bền vững; an ninh lương thực và nông nghiệp - thực phẩm; quốc phòng, an ninh, hàng hải, thực thi pháp luật và tư pháp; giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau thông qua trao đổi đoàn cấp cao thường xuyên; phát huy các cơ chế như Tham vấn song phương Việt Nam - Canada, Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế, Đối thoại Chính sách Quốc phòng, Đối thoại Biển; đồng thời thiết lập Đối thoại Nông nghiệp Việt Nam - Canada và thảo luận hướng tới Đối thoại An ninh và Thực thi Pháp luật.

Hai nước cũng nhất trí tiếp tục phối hợp tại Liên hợp quốc, APEC, các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, Cộng đồng Pháp ngữ và CPTPP; tái khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN.

Canada hoan nghênh vai trò dẫn dắt của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch Hội đồng CPTPP năm 2026, việc chuẩn bị đăng cai APEC 2027 và sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam đảm nhiệm các vai trò này cũng như vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2030.

KHAI THÁC CPTPP, MỞ RỘNG THƯƠNG MẠI VÀ CHUỖI CUNG ỨNG

Tuyên bố chung xác định thương mại là một trụ cột của quan hệ Việt Nam - Canada, được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ CPTPP. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Canada trong ASEAN; hai nước còn nhiều dư địa mở rộng thương mại, đầu tư, quan hệ đối tác giữa doanh nghiệp và hợp tác phát triển.

Hai bên ủng hộ hoàn tất đàm phán và thực thi Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Canada sớm nhất có thể; phát huy hiệu quả Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế Việt Nam - Canada và tiếp tục triển khai, hiện đại hóa, mở rộng CPTPP.

Hai nước đồng thời tái khẳng định ủng hộ hệ thống thương mại đa phương mở, công bằng, bao trùm, minh bạch và dựa trên luật lệ; thúc đẩy tháo gỡ rào cản tiếp cận thị trường, mở cửa thị trường hàng hóa, tạo thuận lợi cho lưu chuyển hàng hóa và dịch vụ, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng.

Hai bên hoan nghênh việc tăng cường đầu tư trực tiếp hai chiều. Việt Nam khẳng định sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Canada đầu tư và kinh doanh ổn định, lâu dài tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực giao thông và chuỗi cung ứng, lãnh đạo hai nước nhất trí phối hợp tháo gỡ các rào cản tiếp cận thị trường, tăng khả năng tự cường của lĩnh vực hàng hải và duy trì tính liên tục của chuỗi cung ứng.

Hai bên hoan nghênh việc ký Bản ghi nhớ về Hợp tác vận tải biển và các tham vấn về vận tải hàng không trong tháng 9/2026, qua đó mở rộng năng lực dịch vụ hàng không và tự do hóa hơn nữa phụ lục đường bay của Hiệp định Vận tải Hàng không Việt Nam - Canada, tạo điều kiện cho các dịch vụ bay thẳng.

Tuyên bố cũng ghi nhận việc hoàn tất đàm phán mở rộng Hiệp định Vận tải Hàng không Việt Nam - Canada, cho phép khai thác các chuyến bay chở khách trực tiếp và các chuyến bay chuyên chở thuần hàng hóa giữa hai nước.

THÚC ĐẨY AI, BÁN DẪN, NĂNG LƯỢNG SẠCH

Chuyển đổi số, AI, công nghệ tiên tiến và đổi mới sáng tạo là một trong những trọng tâm mới của quan hệ Đối tác Chiến lược.

Hai nước nhất trí nghiên cứu thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển chuyển đổi số bền vững, hệ sinh thái số an toàn, hạ tầng, an ninh mạng và quản trị dữ liệu.

Việt Nam và Canada sẽ hỗ trợ hợp tác nghiên cứu, lưu chuyển nhân tài và các đối tác đổi mới sáng tạo trong những lĩnh vực chiến lược như STEM, AI, công nghệ lượng tử và bán dẫn; đồng thời thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Về năng lượng, hai bên xác định an ninh năng lượng là nền tảng quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp và thịnh vượng lâu dài.

Lãnh đạo hai nước hoan nghênh việc ký Bản ghi nhớ về Hợp tác Năng lượng và Chuyển đổi Năng lượng Sạch, nhất trí mở rộng hợp tác về năng lượng truyền thống và năng lượng sạch, gồm LNG, hydrogen, năng lượng tái tạo, công nghệ hỗ trợ chuyển dịch năng lượng và quản lý carbon.

Hai bên cũng hoan nghênh đối thoại về tiềm năng hợp tác hạt nhân dân sự; nghiên cứu cơ hội phát triển điện mặt trời, điện gió trên bờ và ngoài khơi. Canada tiếp tục hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam trong khuôn khổ Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP).

Trong lĩnh vực môi trường, hai bên hoan nghênh Bản ghi nhớ về Tăng cường Hợp tác Môi trường giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Bộ Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada, tập trung vào thích ứng biến đổi khí hậu, phát thải methane, chống ô nhiễm và bảo vệ thiên nhiên.

TĂNG CƯỜNG AN NINH LƯƠNG THỰC VÀ NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ

Hai nước nhất trí tăng cường hợp tác về an ninh lương thực, nông nghiệp bền vững và đổi mới sáng tạo trong công nghệ nông nghiệp.

Theo Tuyên bố chung, tổng kim ngạch thương mại các sản phẩm nông nghiệp - thực phẩm và thủy sản giữa hai nước đạt gần 1,7 tỷ CAD trong năm 2025. Hai bên hoan nghênh việc thiết lập Đối thoại Nông nghiệp Việt Nam - Canada nhằm tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này.

Việt Nam và Canada cũng gia hạn Bản ghi nhớ về các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Cơ quan Kiểm tra Thực phẩm Canada, nhằm thúc đẩy thương mại nông - lâm - thủy sản an toàn, dự báo được và hiệu quả.

MỞ RỘNG HỢP TÁC QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ GIÁO DỤC

Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, hai nước tái khẳng định cam kết tăng cường Đối thoại Chính sách Quốc phòng thường niên và Kế hoạch ba năm về Hợp tác Quốc phòng; nghiên cứu hợp tác về hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa, thực thi pháp luật trên biển và ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống.

Hai bên cũng nghiên cứu tiềm năng hợp tác về an ninh mạng, nhận thức hàng hải, hợp tác giữa các quân chủng, công nghiệp quốc phòng, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; tiếp tục hợp tác nâng cao năng lực của Việt Nam trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Việt Nam thông báo sẽ thành lập Văn phòng Tùy viên Quốc phòng thường trú tại Canada.

Việt Nam và Canada tái khẳng định ủng hộ giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực; tự do hàng hải, hàng không và thương mại hợp pháp không bị cản trở ở Biển Đông; tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán của các quốc gia ven biển theo luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

Trong giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, hai bên nhất trí làm sâu sắc hợp tác giáo dục đại học, phát triển kỹ năng, nghiên cứu và trao đổi học thuật, nhất là trong AI, bán dẫn, khoa học đời sống và chế tạo tiên tiến.

Hai nước sẽ mở rộng hỗ trợ sinh viên, nhà giáo, học giả và nhà nghiên cứu; khuyến khích các trường đại học thiết lập quan hệ đối tác. Canada tiếp tục cung cấp các cơ hội học bổng và trao đổi giáo dục cho sinh viên, nhà nghiên cứu Việt Nam.

Hai bên cũng nhất trí khởi động trao đổi bước đầu về Hiệp định Bảo hiểm Xã hội Việt Nam - Canada, thúc đẩy hợp tác về việc làm, phát triển nguồn nhân lực, du lịch, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Để cụ thể hóa khuôn khổ quan hệ mới, Tuyên bố chung xác định Bộ trưởng Ngoại giao hai nước sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Kế hoạch hành động triển khai các mục tiêu của quan hệ Đối tác Chiến lược.