Khoảng 8h ngày 8/8/2023 do mưa lớn, hồ thải đuôi quặng Nhà máy tuyển quặng đồng Tả Phời đã bị bục cống, khiến nước hồ thải tràn ra khu dân cư, cuốn trôi nhiều tài sản, hoa màu, gia súc.
Ngay sau khi nhận được tin báo sự cố vỡ cống thoát nước mặt hồ thải của Công ty Đồng Tả Phời, Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh đã tới kiểm tra, chỉ đạo khắc phục sự cố và tìm hiểu nguyên nhân xảy ra sự cố.
Sau khi tổ chức khảo sát, đoàn kiểm tra tỉnh Lào Cai đã yêu Công ty Cổ phần đồng Tả Phời - Vinacomin huy động bố trí nhân lực, trang thiết bị tổ chức ngay các biện pháp ứng phó sự cố.
Sở Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường tổ chức lấy 06 mẫu nước tại 03 điểm vị trí (khu vực Trạm y tế xã Tả Phời, khu vực suối phời hợp lưu với suối Cóc; hồ sự cố) vào 02 thời điểm (buổi sáng và buổi chiều).
Chính quyền địa phương (UBND thành phố, UBND xã Tả Phời) đã chỉ đạo rà soát di chuyển các hộ gia đình bị ảnh hưởng, bố trí chỗ ăn, chỗ nghỉ, điều kiện sinh hoạt cho các hộ dân; cử lực lượng công an xã và quân sự trông coi tài sản của Nhân dân; đồng thời tiếp tục tiến hành rà soát thiệt hại của các hộ bị ảnh hưởng.
Nguyên nhân sơ bộ ban đầu được xác định, do ngày 07/8/2023 và các ngày trước đó có mưa lớn trên địa bàn dẫn đến lượng nước trong hồ dâng cao, thời điểm xảy ra sự cố mực nước hồ ở mức Cos khoảng 192 dẫn đến áp lực lên tuyến cống nước mặt chảy qua lòng hồ bị vỡ.
Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh yêu cầu Công ty đồng Tả Phời trong thời gian tới: Tiếp tục tập trung nhân lực, trang thiết bị khẩn trương khắc phục ngay sự cố để giảm thiểu thấp nhất nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống của nhân dân. Chủ động phối hợp với UBND xã Tả Phời tổ chức thống kê thiệt hại của các gia đình, cá nhân, các tổ chức, bố trí kinh phí để chi trả cho các hộ gia đình, các tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng; rà soát các hộ dân có nguy cơ bị ảnh hưởng và kịp thời có giải pháp di chuyển các hộ dân đến nơi an toàn.
Công ty chủ động phối hợp với UBND các xã phía hạ lưu tổ chức rà soát thống kê các tổ chức/cá nhân, hộ gia đình bị ảnh hưởng (nếu có) và kịp thời chi trả theo quy định. Tổ chức giải pháp thi công khắc phục ngay vị trí đập của hồ sự cố có nguy cơ bị vỡ và sạt lở; các khu vực của hộ dân và tổ chức bị ảnh hưởng.
Thời gian tới, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục tổ chức lấy mẫu, quan trắc nước thải để có cảnh báo cho các tổ chức/cá nhân; hộ gia đình sử dụng nước suối Phời, suối Cóc, suối Ngòi đường cho các mục đích tưới tiêu, thủy lợi. Đồng thời chủ trì, phối hợp với các sở/ngành có liên quan; chính quyền địa phương đánh giá các nguy cơ ô nhiễm môi trường đề xuất các giải pháp để xử lý an toàn.
Liên quan đến tình hình mưa, lũ tại miền miền núi phía Bắc, theo báo cáo của Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn), trong 7 ngày vừa qua, khu vực miền núi Bắc Bộ có mưa to đến rất to với tổng lượng từ 300-400 mm.
Mưa lớn gây lũ cục bộ trên sông suối nhỏ, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt tại nhiều địa phương khu vực miền núi phía Bắc, gây thiệt hại về người, nhà ở, sản xuất, cơ sở hạ tầng, nhất là tại các tỉnh Lai Châu, Yên Bái, Sơn La, Lào Cai...
Đến sáng 9/8, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 30-50mm, có nơi trên 100mm; mưa lớn cục bộ ở có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 11-12/8.
Với tình hình mưa lũ vừa qua, ở khu vực miền núi phía Bắc đã có 11 người thiệt mạng, 2 người mất tích và 3 người bị thương. Ngoài ra có hơn 300 ngôi nhà, hơn 170 ha cây trồng và 11 ha nuôi trồng thủy sản, hàng loạt công trình thủy lợi, trường học bị thiệt hại. Bên cạnh đó là sạt lở gây ảnh hưởng đến giao thông và gãy đổ cột điện 35 KV gây mất điện diện rộng ở Yên Bái.
Đại diện Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng chống thiên tai cũng yêu cầu các đơn vị chức năng phải trực 24/24, để theo dõi các khu vực xung yếu, sẵn sàng di dân ra khỏi vùng nguy cơ. Bên cạnh đó là kiểm soát người dân, không để bà con chủ quan trước mưa lũ bằng các phương án tuyên truyền, thông tin ngay từ cấp cơ sở.
