Kinh tế suy yếu, Nga đứng trước quyết định lãi suất quan trọng

Theo Bộ trưởng Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov, nền kinh tế nước này đang đối mặt nguy cơ giảm tốc tăng trưởng. Do đó, ông kêu gọi Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) tính đến điều này, cùng với việc lạm phát đã hạ nhiệt, khi đưa ra quyết định lãi suất trong cuộc họp chính sách vào tuần tới.

Lạm phát dai dẳng ở mức cao đã khiến CBR phải duy trì lãi suất cơ bản ở mức 21% từ tháng 10 đến nay. Lãi suất cao gây sức ép lớn lên hoạt động đầu tư, trong bối cảnh cú huých tăng trưởng kinh tế có được nhờ chi tiêu quân sự tăng mạnh đã bắt đầu mất xung lực.

Vài năm trở lại đây, lãi suất cao, chi tiêu ngân sách lớn và hiệu quả kém của các biện pháp kiểm soát vốn đã gây ra những tác động bất lợi đối với nền kinh tế Nga.

Vào tháng 8/2023, CBR bất ngờ tăng lãi suất 3,5 điểm phần trăm - một lần điều chỉnh lãi suất không nằm trong lịch trình thường kỳ. Quyết định này được đưa ra sau khi cơ quan này bị ông Maxim Oreshkin, cố vấn kinh tế khi đó của Tổng thống Nga Vladimir Putin, công khai chỉ trích. Ông Oreshkin cho rằng lập trường chính sách tiền tệ nới lỏng của CBR làm suy yếu đồng rúp.

Tháng 3 năm nay, ông Putin thúc giục các quan quan chức kinh tế không nên “đóng băng” nền kinh tế bằng cách duy trì chi phí đi vay ở mức cao. Theo nhiều nhà phân tích, phát biểu này của ông chủ Điện Kremlin đồng nghĩa với kêu gọi CBR bắt đầu một chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ.

Phát biểu tại hạ viện Nga  ngày 26/5, ông Reshetnikov nói rằng lạm phát tại Nga những tuần gần đây đã ở khoảng 3-4% khi tính toán điều chỉnh theo cơ sở năm.

“Chúng tôi dự báo dữ liệu tháng 5 sẽ tiếp tục theo xu hướng này và tất nhiên cũng tôi mong muốn ngân hàng trung ương xem xét điều này khi đưa ra quyết định lãi suất. Chúng tôi thấy rằng nền kinh tế đối mặt rủi ro giảm tốc lớn trong bối cảnh hiện tại”, ông Reshetnikov nhấn mạnh.

Bộ Kinh tế Nga dự báo lạm phát năm 2025 của nước này sẽ ở mức 7,6% - một ước tính được ông Reshetnikov mô tả là “thực tế”.

Theo một tài liệu mà hãng tin Reuters có được, một số doanh nghiệp lớn của Nga, bao gồm Rusal và Gazpromneft, đã cắt giảm khối lượng hàng hóa như kim loại và sản phẩm dầu mỏ dự kiến vận chuyển bằng đường sắt. Điều này cho thấy nhu cầu hàng hóa tại Nga suy giảm trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế giảm tốc.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp nước này cũng phàn nàn về chi phí cho vay cao chót vót. Một số doanh nghiệp đã rút lại hoặc giảm quy mô kế hoạch đầu tư của mình. Bộ Kinh tế Nga dự báo kinh tế nước này sẽ tăng trưởng 2,5% trong năm nay. Con số này cao hơn so với mức dự báo 1-2% của CBR.

Quý 1/2025, GDP của Nga tăng 1,4% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này giảm đáng kể so với mức 4,5% của quý trước đó và 5,4% của quý 1/2024. Mức dự báo của các quan chức chính phủ Nga và các nhà kinh tế trước đó là 1,7-1,8%.

Theo dự kiến, CBR sẽ có cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 6/6 tới. Quyết định lãi suất trong cuộc họp này có ý nghĩa quan trọng với nền kinh tế Nga trong thời gian tới, giữa lúc cuộc xung đột với Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu sẽ sớm chấm dứt.