​Chuyển từ tư duy gìn giữ thụ động sang phát triển bền vững, Cố đô Huế đang khẳng định di sản chính là nguồn lực tăng trưởng quan trọng của địa phương...

Định hướng phát triển của thành phố Huế xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho sự phát triển du lịch dịch vụ, đặc biệt làm gia tăng trải nghiệm về di sản Huế và quảng bá trên nền tảng số.

Thông báo số 383/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại buổi làm việc với lãnh đạo thành phố Huế mới đây cũng đã gửi đi một thông điệp rất rõ ràng là Huế phải biến di sản, tiềm năng, quy hoạch và các dự án thành sản phẩm, doanh thu, nguồn thu ngân sách để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Thực tế, nhờ tích cực đổi mới phương thức truyền tải bằng công nghệ số, AI và các sản phẩm sáng tạo, Huế đang từng bước không chỉ lan tỏa giá trị lịch sử đến thế hệ trẻ mà còn ghi nhận những cột mốc doanh thu kỷ lục từ du lịch.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên VnEconomy đã có cuộc trao đổi với KTS. Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.

​Phóng viên: Theo ông, điều gì đã thay đổi trong tư duy phát triển để di sản trở thành một nguồn lực tăng trưởng thay vì chỉ là đối tượng bảo tồn?  

​KTS. Hoàng Việt Trung: Có thể nói, sự thay đổi lớn nhất là chuyển từ tư duy xem di sản chỉ là đối tượng cần gìn giữ sang coi di sản là một nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững. Bảo tồn và phát triển không còn là hai mục tiêu tách rời, mà bổ trợ cho nhau. Di sản được bảo tồn tốt sẽ tạo nền tảng để phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, giáo dục, nghiên cứu và nhiều ngành dịch vụ liên quan, qua đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng đời sống của cộng đồng.  

​Đối với Huế, chúng tôi luôn xác định bảo tồn là nền tảng, còn phát huy giá trị là mục tiêu. Mọi hoạt động khai thác di sản đều phải dựa trên nguyên tắc tôn trọng tính nguyên gốc, tính xác thực và giá trị nổi bật của di tích.

Khi di sản được bảo tồn đúng cách, được kể bằng những phương thức mới và gắn với các sản phẩm văn hóa, du lịch sáng tạo, thì di sản không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục lan tỏa giá trị, trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển của địa phương.  

​Phóng viên: Công nghệ số, AI, 3D, thực tế ảo đang được đưa vào bảo tồn và khai thác di sản. Theo ông công nghệ đang làm thay đổi cách kể câu chuyện về cố đô như thế nào? Và nó có thể mở ra những giá trị kinh tế mới cho địa phương?  

​KTS. Hoàng Việt Trung: Công nghệ số đang tạo ra những phương thức hoàn toàn mới để tiếp cận và lan tỏa giá trị di sản. Trước đây, câu chuyện về di sản chủ yếu được truyền tải thông qua hiện vật, thuyết minh hoặc tư liệu truyền thống... Nhưng hôm nay, với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ quét 3D, thực tế ảo (VR) hay thực tế tăng cường (AR), du khách có thể tương tác, khám phá và trải nghiệm di sản một cách trực quan, sinh động và cá nhân hóa hơn. Điều đó giúp di sản trở nên gần gũi hơn, đặc biệt với thế hệ trẻ và du khách quốc tế.  

​Tuy nhiên, chúng tôi luôn xác định công nghệ không thay thế di sản mà làm nổi bật hơn những giá trị vốn có của di sản. Công nghệ là cầu nối để kể những câu chuyện lịch sử, văn hóa bằng ngôn ngữ của thời đại số, từ đó nâng cao trải nghiệm của công chúng và mở rộng khả năng tiếp cận di sản.  

​Quan trọng hơn, chuyển đổi số cũng mở ra nhiều dư địa phát triển các sản phẩm văn hóa, du lịch thông minh và dịch vụ sáng tạo trên nền tảng số. Đây là một hướng đi quan trọng để di sản tiếp tục phát huy giá trị, trở thành nguồn lực thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và tăng trưởng kinh tế của địa phương.  

​Phóng viên: Theo ông, làm thế nào để di sản vừa được giữ gìn vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương?  

​KTS. Hoàng Việt Trung: Bảo tồn và phát triển sinh kế không phải là hai mục tiêu đối lập mà có mối quan hệ gắn bó, hỗ trợ lẫn nhau. Chúng tôi luôn hướng đến mục tiêu để mỗi người dân đều có thể trở thành một “đại sứ di sản”, vừa góp phần gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa, vừa tìm thấy cơ hội phát triển sinh kế từ chính những giá trị đó.  

​Tại Huế, việc phát huy giá trị di sản không chỉ dừng lại ở tham quan di tích mà còn tạo cơ hội phát triển các dịch vụ du lịch, nghề thủ công truyền thống, ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, sản phẩm lưu niệm và nhiều hoạt động văn hóa sáng tạo. Qua đó, người dân có thêm việc làm, tăng thu nhập và gắn bó hơn với di sản.  

​Phóng viên: Nếu giới thiệu với thế giới bằng một câu vì sao Huế không chỉ là của quá khứ mà còn là một phần của tương lai, ông sẽ nói gì?  

​KTS. Hoàng Việt Trung: Tôi muốn gửi đến bạn bè quốc tế một thông điệp: "Huế là nơi quá khứ được gìn giữ để kiến tạo tương lai về miền hạnh phúc".  

​Bởi chúng tôi không chỉ bảo tồn những giá trị lịch sử và văn hóa mà còn không ngừng đổi mới trong cách phát huy di sản thông qua công nghệ, giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa. Khi di sản được bảo tồn đúng cách và được kết nối với cuộc sống đương đại, di sản sẽ tiếp tục tạo ra những giá trị mới, đóng góp cho sự phát triển bền vững.  

​Vì vậy, Huế không chỉ là điểm đến để khám phá lịch sử, mà còn là nơi để cảm nhận một di sản đang sống, đang đổi mới và đang đồng hành cùng tương lai.