Đầu tư công thúc đẩy ngành xây dựng bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ

Theo VIS Rating, ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhờ các trợ lực từ đầu tư công và sự phục hồi của thị trường bất động sản. Tuy nhiên, sự gia tăng về chi phí và áp lực tài chính đang tạo ra sự phân hóa tín nhiệm ngày càng sâu sắc giữa các doanh nghiệp trong ngành…

Tăng trưởng của ngành xây dựng qua các quý. Nguồn: VIS Rating.
Tăng trưởng của ngành xây dựng qua các quý. Nguồn: VIS Rating.

Theo Báo cáo Nhận định thị trường ngành xây dựng 6 tháng năm 2026 được VIS Rating công bố ngày 15/9, hoạt động xây dựng trong nửa đầu năm 2026 đã có sự tăng tốc khi tốc độ tăng trưởng GDP thực của toàn ngành bứt phá từ mức 8,5% trong quý 1/2026 lên tới 10,2% trong quý 2/2026.

LỰC ĐẨY TỪ THỊ TRƯỜNG VÀ GÁNH NẶNG CHI PHÍ

Động lực dẫn dắt sự tăng trưởng này phần lớn đến từ nỗ lực đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, đạt 357 nghìn tỷ đồng, tương đương mức tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái và hoàn thành 35,5% kế hoạch đề ra.

Cùng với đó, sự phục hồi của thị trường bất động sản nhà ở cũng góp phần tạo lực đẩy mạnh mẽ khi nguồn cung căn hộ thương mại đủ điều kiện mở bán tại hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tăng vọt, lần lượt 55% và 78% so với cùng kỳ.

Ngoài ra, triển vọng của ngành còn được củng cố bởi các chính sách vĩ mô, điển hình là Luật Xây dựng năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo VIS Rating, việc luật mới chú trọng tinh gọn quy trình phê duyệt, miễn giấy phép xây dựng và áp dụng các cơ chế đặc thù được đánh giá sẽ là bước ngoặt giúp giảm chậm trễ thủ tục hành chính và thúc đẩy tiến độ các dự án.

Tăng trưởng tín dụng đối với ngành xây dựng qua các quý. Nguồn: VIS Rating.
Tăng trưởng tín dụng đối với ngành xây dựng qua các quý. Nguồn: VIS Rating.

Tuy vậy, cùng với sự gia tăng nhu cầu, áp lực chi phí đầu vào cũng tăng theo, tạo áp lực lên các nhà thầu khi giá thép thi công tăng từ 8% đến 10%, cùng với mức tăng từ 3% đến 4% của giá xi măng so với cùng kỳ. Chi phí nguyên vật liệu đắt đỏ và sự gia tăng của chi phí nhân công cũng làm giảm mức cải thiện biên lợi nhuận của toàn ngành trong bối cảnh nhu cầu cao.

Áp lực này được phản ánh rõ qua bức tranh tài chính quý 2/2026, khi có tới 16 trên tổng số 30 công ty xây dựng niêm yết ghi nhận sự sụt giảm về biên lợi nhuận gộp.

SỰ PHÂN HÓA TÍN NHIỆM SÂU SẮC

Trong bối cảnh cần nguồn vốn lớn để thi công dự án, dòng tiền chảy vào ngành xây dựng lại cho thấy sự thận trọng từ các định chế tài chính. Tính đến cuối tháng 6/2026, tín dụng ngân hàng dành cho lĩnh vực này chỉ tăng 6,36% so với thời điểm cuối năm 2025, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tín dụng 8,37% của toàn hệ thống.

Dư nợ của ngành xây dựng chỉ chiếm khoảng 7,4% tổng dư nợ toàn nền kinh tế và gần như không thay đổi so với cuối năm 2025. Điều này cho thấy các ngân hàng vẫn tiếp tục duy trì quan điểm cấp tín dụng mang tính chọn lọc.

Tăng trưởng doanh thu của các nhóm công ty ngành xây dựng theo quy mô. Nguồn: VIS Rating.
Tăng trưởng doanh thu của các nhóm công ty ngành xây dựng theo quy mô. Nguồn: VIS Rating.

Bên cạnh đó, kênh huy động vốn qua thị trường trái phiếu cũng khá hạn chế với chỉ 1.525 tỷ đồng được phát hành trong 6 tháng đầu năm. Hoạt động huy động này cũng chỉ tập trung ở các tổ chức phát hành cũ như Coteccons và Fecon, với mục đích chủ yếu là bổ sung vốn lưu động và tái cơ cấu nợ thay vì đầu tư mở rộng.

Theo VIS Rating, môi trường kinh doanh với chi phí tăng cao và nguồn vốn bó hẹp đã nới rộng khoảng cách giữa các doanh nghiệp. Dù tổng doanh thu toàn ngành vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực ở mức 12,3% so với cùng kỳ, nhưng kết quả này không đồng đều mà phần lớn thuộc về các nhà thầu quy mô lớn và vừa, trong khi nhiều nhà thầu nhỏ lại suy giảm doanh thu.

Nhờ lợi thế vượt trội về khả năng lựa chọn dự án, năng lực triển khai, vị thế đàm phán và ưu thế mua sắm nguyên vật liệu số lượng lớn, các nhà thầu lớn không chỉ có khả năng chuyển hóa hợp đồng thành dòng tiền tốt hơn mà còn ghi nhận dòng tiền hoạt động (CFO) tăng vọt khoảng 50% so với quý trước.

Ở chiều ngược lại, các nhà thầu quy mô vừa và nhỏ đang phải chật vật khi dòng tiền hoạt động liên tục duy trì ở mức âm, dẫn đến áp lực thanh khoản ngày một gia tăng. Khó khăn càng tăng lên khi chi phí vay cao hơn làm chi phí lãi vay toàn ngành tăng tới 25% so với cùng kỳ, dù tổng dư nợ vay chỉ tăng 5%.

Vì vậy, sức khỏe tài chính chung của ngành đối mặt với thách thức lớn, hệ số bao phủ lãi vay (EBIT/Lãi vay) trượt dốc từ mức 2,7 lần vào cuối năm 2025 xuống chỉ còn gần 1,9 lần vào cuối quý 2/2026.

Dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng sắp vận hành: Hiệu quả không chỉ nằm ở những cống ngăn triều

Sau gần 10 năm triển khai, kể từ năm 2016, công trình kiểm soát triều quy mô lớn của TP. Hồ Chí Minh dự kiến vận hành vào cuối tháng 11/2026. Tuy vậy, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khả năng tiêu thoát nước bên trong và mức độ đồng bộ của toàn bộ hệ thống; bởi ngăn được nước triều từ bên ngoài mới chỉ giải quyết một phần bài toán ngập đô thị...

CEO Atlas Air: Việt Nam còn nhiều dư địa nhưng cần đồng bộ hạ tầng hàng không

Vận tải hàng không chỉ chiếm 1% khối lượng hàng hóa thế giới nhưng lại mang về tới 35% giá trị. Việt Nam đang tham gia ngày càng sâu vào thị trường logistics này. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, Việt Nam cần đầu tư hoàn thiện thêm từ sân bay, bãi đỗ máy bay cho đến hạ tầng và các dịch vụ vận hành, xử lý hàng hóa...

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026).

DragonIZ Hà Tĩnh khánh thành Trung tâm điều hành, hỗ trợ nhà đầu tư giải quyết các vướng mắc

Sự kiện khánh thành Trung tâm điều hành và Hội nghị xúc tiến đầu tư Khu công nghiệp Gia Lách mở rộng (DragonIZ Hà Tĩnh) đánh dấu bước tiến mới về hạ tầng công nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh, khẳng định cam kết đồng hành giữa chính quyền địa phương và chủ đầu tư nhằm kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất xanh, thông minh, đáp ứng chuẩn mực chuỗi cung ứng toàn cầu…

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

VnEconomy Việt Nam chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới

Với trọng tâm của Hội nghị COP31 tập trung vào các giải pháp thực thi hành động khí hậu, thu hẹp khoảng cách giữa cam kết và kết quả thực tế, Việt Nam kỳ vọng những kinh nghiệm thực tiễn triển khai tại Việt Nam sẽ mang lại những giá trị hữu ích cho các quốc gia. Việt Nam tiếp tục tìm kiếm các đối tác tài chính, công nghệ phù hợp với các chiến lược ưu tiên trong giai đoạn phát triển mới.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy