Các doanh nghiệp sản xuất, bán hàng vào thị trường Đức cần đặc biệt lưu ý rà soát nghĩa vụ EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu) và đăng ký bao bì LUCID; đánh giá khả năng tái chế của bao bì hiện tại, chuẩn bị cho các yêu cầu mới về thiết kế bao bì, theo dõi lộ trình tăng tỷ lệ tái chế và nghĩa vụ báo cáo, đồng thời xem xét các giải pháp bao bì tái sử dụng để giảm chi phí tuân thủ trong tương lai…

Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức cho biết Quốc hội Liên bang Đức đã chính thức thông qua Luật Thực thi quy định bao bì mới (VerpackDG). Đây là bước đi quan trọng nhằm điều chỉnh hệ thống pháp luật Đức phù hợp với Quy định Bao bì và Chất thải bao bì của Liên minh châu Âu, có hiệu lực trên toàn EU từ ngày 12/8/2026.

Cụ thể, Luật Bao bì sửa đổi của Đức có 5 điểm nhấn thay đổi quan trọng.

Thứ nhất, mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất. Theo đó, các doanh nghiệp đưa bao bì ra thị trường Đức sẽ phải tham gia nhiều hơn vào các hoạt động phòng ngừa phát sinh chất thải bao bì. Ngoài nghĩa vụ thu hồi và tái chế hiện có, các nhà sản xuất và tổ chức thực hiện EPR sẽ phải đóng góp tài chính cho các chương trình giảm thiểu chất thải bao bì, thúc đẩy tái sử dụng và tái nạp (refill).

Thứ hai, tăng yêu cầu cấp phép đối với các tổ chức EPR. Luật mới mở rộng phạm vi cấp phép đối với: các nhà sản xuất thực hiện nghĩa vụ EPR theo hình thức riêng lẻ, các tổ chức quản lý trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, các đơn vị xử lý bao bì thương mại. Mục tiêu là tăng cường tính minh bạch và kiểm soát trong toàn bộ chuỗi quản lý chất thải bao bì.

Thứ ba, nâng cao chỉ tiêu tái chế. Đức đặt ra các mục tiêu tái chế cao hơn EU đối với nhiều loại vật liệu. Từ năm 2028, tỷ lệ tái chế nhôm và sắt thép tăng thêm 5%. Với chất thải bao bì nhựa, tỷ lệ tái chế tối thiểu sẽ đạt 75% từ năm 2028. Đến năm 2030, tỷ lệ tái chế nhựa sẽ tiếp tục tăng lên 80%. Các quy định này nhằm giảm phụ thuộc vào xử lý năng lượng và thúc đẩy tái chế vật liệu thực chất.

Thứ tư, tăng cường yêu cầu về thiết kế bao bì. Song song với PPWR (quy định về bao bì và rác thải bao bì) của EU, các doanh nghiệp sẽ phải thiết kế bao bì theo hướng dễ tái chế hơn, giảm sử dụng vật liệu khó tái chế cũng như hạn chế các chất có nguy cơ gây hại môi trường và hỗ trợ tái sử dụng, tái nạp nhiều lần. Điều này sẽ tác động trực tiếp đến các nhà sản xuất bao bì, doanh nghiệp FMCG, thương mại điện tử và nhà nhập khẩu.

Thứ năm, nghĩa vụ ghi nhãn và thông tin tái chế thống nhất. Theo đó, các loại bao bì lưu hành tại EU sẽ phải sử dụng hệ thống ghi nhãn hài hòa để hướng dẫn người tiêu dùng phân loại và xử lý sau sử dụng. Việc chuẩn hóa thông tin trên bao bì được kỳ vọng sẽ cải thiện hiệu quả thu gom và tái chế trên toàn châu Âu. Ngoài ra, một số yêu cầu kỹ thuật và mục tiêu tái chế cao hơn sẽ được triển khai theo lộ trình từ năm 2028 đến năm 2030.

Với những thay đổi trên, Thương vụ Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu hoặc bán hàng vào thị trường Đức cần đặc biệt lưu ý rà soát nghĩa vụ EPR và đăng ký bao bì LUCID.

Doanh nghiệp cần đánh giá khả năng tái chế của bao bì hiện tại, chuẩn bị cho các yêu cầu mới về thiết kế bao bì theo PPWR, Ngoài ra, cần theo dõi lộ trình tăng tỷ lệ tái chế và nghĩa vụ báo cáo, đồng thời xem xét các giải pháp bao bì tái sử dụng hoặc tái nạp để giảm chi phí tuân thủ trong tương lai.

Mới đây, nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm tác động môi trường, Liên minh châu Âu (EU) đã ban hành Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và rác thải bao bì (PPWR).

Quy định này thay thế Chỉ thị 94/62/EC trước đây, nhằm hài hòa hóa các quy định quốc gia, giảm thiểu rào cản thương mại nội khối, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe con người thông qua việc giảm thiểu bao bì thừa, thúc đẩy tái sử dụng, tái chế và giảm sử dụng vật liệu nguyên sinh.

Theo lộ trình của PPWR, đến năm 2030, tất cả bao bì lưu thông tại EU bắt buộc phải được thiết kế để có thể tái chế. Quy định mới cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về giảm thiểu trọng lượng và thể tích bao bì xuống mức tối thiểu cần thiết chỉ đủ để đảm bảo chức năng của bao bì.

Với bao bì vận chuyển và bao bì thương mại điện tử, tỷ lệ không gian rỗng sẽ bị giới hạn ở mức tối đa 50% từ ngày 1/1/2030. Không gian được lấp đầy bởi các vật liệu chèn lót như màng xốp hơi cũng sẽ bị tính là không gian rỗng. Điều này buộc các nhà xuất khẩu phải tối ưu hóa quy cách đóng gói các thùng carton vận chuyển.

Ngoài ra, để thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và hạn chế rác thải nhựa, quy định mới buộc các phần bằng nhựa trong bao bì phải chứa tỷ lệ nhựa tái chế nhất định. Đến năm 2030, EU bắt buộc bao bì nhựa tiếp xúc với thực phẩm phải chứa tỷ lệ nhựa tái chế tối thiểu: 30% đối với bao bì thành phần chính là nhựa PET; 10% đối với bao bì làm từ các loại nhựa khác (như PP, PE) và tỷ lệ này sẽ tăng lên 25% vào năm 2040.