Các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) giúp nhà sáng lập dễ dàng khởi nghiệp một mình và nhiều người vẫn duy trì mô hình này ngay cả khi doanh nghiệp phát triển…

Tháng 12 năm ngoái, ông Ben Broca thành lập một công ty cung cấp công cụ AI cho các doanh nhân. Chỉ sau vài tháng, công ty đã thu hút 10.000 khách hàng trả phí và dự kiến đạt doanh thu 10 triệu USD trong năm nay. Dù phát triển nhanh, công ty của ông Broca vẫn chưa có thêm bất kỳ nhân viên nào.

Doanh nhân 40 tuổi này thuộc nhóm nhà sáng lập đang tận dụng AI để một mình xây dựng và điều hành doanh nghiệp. Các công cụ AI giúp ông trả lời email, viết và sửa lỗi mã nguồn, xử lý yêu cầu của khách hàng, đăng ký người dùng mới và hoàn tiền khi phát sinh sự cố.

Từ phòng khách tại nhà riêng ở Sausalito, bang California, Mỹ ông Broca có thể tự đưa ra mọi quyết định mà không cần thỏa hiệp với bất kỳ ai.

“Tôi cho rằng sự thỏa hiệp thường chỉ tạo ra những kết quả nửa vời”, ông chia sẻ với tờ báo Wall Street Journal.

DOANH NGHIỆP MỘT NGƯỜI NGÀY CÀNG PHỔ BIẾN

Trước đây, để phát triển đến một quy mô nhất định, doanh nghiệp thường phải có cả một đội ngũ nhân sự. AI đang làm thay đổi điều đó khi ngày càng nhiều người có thể tự khởi nghiệp và tiếp tục điều hành doanh nghiệp một mình ngay cả khi hoạt động kinh doanh mở rộng.

Theo phân tích của công ty thanh toán Stripe, nền tảng này có hàng nghìn doanh nghiệp chỉ do một người vận hành nhưng đạt doanh thu hơn 1 triệu USD. Số lượng doanh nghiệp như vậy đã tăng gấp đôi trong giai đoạn 2023-2025. Trong cùng giai đoạn, số doanh nghiệp do một người vận hành đạt doanh thu trên 10 triệu USD tăng gần gấp ba.

Theo ông Ernie Tedeschi, chuyên gia kinh tế trưởng của Stripe, trước đây, những người thiếu kinh nghiệm hoặc mạng lưới quan hệ trong giới kinh doanh thường không biết phải làm thế nào để biến ý tưởng thành một doanh nghiệp thực sự.

“Giờ đây, AI có thể đóng vai trò như một đối tác kinh doanh luôn sẵn sàng hỗ trợ”, ông Tedeschi chỉ ra.

Khả năng đảm nhiệm nhiều công việc hành chính giúp AI hỗ trợ quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực. Xu hướng này đặc biệt nổi bật trong lĩnh vực công nghệ, nơi AI còn có thể xử lý những nhiệm vụ chuyên môn quan trọng như viết mã.

Từ dữ liệu của Cục Thống kê Dân số Mỹ, nhà kinh tế Taylor Bowley của Bank of America Institute nhận thấy số hồ sơ đăng ký doanh nghiệp mới trong lĩnh vực thông tin tăng gần 45% trong năm qua, mạnh nhất trong tất cả các ngành. Trong khi đó, tỷ lệ doanh nghiệp mới trong lĩnh vực này có kế hoạch tuyển dụng giảm mạnh nhất trong số các ngành được thống kê.

Bộ dữ liệu này không thống kê riêng các doanh nghiệp do một người vận hành. Tuy nhiên, cả trong ngành công nghệ và các lĩnh vực khác, số hồ sơ đăng ký có kế hoạch tuyển nhân viên gần như đi ngang, trong khi số hồ sơ còn lại nhìn chung tăng. Theo các nhà kinh tế, đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy mô hình doanh nghiệp một người đang ngày càng phổ biến.

CHI PHÍ, CẠNH TRANH VÀ BÀI TOÁN VIỆC LÀM

Tuy nhiên, vận hành doanh nghiệp một mình với sự hỗ trợ của AI không phải lúc nào cũng dễ dàng và ít tốn kém. Ông Broca cho biết với nhiều khách hàng, khoản phí thu được không đủ bù chi phí sử dụng công cụ AI Claude của Anthropic để xử lý yêu cầu. Anthropic và nhiều nhà cung cấp AI khác tính phí theo mức sử dụng. Vì vậy, ông Broca sau đó chuyển sang sử dụng các mô hình AI nguồn mở miễn phí của Trung Quốc.

Ông Broca cho biết công ty của ông đã huy động được 30 triệu USD từ các nhà đầu tư. Đồng thời, việc không phải thuê một đội ngũ kỹ sư phần mềm giúp công ty tiết kiệm hàng triệu USD chi phí nhân sự.

AI giúp một cá nhân dễ dàng thành lập doanh nghiệp, nhưng cũng khiến mô hình kinh doanh đó dễ bị đối thủ sao chép. Rủi ro này khiến những nhà sáng lập như ông Troy Johnston, người một mình điều hành doanh nghiệp ứng dụng AI tại Orlando, bang Florida, không khỏi lo lắng.

“Giờ đây, ai cũng có trong tay vũ khí và đều có thể sử dụng”, ông Johnston, 40 tuổi, nhận xét.

Ông Johnston đã dùng AI để lập trình một ứng dụng giúp người dùng tận dụng tối đa các quyền lợi của thẻ tín dụng. Công ty không có nhân viên, hiện tạo ra khoảng 3.000 USD lợi nhuận mỗi tháng và vẫn tiếp tục phát triển.

Tác động của doanh nghiệp một người đối với thị trường lao động vẫn chưa rõ ràng. AI vừa tạo thêm cơ hội khởi nghiệp và việc làm mới, vừa giúp mỗi công ty hoạt động với ít nhân sự hơn.

Một nghiên cứu về 50.000 công ty khởi nghiệp do ông Rembrand Koning, giáo sư tại Trường Kinh doanh Harvard, đồng thực hiện cho thấy các doanh nghiệp tập trung vào AI thường sử dụng ít nhân viên hơn 25% so với các công ty khởi nghiệp khác.

Theo ông Koning, thị trường tuyển dụng ảm đạm và quá trình tìm việc kéo dài cũng thúc đẩy nhiều người tự kinh doanh. Ngoài ra, tình trạng kiệt sức sau đại dịch Covid-19, việc đánh giá lại các ưu tiên trong cuộc sống và sự phát triển của AI cũng góp phần tạo nên xu hướng này.