Mỹ sẽ áp thuế quan bổ sung 50% đối với hàng loạt sản phẩm nhập khẩu từ Canada, nhằm đáp trả điều Nhà Trắng mô tả là hành động “mang tính phân biệt đối xử” của Ottawa đối với ô tô, đồ uống có cồn và sản phẩm sữa của Mỹ...

Ngày 20/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký ba văn bản theo Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, lần lượt nhằm đáp trả các chính sách của Canada đối với ô tô, đồ uống có cồn và sản phẩm sữa của Mỹ.

Theo tài liệu do Nhà Trắng công bố, mỗi văn bản áp thuế bổ sung 50% đối với một danh mục hàng hóa khác nhau từ Canada, trải rộng từ rượu vang, gậy khúc côn cầu và xi măng đến bể bơi, đồ nội thất, cần câu, hạt giống, quần áo và tóc giả.

“Trong khi chính quyền tiếp tục thúc đẩy các thỏa thuận thương mại công bằng và có đi có lại với các đối tác, Canada lại không hành động như những đồng minh và đối tác khác. Nước này vẫn áp dụng các biện pháp trả đũa nhằm phản ứng với nỗ lực tái cân bằng thương mại và bảo vệ những ngành có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh quốc gia của Mỹ”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết.

Theo hãng tin Reuters, động thái thuế quan mới của Washington được công bố chỉ vài ngày sau khi ông Trump cáo buộc khói từ các vụ cháy rừng ở Canada lan sang và gây ô nhiễm trên diện rộng tại Mỹ. Tổng thống Mỹ khi đó đe dọa sẽ tính cả “chi phí không thể đo đếm” để xử lý tình trạng ô nhiễm này vào mức thuế quan áp dụng đối với hàng hóa Canada.

Thuế quan mới sẽ có hiệu lực từ ngày 19/8 và áp dụng cả với những sản phẩm đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Tuy nhiên, một số mặt hàng sẽ được miễn trừ, bao gồm năng lượng, phân kali, thủy sản, khoáng sản thiết yếu và các sản phẩm vốn đã chịu thuế theo Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962.

Theo Nhà Trắng, quyết định áp thuế nhằm đáp trả chính sách bảo hộ ngành sữa của Canada, cũng như việc Ottawa áp thuế quan và hạn ngạch đối với ô tô nhập khẩu từ Mỹ nhưng không áp dụng các rào cản tương tự với xe từ một số quốc gia khác. Washington cũng đề cập đến việc phần lớn các tỉnh của Canada đã ngừng bán đồ uống có cồn của Mỹ để trả đũa các mức thuế quan mà chính quyền ông Trump áp đặt trước đó.

“Trong một năm rưỡi qua, chỉ có 2 quốc gia lựa chọn trả đũa chính sách thuế quan của Tổng thống Trump thay vì đàm phán thỏa thuận với Mỹ, đó là Trung Quốc và Canada”, Nhà Trắng cho biết.

Theo số liệu từ Nhà Trắng, trong hơn một năm qua, kim ngạch nhập khẩu ô tô Mỹ của Canada giảm 22%, trong khi nhập khẩu đồ uống có cồn từ Mỹ lao dốc 81%.

Phản ứng với thông báo từ Nhà Trắng, Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng kế hoạch áp thuế của Mỹ “vi phạm trực tiếp” Hiệp định Canada - Mỹ - Mexico (CUSMA), tên gọi tại Canada của USMCA. Ông Carney cho biết Ottawa đã đề xuất một số biện pháp nhằm “hiện đại hóa” thỏa thuận này và sẵn sàng đẩy mạnh đàm phán với Washington trong những tuần tới.

Trong khi đó, Thủ hiến tỉnh Ontario Doug Ford cũng lên án kế hoạch của Mỹ, đồng thời cảnh báo chính sách thuế quan mới sẽ gây tổn thất kinh tế cho cả hai nước. Trên mạng xã hội X, ông kêu gọi Canada đáp trả tương xứng nếu Washington thực hiện kế hoạch này.

“Tôi sẽ không ngừng đấu tranh để bảo vệ Ontario. Nếu thuế quan mới của Mỹ được áp dụng, Canada nên đáp trả bằng thuế quan”, ông Ford tuyên bố.

Bà Candace Laing, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Canada, gọi quyết định mới nhất của chính quyền ông Trump là “đáng tiếc”. Bà kêu gọi hai nước tận dụng 30 ngày trước khi thuế có hiệu lực để đạt được những tiến triển thực chất trong các cuộc đàm phán chính thức.

Trong khi đó, ông Scott Lincicome, Phó chủ tịch phụ trách kinh tế tại Viện Cato ở Washington, cảnh báo tác động của chính sách thuế mới sẽ vượt ra ngoài phạm vi Canada. Theo ông, việc Mỹ viện dẫn Điều 338 có thể gây ra sự bất định lớn cho kinh tế toàn cầu và ảnh hưởng đến nhiều đối tác thương mại của Washington.

“Mỹ đã vượt qua một giới hạn mới trong chính sách thương mại”, ông Lincicome nhận định, đồng thời gọi việc viện dẫn Điều 338 là “biện pháp mạnh tay nhất trong chính sách thuế quan của ông Trump”.