GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam khẳng định việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về trao đổi tín chỉ carbon mang ý nghĩa quan trọng, thiết thực. Đây không chỉ đơn thuần là câu chuyện môi trường hay ứng phó biến đổi khí hậu, mà là vấn đề cốt lõi của hội nhập kinh tế quốc tế, đổi mới công nghệ, huy động nguồn lực tài chính xanh và tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới cho doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu...

Ngày 23/7/2026, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp cùng Chương trình Đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á (ETP), Văn phòng dịch vụ dự án Liên Hợp Quốc (UNOPS) và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam tổ chức tổ chức tọa đàm “Thúc đẩy hợp tác trao đổi quốc tế tín chỉ carbon hướng tới thực hiện cam kết giảm phát thải của quốc gia và doanh nghiệp”.

Tọa đàm nằm trong chuỗi hoạt động nâng cao năng lực thực hiện Điều 6, đồng thời thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác quốc tế và tăng cường khả năng tham gia vào thị trường carbon toàn cầu của Việt Nam.

Chương trình hướng tới các mục tiêu cập nhật các quy định pháp lý về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải; chia sẻ các quy định quốc tế, xu hướng thị trường, kỳ vọng từ các nhà tài trợ và bên mua, cùng các yêu cầu chất lượng đối với kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính được chuyển giao quốc tế (ITMO) của Việt Nam và những lưu ý then chốt khi gia nhập thị trường.

Các chuyên gia cũng trao đổi sâu về cơ hội, rào cản, mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp nhằm xác định các bước chuẩn bị ưu tiên; đồng thời tạo dựng một diễn đàn đối thoại trực tiếp giúp kết nối giữa chính sách, hỗ trợ từ quốc tế với nhu cầu thực tế của cộng đồng doanh nghiệp.

GÓC NHÌN TỪ THỰC TIỄN VÀ BÀI TOÁN CHẤT LƯỢNG TÍN CHỈ CARBON

Tại sự kiện, hai phiên thảo luận chính với chủ đề “Cơ hội kết nối với thị trường quốc tế” và “Sự sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam” đã thu hút sự tham gia và trao đổi sôi nổi từ đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia hàng đầu cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Các ý kiến thảo luận tập trung làm rõ các quy định quốc tế, xu hướng vận động của thị trường, kỳ vọng từ phía nhà tài trợ, bên mua cũng như những tiêu chuẩn chất lượng bắt buộc đối với ITMO của Việt Nam.

Các chuyên gia cũng phân tích cơ hội, rào cản và thực trạng sẵn sàng của doanh nghiệp, qua đó lắng nghe góc nhìn từ cơ quan quản lý và giới chuyên gia về những bước đi ưu tiên cần chuẩn bị.

Qua các góc nhìn chuyên môn, các diễn giả đã giúp cộng đồng doanh nghiệp nhận diện rõ sự thay đổi nhanh chóng của thị trường quốc tế cùng các yêu cầu ngày càng khắt khe đối với chất lượng tín chỉ carbon. Trong đó, vai trò của hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV) cùng các tiêu chuẩn mà dự án giảm phát thải tại Việt Nam phải đáp ứng được coi là điều kiện tiên quyết để bước sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở một góc nhìn thực tế khác, phiên thảo luận chuyên sâu đã mang lại bức tranh cận cảnh và giàu tính thực tiễn về những kết quả bước đầu của thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam. Những chia sẻ từ đại diện cơ quan quản lý và các doanh nghiệp tiên phong đã phản ánh sinh động nỗ lực chuẩn bị trong việc thực hiện kiểm kê khí nhà kính, xây dựng dự án giảm phát thải, tiếp cận thị trường và tìm kiếm đối tác hợp tác.

Mặc dù thực tế cho thấy phần lớn doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn về năng lực kỹ thuật, môi trường thể chế, khả năng tiếp cận thông tin và kinh nghiệm chiến đấu trên thương trường quốc tế. Tuy nhiên, điểm đáng mừng là cộng đồng doanh nghiệp đã bắt đầu có sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy.

Chuyển đổi xanh không còn bị coi là một nghĩa vụ thụ động, mà đang trở thành một chiến lược phát triển dài hạn giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, đóng vai trò như “tấm vé” đắc lực để doanh nghiệp tiến sâu vào thị trường toàn cầu. Sự tương tác trực tiếp giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp tại tọa đàm đã làm sáng tỏ nhiều vướng mắc thực tiễn, đồng thời chỉ ra hàng loạt cơ hội và vấn đề đòi hỏi phải hành động quyết liệt trong thời gian tới.

5 ĐIỂM NHẤN QUAN TRỌNG ĐỊNH HÌNH TƯƠNG LAI THỊ TRƯỜNG CARBON VIỆT NAM

Phát biểu bế mạc tọa đàm, GS.TS. Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh hội thảo diễn ra đúng vào thời điểm Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. Sự phát triển kinh tế giờ đây không chỉ đo lường thuần túy bằng tốc độ tăng trưởng GDP, mà phải được đánh giá bằng chất lượng tăng trưởng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và mức độ phát triển xanh, bền vững.

GS.TS. Hoàng Văn Cường cho rằng cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050 không chỉ là trách nhiệm quốc tế, mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và được xem như một “tấm thẻ ưu tiên” để doanh nghiệp Việt Nam tiến ra thế giới.

Nhìn lại toàn bộ diễn biến tọa đàm, qua phát biểu của lãnh đạo Cục Biến đổi khí hậu và đại diện ETP-UNOPS, GS.TS. Hoàng Văn Cường khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc thực thi các cam kết quốc tế, đồng thời nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của hợp tác quốc tế trong việc xây dựng, vận hành thị trường carbon.

"Phát triển thị trường carbon không phải mục tiêu riêng của một quốc gia mà là xu thế tất yếu của kinh tế toàn cầu, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế," Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam nói.

Đặc biệt, việc đại diện Cục Biến đổi khí hậu cập nhật các quy định pháp lý quan trọng đã giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư nắm rõ hơn định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách của Việt Nam, các nguyên tắc quản lý cũng như phương thức kết nối, cơ chế hợp tác quốc tế khi thực hiện Điều 6 Thỏa thuận Paris. Đây là nền tảng pháp lý có ý nghĩa quyết định nhằm hình thành một thị trường carbon minh bạch, hiệu quả và phù hợp chuẩn mực quốc tế.

Khái quát lại, GS.TS. Hoàng Văn Cường nhấn mạnh 5 trọng tâm thu được từ tọa đàm.

Thứ nhất, thị trường tín chỉ carbon cần được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới của nền kinh tế. Khi các yêu cầu về phát triển xanh ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong thương mại quốc tế, thị trường carbon chính là sân chơi mới mang tính toàn cầu, giúp tạo ra nguồn lực tài chính quan trọng để thúc đẩy công nghệ mới và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thứ hai, Việt Nam là một trong những quốc gia tiên phong trong thực hiện các thỏa thuận quốc tế và đã bước đầu hoàn thiện thể chế — điều kiện tiên quyết để phát triển thị trường carbon. Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện khung thể chế nhằm đảm bảo tính phát triển bền vững, gắn liền với khả năng giải trình minh bạch và độ tin cậy của thị trường carbon Việt Nam trên trường quốc tế.

Thứ ba, chất lượng phải là yếu tố cốt lõi của mọi dự án tín chỉ carbon. Trước các yêu cầu quốc tế ngày càng khắt khe, Việt Nam bắt buộc phải xây dựng hệ thống công cụ hiện đại để nâng cao năng lực kiểm định, bảo đảm tính minh bạch và giá trị thực chất của kết quả giảm phát thải.

Thứ tư, doanh nghiệp và khu vực tư nhân phải giữ vị trí trung tâm trong quá trình chuyển đổi xanh. Doanh nghiệp vừa là chủ thể trực tiếp tạo ra các dự án giảm phát thải và tín chỉ carbon, vừa là lực lượng nòng cốt nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia trên trường quốc tế.

Thứ năm, hợp tác quốc tế tiếp tục đóng vai trò hết sức quan trọng. Kinh nghiệm, nguồn lực tài chính, công nghệ cùng sự hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn từ các tổ chức quốc tế sẽ giúp Việt Nam rút ngắn đáng kể quá trình hình thành, phát triển thị trường carbon và hội nhập thành công vào thị trường thế giới.

XÂY DỰNG  THỊ TRƯỜNG CARBON MINH BẠCH, HIỆU QUẢ, KẾT NỐI SÂU RỘNG VỚI THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Là tổ chức tập hợp đội ngũ các nhà khoa học kinh tế hàng đầu đất nước, GS.TS. Hoàng Văn Cường khẳng định Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam nhận thức rõ trách nhiệm trong việc đồng hành cùng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trên con đường phát triển kinh tế xanh.

Trong thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, tư vấn, phản biện chính sách; tăng cường kết nối giới khoa học với các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Cùng với đó thúc đẩy các diễn đàn trao đổi học thuật, chính sách về kinh tế carbon, tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi xanh; góp phần phổ biến tri thức, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia thị trường carbon toàn cầu.

GS Hoàng Văn Cường kỳ vọng sau tọa đàm, các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; các tổ chức quốc tế tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong chuyển giao công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn và huy động nguồn lực tài chính; các doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong xây dựng chiến lược giảm phát thải và phát triển các dự án tín chỉ carbon chất lượng cao.

Ông cũng tin tưởng rằng với sự cam kết mạnh mẽ của Nhà nước, sự đồng hành của cộng đồng khoa học, các tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam sẽ từng bước xây dựng được một thị trường carbon minh bạch, hiệu quả, có khả năng kết nối sâu rộng với thị trường quốc tế, qua đó đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050 và tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam.