Hệ sinh thái Cù Lao Chàm - "lá chắn xanh" đang âm thầm bảo vệ Hội An trước biến đổi khí hậu

Ngay từ đầu hè, miền Trung liên tục ghi nhận các đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Không chỉ Việt Nam, thế giới cũng đang chứng kiến những kỷ lục mới về nhiệt độ, thiên tai và mực nước biển dâng.

Những tác động hiện hữu của biến đổi khí hậu đặt ra một câu hỏi lớn: Đâu là "tấm lá chắn" giúp con người thích ứng với môi trường ngày càng khắc nghiệt? Tại miền Trung, cụ thể là với Hội An, một phần quan trọng của câu trả lời nằm ở Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm.

GIÁ TRỊ CỦA CÙ LAO CHÀM KHÔNG CHỈ NẰM Ở DU LỊCH

Cù Lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới từ năm 2009. Nhiều năm qua, Cù Lao Chàm được biết đến như một điểm đến du lịch nổi tiếng với những bãi biển đẹp và hệ sinh thái biển đa dạng. Tuy nhiên, ít người nhận ra rằng giá trị lớn nhất của vùng đất này nằm ở vai trò sinh thái.

Toàn bộ khu dự trữ sinh quyển bao gồm hệ sinh thái rừng tự nhiên, rừng dừa nước, rạn san hô, thảm cỏ biển, vùng đất ngập nước với hàng nghìn loài sinh vật. Chính những hệ sinh thái ấy đã tạo nên một "hạ tầng xanh" tự nhiên, góp phần điều hòa khí hậu, hấp thụ carbon, bảo vệ nguồn nước và duy trì sự cân bằng sinh thái cho toàn bộ Hội An và vùng ven biển lân cận.

Trong bối cảnh khu vực ven biển miền Trung đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu, những hệ sinh thái tự nhiên như rừng ngập nước, thảm cỏ biển hay rừng dừa nước được xem như những "bể chứa carbon" tự nhiên. Không chỉ hấp thụ và lưu giữ lượng lớn carbon trong thời gian dài, chúng còn giúp giảm xói lở, điều hòa nhiệt độ, bảo vệ bờ biển và tạo môi trường sinh sống cho nhiều loài thủy sinh.

Chính vì vậy, bảo tồn thiên nhiên ngày nay không chỉ đơn thuần là gìn giữ cảnh quan hay đa dạng sinh học, mà đã trở thành một phần của chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Trong lĩnh vực bảo tồn, ngày càng nhiều nhà khoa học nhấn mạnh nguyên tắc: "Bảo tồn trước, tái tạo sau." Bởi để hình thành nên một hệ sinh thái trưởng thành, thiên nhiên cần hàng chục, thậm chí hàng trăm năm. Một cánh rừng tự nhiên hay một vùng đất ngập nước được giữ gìn hôm nay không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn là tài sản vô giá mà nhiều thế hệ đã cùng nhau gìn giữ.

3,6 HA RỪNG DỪA NƯỚC NGUYÊN TRẠNG - MỘT TÀI SẢN XANH QUÝ GIÁ GIỮA LÒNG ĐÔ THỊ

Giữa tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, việc giữ lại những khoảng xanh tự nhiên là điều không dễ dàng. Tuy nhiên, ngay trong vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An vẫn còn những hệ sinh thái rừng dừa nước được bảo tồn nguyên trạng, tiêu biểu như 3,6 ha rừng dừa nước Cẩm Thanh thuộc khu đô thị sinh thái Casamia Balanca.

Theo các nghiên cứu của NOAA (Cơ quan quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ) các hệ sinh thái carbon xanh dương (blue carbon) như rừng ngập mặn và đất ngập nước ven biển có khả năng lưu giữ carbon cao hơn đáng kể so với hệ sinh thái carbon xanh lá (green carbon) rừng trên cạn. Việc bảo tồn 3,6 ha rừng dừa nước hiện hữu không chỉ mang ý nghĩa gìn giữ nguyên trạng cảnh quan bản địa, mà còn góp phần duy trì một "kho chứa carbon tự nhiên" và hệ sinh thái đa dạng sinh học quý giá của vùng cửa sông Thu Bồn. Những cánh rừng dừa nước điều hòa vi khí hậu, hấp thụ carbon, bảo vệ nguồn nước và tạo môi trường sinh sống cho nhiều loài sinh vật.

KHÔNG CHỈ BẢO TỒN MÀ CÒN CẦN TÁI TẠO

Dù vậy, chỉ riêng việc bảo tồn thôi là chưa đủ. Biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và áp lực từ quá trình phát triển đang khiến nhiều diện tích rừng tự nhiên bị ảnh hưởng, đòi hỏi các chương trình phục hồi và tái tạo trong dài hạn.

Đây là công việc cần rất nhiều thời gian, nguồn lực và đặc biệt là sự chung tay của cộng đồng, các tổ chức và doanh nghiệp. Bảo vệ thiên nhiên không thể chỉ bằng những chiến dịch ngắn hạn hay những khẩu hiệu mang tính phong trào. Đó cũng là lý do ngày càng có nhiều doanh nghiệp lựa chọn đồng hành cùng các chương trình bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái như một phần trong chiến lược phát triển bền vững, góp phần gìn giữ những tài sản tự nhiên quý giá cho thế hệ mai sau.

Từ tinh thần đó, Tập đoàn Đạt Phương, chủ đầu tư của dự án đô thị sinh thái Casamia Balanca, sẽ khởi động chiến dịch "1 tỷ xanh" trong tháng hành động vì môi trường (tháng 6) năm nay. Một trong những định hướng trọng tâm của chiến dịch là đồng hành cùng mục tiêu tái tạo rừng của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An đến năm 2030 thông qua sáng kiến "Một cây xanh - Một cam kết” cho thế hệ tương lai.

Bằng hành động tiên phong của mình, Đạt Phương mong muốn mở rộng sự đồng hành với các đối tác có chung tầm nhìn về một tương lai xanh, cùng chung tay triển khai chuỗi hoạt động nhằm lan tỏa lối sống xanh, nâng cao nhận thức về phát triển bền vững và khuyến khích những hành động tích cực vì môi trường.