Giáo dục tài chính cho trẻ: Xu hướng toàn cầu hay nhu cầu cấp thiết?

Giáo dục tài chính đang trở thành một phần quan trọng trong chương trình học tại nhiều quốc gia. Ví dụ, Đức đang xem xét chính sách cho phép trẻ em từ 6 tuổi bắt đầu tiết kiệm cho hưu trí, nhằm thúc đẩy nhận thức tài chính từ sớm.

Những lý do khiến giáo dục tài chính trở nên quan trọng ở bậc tiểu học - như đã phân tích ở trên - không chỉ là lý thuyết. Tại Việt Nam, điều này đang được chứng minh qua sự lan tỏa mạnh mẽ của các hoạt động giáo dục tài chính dành cho trẻ, đơn cử như chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Việt Nam đã tích hợp nội dung giáo dục tài chính vào các môn học từ lớp 1 đến lớp 12, nhằm giúp học sinh hình thành thói quen tài chính tốt và kỹ năng ra quyết định tài chính trong cuộc sống hàng ngày.

Trong khối doanh nghiệp tài chính, nhiều chương trình giáo dục tài chính dành cho trẻ em đã được triển khai và nhận được sự hưởng ứng tích cực từ phụ huynh cũng như học sinh. Một ví dụ tiêu biểu là chương trình "Cha-Ching" - sáng kiến giáo dục tài chính dành cho trẻ em, được phát triển thông qua sự hợp tác giữa Quỹ Prudence (thuộc tập đoàn Prudential), kênh Cartoon Network Asia và Tiến sĩ Alice Wilder - chuyên gia giáo dục trẻ em từng đoạt giải Emmy.

Sau 6 năm triển khai bền bỉ tại Việt Nam, chương trình “Cha-Ching” đã trang bị kiến thức tài chính cho 170.000 học sinh và 5.300 giáo viên. Cha-Ching đến nay đã có mặt tại 490 trường tiểu học thuộc 9 tỉnh thành trên cả nước: Hòa Bình, Hà Nội, Quảng Ninh, Quảng Trị, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Đồng Nai, Đồng Tháp và TP. Hồ Chí Minh. Thông qua chương trình, học sinh đã được tiếp cận với các khái niệm tài chính cơ bản nhưng thiết thực: Kiếm tiền - Tiết kiệm - Tiêu tiền - Quyên góp.

Một điểm nhấn đáng chú ý trong hành trình Cha-Ching là cuộc thi “Bé giỏi tiền hay”, được tổ chức thường niên và ngày càng mở rộng về quy mô. Đặc biệt, năm nay ghi nhận con số kỷ lục 25.000 học sinh đến từ 295 trường tiểu học tham gia thi trực tuyến, trong đó có cả những em học sinh đến từ ngoài mạng lưới triển khai chương trình - minh chứng cho sức hút mạnh mẽ của kiến thức tài chính trong học đường.

Sau ba tháng tranh tài qua ba vòng thi trực tuyến, 47 sáng kiến quản lý tài chính đã được chính các em học sinh lên ý tưởng và triển khai thực tế, 8 dự án xuất sắc nhất lọt vào vòng chung kết. Các dự án đều mang tính ứng dụng cao, có kết quả cụ thể về mặt doanh thu, và đặc biệt là mang ý nghĩa cộng đồng - từ việc gây quỹ để tặng sách cho học sinh khó khăn, đến mô hình kinh doanh nhỏ giúp nâng cao ý thức tiết kiệm và chia sẻ.

Bên cạnh việc đồng hành cùng học sinh, chương trình Cha-Ching còn hướng tới đối tượng là phụ huynh - những người đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành thói quen tài chính cho trẻ. Ngày 24/5/2025, hội thảo “Dạy con về tài chính cùng Cha-Ching” được tổ chức tại trường Tiểu học Ban Mai (Hà Nội).

Sự kiện thu hút sự tham gia của các phụ huynh với không khí thảo luận sôi nổi xoay quanh ba chủ đề chính: làm sao để trẻ hứng thú với tài chính, nguyên tắc dạy tài chính trong gia đình, và cách truyền đạt hiệu quả kỹ năng quản lý tiền bạc giữa cha mẹ và con cái. Không chỉ là nơi chia sẻ, hội thảo còn mang tính thực hành cao với các phiên tư vấn trực tiếp, giúp cha mẹ có công cụ cụ thể để áp dụng tại nhà.

Em Lê Đình Nhân Sâm, Trường TH Vĩnh Tuy, Hà Nội, chia sẻ: “Thông qua chương trình Cha-Ching, con hiểu rằng kiếm được đồng tiền là không dễ dàng, mọi thứ xung quanh con đều có giá của nó. Trong lúc cùng các bạn thực hiện sáng kiến quản lý tài chính với Cha-Ching, con thấy cảm thông với những bận rộn, vất vả của bố mẹ hơn rất nhiều. Con cũng nhận ra là để kiếm tiền thì ngoài việc nghĩ ra phương án kinh doanh thì mình còn phải biết lên kế hoạch chi tiết, lắng nghe phản hồi khách hàng để cải thiện sản phẩm và phối hợp thật tốt cùng nhau”.