Khối nợ công 40 nghìn tỷ USD của Mỹ lớn như thế nào?

Tuần vừa rồi, nợ công của Mỹ đã lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, đánh dấu một cột mốc đáng lo ngại trong lịch sử tài chính của nền kinh tế lớn nhất thế giới...

Mặt trước tòa nhà trụ sở Bộ Tài chính Mỹ ở Washington DC - Ảnh: Getty/CNN.
Mặt trước tòa nhà trụ sở Bộ Tài chính Mỹ ở Washington DC - Ảnh: Getty/CNN.

Gánh nặng nợ công của Mỹ đang gia tăng với tốc độ nhanh hơn so với ước tính chỉ vài năm trước, do tình trạng thâm hụt ngân sách cao liên tục và chi phí lãi vay tăng mạnh. Theo tổ chức giám sát tài chính Peter G. Peterson Foundation, nợ công của Mỹ đang tăng thêm gần 7 tỷ USD mỗi ngày.

Để hình dung rõ hơn về con số khổng lồ này, trang CNN Business đã đưa ra một số phép so sánh.

Giả sử Mỹ trả 1 tỷ USD nợ công mỗi ngày, sẽ mất gần 110 năm để trả hết số nợ này, còn nếu trả 1 triệu USD mỗi ngày, thời gian cần thiết sẽ là gần 110.000 năm.

Với dân số Mỹ khoảng 343 triệu người - theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số (Census) - tổng nợ công 40 nghìn tỷ USD tương đương số nợ khoảng 117.000 USD tính trên mỗi người dân Mỹ.

Điều đáng chú ý là nợ công hiện tại của Mỹ đã tăng gấp đôi so với chỉ 10 năm trước. Vào tháng 8/2016, tổng nợ công của Mỹ chỉ dưới 20 nghìn tỷ USD.

Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch của Ủy ban Trách nhiệm ngân sách liên bang (CRFB), nói với CNN Business: "Việc vay mượn không bền vững ở quy mô này sẽ để lại những hậu quả lớn đối với toàn bộ nền kinh tế, gây áp lực lên các nỗ lực giải quyết vấn đề chi phí trong đời sống người dân và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy nợ nguy hiểm nếu các nhà lập pháp không hành động”.

Khối nợ công của Mỹ lớn hơn tổng giá trị tài sản của 500 người giàu nhất thế giới cộng lại. Doanh nhân Elon Musk đã gây chú ý vào tháng 6 năm nay khi giá trị tài sản ròng của ông vượt qua 1 nghìn tỷ USD sau khi công ty khai phá vũ trụ và trí tuệ nhân tạo (AI) SpaceX phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Tuy nhiên, ngay cả khi cộng dồn tài sản của những người giàu nhất thế giới, con số này chỉ đạt một phần nhỏ so với giá trị của nợ công Mỹ.

Theo xếp hãng tỷ phú Bloomberg Billionaires Index, 10 người giàu nhất thế giới có tổng giá trị tài sản ròng là 2,7 nghìn tỷ USD. Nợ công của Mỹ lớn gấp gần 15 lần con số đó. Tổng giá trị tài sản của 500 người giàu nhất trong chỉ số này cũng chỉ đạt gần 13 nghìn tỷ USD.

Một phép so sánh khác là so sánh với giá trị tổng lượng vàng trên toàn cầu.

Trong suốt lịch sử, khoảng 220.700 tấn vàng đã được khai thác trên toàn cầu - theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC). Với giá vàng hiện tại khoảng 4.600 USD/oz, tổng giá trị của tất cả vàng từng được khai thác chỉ đạt khoảng 33 nghìn tỷ USD, vẫn ít hơn 7 nghìn tỷ USD so với khối nợ công của Mỹ.

Nvidia, công ty niêm yết đại chúng có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, có mức vốn hóa thị trường hơn 5,2 nghìn tỷ USD. Cần hơn 7 công ty như Nvidia để đạt được quy mô của nợ công của Mỹ. Nhóm 11 công ty có giá trị nhất trong chỉ số chứng khoán Mỹ S&P 500 có tổng giá trị thị trường khoảng 28 nghìn tỷ USD, vẫn ít hơn hơn 12 nghìn tỷ USD so với giá trị của nợ công Mỹ.

Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) được ước tính có chi phí khoảng 117 tỷ USD, theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu. Với mức giá khổng lồ đó, cần khoảng 340 trạm ISS tế để đạt được giá trị của nợ công Mỹ.

Nợ công của Mỹ thậm chí còn lớn hơn toàn bộ giá trị của hàng hóa và dịch vụ được sản xuất trong nền kinh tế Mỹ hàng năm. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ tính theo kỳ 1 năm đạt mức 32 nghìn tỷ USD trong quý 2 năm nay - theo dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế (BEA).

Tỷ lệ nợ công so với GDP có thể giúp so sánh mức độ nợ nần giữa các quốc gia khác nhau. Tỷ lệ nợ công trên GDP của Mỹ hiện ở mức khoảng 123%, gần mức cao kỷ lục. Tỷ lệ này lần đầu tiên vượt qua 100% vào năm 2012.

Con số này đặt gánh nặng nợ của Mỹ vào top 10 trên thế giới, theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Các quốc gia có tỷ lệ nợ công trên GDP cao hơn Mỹ là Nhật Bản, Singapore, Sudan, Bahrain, Italy, Hy Lạp, Senegal và Maldives.

Nợ công của Mỹ qua các năm. Đơn vị: nghìn tỷ USD - Nguồn: Bộ Tài chính Mỹ/CNN.
Nợ công của Mỹ qua các năm. Đơn vị: nghìn tỷ USD - Nguồn: Bộ Tài chính Mỹ/CNN.

Lấy GDP của 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới sau Mỹ cộng lại, nợ công của Mỹ vẫn lớn hơn. Trung Quốc, Đức, Nhật Bản, Anh và Ấn Độ có tổng GDP khoảng 37 nghìn tỷ USD - theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB). Con số này thấp hơn khoảng 3 nghìn tỷ USD so với gánh nặng nợ công của Mỹ.

Tổng nợ hộ gia đình Mỹ, bao gồm các khoản vay thế chấp, vay mua ô tô, nợ thẻ tín dụng và vay sinh viên, là gần 19 nghìn tỷ USD trong quý 2 năm nay, theo số liệu của Fed. Con số này chỉ bằng khoảng một nửa gánh nặng nợ công của Chính phủ Mỹ.

Tổng giá trị tài sản hưu trí ở Mỹ là 47,6 nghìn tỷ USD trong quý 1 năm nay, theo viện nghiên cứu Investment Company Institute. Như vậy, nợ công của Mỹ tương đương gần 85% tổng tài sản hưu trí ở nước này.

Trong khuôn khổ Diễn đàn “Hoàn thiện chính sách tạo lợi thế cạnh tranh thúc đẩy phát triển năng lượng” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức, các chuyên gia pháp lý và kinh tế đã đưa ra những góc nhìn sâu sắc về yêu cầu cải cách thể chế, trọng tâm là dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy