Nhiều nơi vẫn chưa thoát khỏi tình trạng “lõi nghèo”

Ngày 20/7, Ủy ban Xã hội tổ chức cuộc làm việc nghe Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và các cơ quan liên quan báo cáo sơ bộ kết quả triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Báo cáo tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Lê Văn Thanh cho biết, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 24/2021/QH15 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 với tổng kinh phí tối thiểu 75.000 tỷ đồng. Đến nay kết quả thực hiện Chương trình đã đạt được một số kết quả nhất định.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Lê Văn Thanh cũng chỉ ra rằng, còn những tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện Chương trình. Cụ thể, nguồn vốn sự nghiệp trung ương chưa được xác định theo kế hoạch trung hạn hoặc xác định mức trần hằng năm nên các bộ, ngành, địa phương gặp khó khăn, lúng túng khi xây dựng kế hoạch và đề xuất kinh phí thực hiện. Nguồn vốn sự nghiệp được bố trí thực hiện Chương trình năm 2022 thấp.

Nhiều huyện nghèo, xã vùng bãi ngang ven biển và hải đảo chưa thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn. Các địa phương này là vùng “lõi nghèo”, có địa hình hiểm trở, kinh tế - xã hội và cơ sở hạ tầng còn khó khăn, có tỷ lệ hộ nghèo cao. Phần lớn hộ nghèo, hộ cận nghèo thiếu sinh kế, việc làm, thu nhập thấp, không ổn định; thiếu hụt các dịch xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin; thiếu kỹ năng nghề nghiệp, chất lượng nguồn nhân lực thấp, khó tiếp cận việc làm.

Đại dịch Covid-19, biến đổi khí hậu, xu thế đô thị hoá, già hóa dân số, chênh lệch về thu nhập và mức sống, tình trạng di cư lao động đặt ra những thách thức rất lớn đối với người nghèo và công tác giảm nghèo.

Về mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2022, Thứ trưởng Lê Văn Thanh nêu rõ, mục tiêu của Chương trình là: Tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm 1,2%/năm; tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm trên 3%/năm; tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm từ 4-5%/năm.

Thảo luận tại cuộc làm việc, các đại biểu đánh giá các văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình được ban hành tương đối bài bản; tuy nhiên vẫn còn có sự khác nhau giữa các văn bản của một số Bộ, ngành dẫn đến lúng túng áp dụng trong thực tiễn.

Ngoài ra, vẫn còn những khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các Tiểu dự án của Chương trình, đại biểu đề nghị Bộ Tài chính cần báo cáo lại với Chính phủ để nhận định rõ những vướng mắc, sớm có giải pháp khắc phục, đảm bảo phân bổ sớm nguồn tiền bởi vì các đối tượng thuộc diện được hưởng các nguồn vốn đang rất trông chờ; cũng như cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các bộ, ngành.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc tổ chức triển khai thực hiện Chương trình tính đến thời điểm này chưa có kết quả cụ thể, số liệu cập nhật cũng chưa được thống nhất; lồng ghép chương trình là cần thiết, tuy nhiên tiêu chí để lồng ghép còn chưa rõ ràng, rất khó để thực hiện lồng ghép. Do đó, đề nghị làm rõ số liệu, tránh tình trạng số liệu vênh nhau giữa các cơ quan, đơn vị; xác định rõ các tiêu chí để tiến hành lồng ghép Chương trình….