Các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu để bù đắp tình trạng suy giảm doanh số tại thị trường trong nước...

Khoảng cách ngày càng gia tăng giữa sản lượng cao của các nhà máy và nhu cầu yếu ớt ở Trung Quốc đang ngày càng được phản ánh rõ nét trong ngành công nghiệp ô tô của nước này. Trong bối cảnh như vậy, đẩy mạnh xuất khẩu ô tô là một giải pháp để bù đắp tình trạng suy giảm doanh số bán xe trong nước.

Dữ liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) cho thấy doanh số bán ô tô trong nước đã giảm 21% trong nửa đầu năm nay. Ngược lại, xuất khẩu ô tô của Trung Quốc đã tăng vọt 65,3% trong cùng khoảng thời gian.

Theo tờ báo Nikkei Asia, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm nhu cầu ô tô trong nước ở Trung Quốc là sự kết thúc của một số biện pháp trợ cấp cho xe điện. Bên cạnh đó, cũng phải kể tới sự sụt giảm nhu cầu đối với xe chạy xăng khi giá dầu cao thúc đẩy sự chuyển dịch sang xe điện. Ngoài ra, nền kinh tế giảm tốc và khủng hoảng bất động sản kéo dài cũng khiến sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc không còn mạnh mẽ như trước.

Một báo cáo của ngân hàng HSBC đã hạ dự báo về nhu cầu xe hơi cả năm nay của Trung Quốc từ chỗ đi ngang xuống giảm 5% so với năm ngoái.

“Với nhu cầu nội địa vẫn còn yếu, xuất khẩu đã trở thành một trụ cột quan trọng giúp sử dụng công suất của các nhà máy, giữ vững lợi nhuận và cải thiện cơ cấu các loại xe”, báo cáo viết. Các nhà phân tích của HSBC đưa ra số liệu cho thấy xe chạy điện hoàn toàn và xe hybrid cắm điện chiếm 46% trong tổng số xuất khẩu ô tô của Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm nay, tăng 12 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội xe hơi Trung Quốc (PCA), cho biết Trung Quốc "đáp ứng chính xác nhu cầu mạnh mẽ của thị trường toàn cầu đối với các phương tiện tiết kiệm năng lượng trong bối cảnh giá xăng dầu biến động".

Các thị trường như Brazil, Australia, Anh, Italy và Thái Lan đã ghi nhận mức tăng lớn nhất trong xuất khẩu xe điện của Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm nay. Trong đó, Brazil dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng.

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Chery và Great Wall Motor gần đây đã tạo ra hơn một nửa doanh số bán hàng từ xuất khẩu, trong khi BYD, Geely và Xpeng đã nâng mục tiêu bán hàng ở nước ngoài cho năm 2026 lên lần lượt 15%, 17% và 11% doanh số.

Chery, nhà xuất khẩu ô tô lớn nhất của Trung Quốc, đã xuất khẩu 940.000 xe ra nước ngoài trong 5 tháng đầu năm, chiếm gần 70% tổng doanh số bán hàng của hãng, nhờ nhu cầu từ Trung Đông, Mỹ Latin và châu Âu. Hãng đặt mục tiêu xuất khẩu hơn 1,5 triệu xe trong cả năm 2026.

DFSK, một nhà sản xuất xe minivan thuộc sở hữu của tập đoàn Seres có trụ sở tại Trùng Khánh, đang chuyển trọng tâm sang xuất khẩu các dòng SUV cao cấp hơn sang Đông Nam Á và Mỹ Latinh. Chủ tịch DFSK, bà Amy Gong, cho biết công ty đã đặt thị trường nước ngoài là ưu tiên chiến lược rõ ràng.

Tuy nhiên, sự bùng nổ xuất khẩu này đang phải đối mặt với sự gia tăng các rào cản thương mại. Ủy ban châu Âu (EC) đã công bố mức thuế nhập khẩu bổ sung đối với xe điện Trung Quốc vào ngày 4/7/2024, sau khi các nhà sản xuất Trung Quốc bị coi là đã hưởng lợi không công bằng từ các khoản trợ cấp nhà nước.

Thổ Nhĩ Kỳ đã đình chỉ việc miễn thuế nhập khẩu cho BYD vào tháng trước và cảnh báo công ty có thể phải hoàn trả số thuế đã được miễn nếu không thực hiện cam kết đầu tư 1 tỷ USD vào sản xuất tại chỗ.

Các thị trường Đông Nam Á đang trở nên hạn chế hơn đối với ô tô Trung Quốc. Sau khi các biện pháp miễn thuế hết hạn ở các nước như Thái Lan, Indonesia và Malaysia vào cuối năm 2025, các chính phủ ngày càng yêu cầu các hãng xe Trung Quốc lắp ráp tại chỗ thay vì nhập khẩu trực tiếp.

Mexico cũng đã áp đặt mức thuế 50% đối với xe điện Trung Quốc vào đầu năm nay và đã tạm dừng vô thời hạn các kế hoạch cho phép BYD xây dựng một nhà máy tại đó.

CAAM đã cảnh báo rằng ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc nên có thái độ "lạc quan thận trọng" đối với triển vọng xuất khẩu trong nửa cuối năm. "Môi trường bên ngoài phức tạp và biến động. Chúng tôi cần theo dõi chặt chẽ tình hình quốc tế và mở rộng ổn định vào các thị trường trên toàn cầu”, ông Chen Shihua, Phó tổng thư ký của CAAM, nói tại một buổi họp báo.