Đợt mưa lớn kéo dài vừa qua đã gây thiệt hại nặng nề tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, đặc biệt là Lai Châu, Lào Cai, Sơn La và Điện Biên. Theo báo cáo nhanh của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, tính đến ngày 21/7, thiên tai đã làm 6 người thiệt mạng, 2 người mất tích, hàng trăm ngôi nhà bị hư hỏng, nhiều tuyến giao thông bị chia cắt. Tổng thiệt hại ước tính trên 502,76 tỷ đồng...

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết trong ngày 20/7 và rạng sáng 21/7, khu vực miền núi phía Bắc tiếp tục xuất hiện mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Tính trong ba ngày từ 17 đến sáng 21/7, nhiều địa phương ghi nhận tổng lượng mưa rất lớn.

Lai Châu là khu vực có lượng mưa cao nhất với các điểm đo Ka Lăng 2 đạt 236 mm, Pa Thắng 226 mm và Thu Lũm 2 đạt 223 mm. Một số khu vực của Tuyên Quang, Lào Cai và Quảng Ninh cũng ghi nhận lượng mưa từ 140-180 mm.

MƯA LỚN TIẾP DIỄN, NGUY CƠ THIÊN TAI VẪN Ở MỨC CAO

Cơ quan khí tượng dự báo trong sáng 21/7, khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng tiếp tục có mưa rào và dông, lượng mưa phổ biến 10-30 mm, cục bộ có nơi trên 100 mm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại vùng trũng thấp. Trong khi đó, thời tiết tại khu vực Trung Bộ diễn biến trái ngược khi từ Nghệ An đến Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk xuất hiện nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ trên 39 độ C.

Theo thống kê của các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Điện Biên và Sơn La, đợt mưa lũ từ ngày 15 đến sáng 21/7 đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Về người, thiên tai làm 6 người chết, trong đó đã tìm thấy thi thể 1 người trước đó mất tích; hiện vẫn còn 2 người mất tích và 10 người bị thương, đều tại tỉnh Lai Châu.

Nhà ở cũng chịu ảnh hưởng nặng nề với 40 căn nhà bị sập hoàn toàn, gồm 28 căn tại Lai Châu, 11 căn tại Sơn La và 1 căn tại Lào Cai. Ngoài ra, 729 căn nhà bị hư hỏng hoặc ảnh hưởng do ngập nước, sạt lở đất; 270 hộ dân phải di dời khẩn cấp đến nơi an toàn để tránh nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở.

Lĩnh vực sản xuất nông nghiệp chịu thiệt hại đáng kể khi gần 707 ha lúa và hoa màu bị hư hại. Trong đó, Lai Châu là địa phương bị ảnh hưởng nặng nhất với hơn 408 ha, tiếp đến là Sơn La gần 194 ha, Lào Cai hơn 76 ha và Điện Biên trên 28 ha. Thiên tai khiến khoảng 2.500 m kênh mương thủy lợi tại Lai Châu bị hư hỏng.

Hệ thống điện bị ảnh hưởng với 51 cột điện gãy đổ và 40 trạm biến áp bị hư hỏng, gây gián đoạn việc cung cấp điện tại một số khu vực. Mưa lớn kéo dài đã gây sạt lở tại hàng loạt tuyến quốc lộ và tỉnh lộ. Riêng tỉnh Lai Châu xuất hiện nhiều điểm sạt lở trên các tuyến quốc lộ 4H, 12, 32, 279 cùng nhiều tuyến tỉnh lộ như 127, 128, 129, 133, 133B, 134, 135, 138 và 138C.

Tại Lào Cai, các tuyến quốc lộ 279, quốc lộ 32 cùng tỉnh lộ 175B cũng xảy ra nhiều điểm sạt lở. Sơn La ghi nhận 32 vị trí sạt lở trên tỉnh lộ 109. Điện Biên xuất hiện nhiều điểm sạt lở trên quốc lộ 12, quốc lộ 279, tỉnh lộ 143 cùng nhiều tuyến đường liên xã, liên thôn.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, đợt mưa lớn vừa qua ghi nhận lượng mưa rất lớn tại nhiều nơi, trong đó trạm Nậm Păm (Mường La) đạt 314 mm, Thủy điện Nậm Chiến (Ngọc Chiến) 223 mm, Hua Trai (Chiềng Lao) 207,2 mm. Mưa kéo dài làm đất bão hòa, gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại nhiều địa phương.

Thiên tai ảnh hưởng nặng đến các xã Ngọc Chiến, Mường La, Mường Chiên, Chiềng Lao, Chiềng Hoa, Mường Giôn và Mường Khiêng, khiến 151 ngôi nhà bị ảnh hưởng; trong đó 11 nhà sập hoàn toàn, 40 nhà phải di dời khẩn cấp, 36 nhà sơ tán do nguy cơ sạt lở. 

Đáng chú ý, Thủy điện Nậm Khốt bị ngập toàn bộ nhà máy và trạm biến áp, thiệt hại khoảng 75 tỷ đồng. Tỉnh Sơn La đã khẩn trương triển khai phương châm "4 tại chỗ", sơ tán người dân, duy trì trực ban 24/24 giờ để ứng phó và khắc phục hậu quả.

TIẾP TỤC TRIỂN KHAI KHẮC PHỤC HẬU QUẢ

UBND tỉnh Lai Châu có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về công tác khắc phục hậu quả mưa lũ, đồng thời đề nghị Trung ương hỗ trợ 500 tỷ đồng để sớm ổn định đời sống người dân và khôi phục hạ tầng, sản xuất sau thiên tai.

Theo UBND tỉnh Lai Châu, địa phương đã chủ động sử dụng nguồn dự phòng ngân sách cùng các nguồn lực hợp pháp để tổ chức cứu nạn, cứu hộ, hỗ trợ người dân và khắc phục bước đầu hậu quả mưa lũ. Tuy nhiên, do thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương, tỉnh đã có Tờ trình số 6110/TTr-UBND kiến nghị Thủ tướng xem xét hỗ trợ 500 tỷ đồng, trong đó 300 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2026.

Nguồn kinh phí đề xuất sẽ được ưu tiên hỗ trợ người dân bị thiệt hại về nhà ở, bố trí tái định cư, khôi phục các công trình giao thông, thủy lợi, trường học, cơ sở y tế và hạ tầng thiết yếu; đồng thời phục hồi sản xuất nông nghiệp, xử lý các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.

Ngày 20/7, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1316/QĐ-TTg hỗ trợ khẩn cấp 50 tỷ đồng cho tỉnh Lai Châu nhằm khắc phục hậu quả mưa lũ. Đồng thời, ban hành Công điện số 49/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương miền núi phía Bắc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an cùng nhiều bộ, ngành cũng đã đồng loạt phát hành công điện chỉ đạo và cử các đoàn công tác xuống hiện trường hỗ trợ địa phương. Các lực lượng chức năng đã huy động khoảng 3.770 người cùng 166 phương tiện các loại tham gia cứu hộ, cứu nạn, tìm kiếm người mất tích, khắc phục hậu quả và hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực nguy hiểm.

Cơ quan chức năng nhận định trong những ngày tới, các địa phương miền núi phía Bắc cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, rà soát các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất, chủ động sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm, đồng thời khẩn trương khôi phục giao thông, điện, nước và các công trình hạ tầng thiết yếu nhằm sớm ổn định đời sống và sản xuất sau thiên tai.