Các khu nghỉ dưỡng tại Maldives đang bắt tay với các trường đại học địa phương để xây dựng những chương trình đào tạo khoa học biển, bảo tồn biển bài bản...

Khi đặt chân đến Maldives, du khách thường đánh giá điểm đến qua những gì họ nhìn thấy: những rạn san hô rực rỡ quanh đảo, những chú rùa biển trong chuyến lặn snorkeling, hay bóng dáng cá mập rạn lướt qua đầm phá...

Du khách có thể tham gia trồng san hô, hoặc lắng nghe một nhà sinh vật biển giải thích về những gì đang diễn ra dưới lòng đại dương. Nhưng điều mà du khách hiếm khi được chứng kiến - và cũng là điều kiện tiên quyết để bảo tồn biển thực sự thành công - chính là: giáo dục bảo tồn biển.

Du lịch biển phụ thuộc nặng nề vào đại dương, nhưng công tác bảo tồn biển không thể chỉ xoay quanh các khu đảo resort. Cộng đồng địa phương cũng cần có những người được đào tạo bài bản để nghiên cứu rạn san hô, xác định loài, thu thập dữ liệu và quản lý các hệ sinh thái biển quanh những hòn đảo nơi người dân Maldives sinh sống thực sự.

Du lịch thường bị xem là vấn đề ở những điểm đến là biển đảo hoang sơ. Nhưng giờ đây, ngành du lịch Maldives đang có thể trở thành một phần của giải pháp bảo tồn biển bằng cách đào tạo những nhà khoa học biển mà đất nước cần, không chỉ cho các khu nghỉ dưỡng, mà còn cho các cộng đồng địa phương, cơ quan nhà nước và tổ chức bảo tồn.

TỪ LỚP HỌC LẶN ĐẾN BIÊN BẢN GHI NHỚ HỢP TÁC

Mọi thứ bắt đầu từ những khóa đào tạo lặn scuba cho sinh viên đại học tại Trung tâm Lặn PADI của khu nghỉ dưỡng, và dần phát triển thành một Biên bản Ghi nhớ Hợp tác (MoU) chính thức được ký kết giữa khu resort Banyan Tree Vabbinfaru Maldives và Đại học Quốc gia Maldives vào tháng 9/2025.

MOU này hướng đến việc phát triển một chương trình học mới mang tên "Nền tảng Khoa học Biển" - một chương trình nền tảng kéo dài một năm dành cho học sinh trung học cơ sở không muốn tiếp tục theo lộ trình trung học phổ thông truyền thống hai năm, nhưng vẫn mong muốn có con đường vào đại học.

Các lớp lý thuyết sẽ được tổ chức tại trường đại học, trong khi học sinh sẽ thường xuyên đến Banyan Tree Vabbinfaru để làm việc cùng đội ngũ Phòng thí nghiệm Biển của khu nghỉ dưỡng.

"Du lịch Maldives phụ thuộc rất lớn vào môi trường biển, vì vậy việc thúc đẩy khoa học biển trong giới trẻ là vô cùng quan trọng," Tiến sĩ Ahmed Riyaz, Trưởng khoa Thủy sản và Khoa học Đại dương tại Đại học Quốc gia Maldives, nhận định.

Banyan Tree Vabbinfaru từ lâu đã được biết đến là một khu nghỉ dưỡng có nhiều hoạt động nghiên cứu biển. Năm 2004, khu nghỉ dưỡng này là đơn vị đầu tiên tại Maldives khai trương Phòng thí nghiệm Biển, tạo ra một cơ sở chính thức cho việc giám sát rạn san hô, phục hồi san hô và giáo dục về biển.

Theo Elias Pertoft, Tổng Giám đốc của Banyan Tree Vabbinfaru, sự hợp tác với đại học là bước tiếp nối tự nhiên từ chính chương trình bảo tồn biển của khu nghỉ dưỡng. "Các trường đại học rất tốt về lý thuyết. Nhưng với ai đang học khoa học biển hay bảo tồn, cách tốt nhất vẫn là thực sự lao đầu xuống nước và tận mắt thấy những gì đang diễn ra," ông nói.

TẠI SAO MALDIVES CẦN NHÀ KHOA HỌC BIỂN ĐỊA PHƯƠNG 

Ý nghĩa của chương trình này không chỉ nằm ở những gì học sinh có thể học được trong một năm tại Banyan Tree Vabbinfaru, mà còn ở những cánh cửa mà khóa đào tạo đó có thể mở ra. Tiến sĩ Riyaz nhìn thấy nhiều cơ hội rõ ràng cho sinh viên tiếp tục theo đuổi các chuyên ngành liên quan đến biển và môi trường.

"Cơ hội rất nhiều, vì mỗi khách sạn đều cố gắng có một nhà sinh vật biển," ông chia sẻ. Ngoài các khu nghỉ dưỡng, "sinh viên tốt nghiệp còn có thể làm việc với các tổ chức phi chính phủ về môi trường hoặc trong các dự án tư vấn, bao gồm thu thập dữ liệu," ông bổ sung.

Nhu cầu về chuyên môn bảo tồn biển địa phương đó thực sự vượt ra ngoài phạm vi các đảo resort. Một nghiên cứu năm 2023 do Irene Pancrazi dẫn đầu chỉ ra rằng công tác phục hồi san hô chủ yếu được thực hiện quanh các đảo du lịch - nơi nguồn tài chính và nguồn lực dồi dào hơn - trong khi các đảo dân sinh hiếm khi nhận được mức hỗ trợ tương tự, dù chịu áp lực con người lớn hơn.

Điều này tạo ra một khoảng trống đáng lo ngại trong công tác bảo tồn biển. Khi kiến thức phục hồi, nguồn tài chính và năng lực kỹ thuật vẫn tập trung quanh các khu nghỉ dưỡng cao cấp, những rạn san hô gần các đảo có người sinh sống có nguy cơ bị bỏ lại phía sau.

Đào tạo nhiều nhà khoa học biển người Maldives hơn có thể giúp phi tập trung hóa công tác này - đưa việc giám sát rạn san hô, phục hồi và quản lý hệ sinh thái biển lâu dài đến gần hơn với chính những cộng đồng đang sống gắn bó với đại dương mỗi ngày.

LÀN SÓNG RỘNG HƠN TRONG ĐÀO TẠO KHOA HỌC BIỂN TẠI MALDIVES

Banyan Tree Vabbinfaru không phải là đơn vị nghỉ dưỡng duy nhất kết nối du lịch với giáo dục biển tại Maldives. Four Seasons Maldives cũng đang đi theo hướng này, nhưng với một cấu trúc khác: chương trình thực tập có học bổng.

Four Seasons Maldives đang mở rộng Chương trình Thực tập - vừa kỷ niệm 25 năm hoạt động - để bổ sung một lộ trình đào tạo bốn năm về Khoa học Biển và Môi trường, được tài trợ hoàn toàn và phát triển phối hợp với Đại học Quốc gia Maldives.

Armando Kraenzlin, Phó Chủ tịch khu vực kiêm Tổng Giám đốc của Four Seasons Resort Maldives tại Landaa Giraavaru, cho biết chương trình kết hợp học thuật với thực địa tại cả hai khu nghỉ dưỡng Four Seasons ở Landaa Giraavaru và Kuda Huraa.

Trong năm đầu tiên, học viên chia thời gian giữa học tập trên lớp tại Đại học Quốc gia Maldives và thực địa tại cả hai khu nghỉ dưỡng. Chương trình học bao gồm các chủ đề như hệ sinh thái biển, bảo tồn đa dạng sinh học, khoa học khí hậu, thủy sản, nuôi trồng thủy sản và các nguyên tắc về kinh tế biển xanh.

Kết thúc năm đầu tiên, học viên tốt nghiệp với Chứng chỉ Nâng cao Cấp độ 4 về Khoa học Biển và Môi trường. Từ năm thứ hai trở đi, lộ trình tiếp tục với bằng cử nhân ba năm, chuyên sâu về Thủy sản và Nuôi trồng Thủy sản hoặc Biến đổi Khí hậu.

Dù khác nhau về mô hình, cả hai chương trình tại Four Seasons và Banyan Tree Vabbinfaru đều chỉ về cùng một hướng: ngành du lịch Maldives đang trực tiếp hỗ trợ giáo dục khoa học biển địa phương - tại một quốc gia mà sức khỏe của đại dương không chỉ là môi trường, mà còn là sinh kế, bản sắc và tương lai.