Phát triển kinh tế xanh tạo lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên mới
Tùng Dương
16/02/2026, 14:21
Chuyển đổi xanh đang mở ra cơ hội tăng trưởng nhanh, thậm chí đạt hai con số mà không gây suy thoái môi trường. Đây cũng là nền tảng để thu hút đầu tư chất lượng cao, là lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên mới...
Loại bỏ quan điểm “Bảo vệ môi trường sẽ làm cản trở tăng trưởng kinh tế”. Ảnh minh họa
Sau gần 4 năm triển khai Luật Bảo vệ môi trường năm 2020,
công tác bảo vệ môi trường đã có chuyển biến rõ nét trên cả ba phương diện: thể
chế, nhận thức và tổ chức thực hiện. Nhiều cơ chế, chính sách mới đã được áp dụng
và bước đầu phát huy hiệu quả như: thay đổi phương thức quản lý chất thải với
quan điểm coi chất thải là tài nguyên, là nguồn đầu vào quan trọng cho nền kinh
tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế carbon thấp...
Theo thống kê, tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt
đô thị tăng từ 94,71% năm 2020 lên 97,28% năm 2024; tỷ lệ khu công nghiệp, khu
chế xuất đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung tăng từ 89,47%
năm 2020 lên 95,37% năm 2025; tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải
tập trung tăng từ 17,2% năm 2020 lên 31,5% năm 2024…
Những kết quả này góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên
bản đồ phát triển bền vững toàn cầu (54/166 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 34
bậc so với năm 2016 và đứng thứ hai trong ASEAN).
MÔI TRƯỜNG LÀ NỀN TẢNG THU HÚT ĐẦU TƯ CHẤT LƯỢNG CAO
Số liệu trên cho thấy Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã đi
vào cuộc sống, khẳng định tính đúng đắn và tầm nhìn chiến lược của Đảng, của
Nhà nước. Việt Nam đang đi đúng hướng trên con đường xây dựng nền kinh tế xanh,
kinh tế tuần hoàn, hướng tới Net Zero.
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng,
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tư duy
và phương thức phát triển bền vững của Việt Nam. Đây không chỉ là một khung khổ
pháp lý về kỹ thuật quản lý môi trường, mà còn khẳng định tinh thần đổi mới,
trách nhiệm và hành động vì tương lai xanh của đất nước.
Môi trường quyết định tính bền vững, chứ không phải tốc độ tăng trưởng
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ môi trường
vẫn còn tồn tại. Đại biểu Thạch Phước Bình, đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh
Long, cho rằng môi trường nước ta đang ở ngưỡng giới hạn chịu đựng, nếu không
chuyển đổi mạnh mẽ, chi phí khắc phục sẽ lớn hơn nhiều so với chi phí phòng ngừa.
Theo Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Ngọc Sơn, môi trường là yếu tố
nền tảng, không thể thay thế. “Môi trường quyết định tính bền vững, chứ không
phải tốc độ tăng trưởng”. Theo ông, một quốc gia có thể tăng GDP nhanh trong 5-
10 năm nhưng nếu đi kèm suy giảm chất lượng không khí, ô nhiễm sông hồ, mất rừng,
chi phí y tế, thiên tai ngày càng tăng, giá phải trả sẽ triệt tiêu thành quả
tăng trưởng.
Ngoài ra, môi trường là nền tảng thu hút đầu tư chất lượng
cao, không gây hủy hoại dài hạn. Các tập đoàn công nghệ cao, chuỗi cung ứng quốc
tế đều yêu cầu tiêu chuẩn ESG, môi trường, khí hậu, phát thải. Một nền kinh tế
xanh, có môi trường sống tốt sẽ là lợi thế cạnh tranh cho một kỷ nguyên mới.
Thực tế đang chứng minh, đầu tư FDI chất lượng cao chỉ đến với
những nơi có tiêu chuẩn môi trường rõ ràng. Môi trường minh bạch là “hạ tầng thể
chế” hấp dẫn đầu tư, chứ không phải chi phí cản trở.
Tại phiên thảo luận báo cáo của Đoàn giám sát và dự thảo Nghị
quyết của Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề việc thực hiện chính sách,
pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu
lực, phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nhấn mạnh: Đảng,
Nhà nước luôn chủ trương bảo vệ môi trường là trụ cột quan trọng của phát triển
bền vững, đã ban hành nhiều Nghị quyết, Chỉ thị nhằm tăng cường công tác bảo vệ
môi trường.
Cùng với đó, hệ thống chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường được thể hiện
nhất quán, xuyên suốt, thường xuyên được tổng kết, rà soát, bổ sung và hoàn thiện
cho phù hợp với thực tiễn đất nước, xu thế phát triển.
CHI CHO MÔI TRƯỜNG LÀ ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN
Nhằm khắc phục hạn chế, thích ứng kịp thời với bối cảnh giai
đoạn mới, Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết 247/2025/QH15 về tiếp tục nâng cao
hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường,
trong đó nhấn mạnh tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển kinh tế, xã
hội và bảo vệ môi trường là trung tâm xuyên suốt trong tư duy, tầm nhìn và định
hướng phát triển bền vững đất nước.
Tiếp tục hoàn thiện nhóm chỉ tiêu về môi trường, trong đó
chú trọng cơ chế giao chỉ tiêu thực hiện cụ thể cho các địa phương gắn với cơ
chế đánh giá trách nhiệm hoàn thành của người đứng đầu; bổ sung chỉ tiêu về
tăng trưởng carbon thấp vào hệ thống chỉ tiêu phát triển quốc gia và trong kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, hàng năm phù hợp với yêu cầu phát triển.
Thống nhất trong nhận thức và hành động coi chi cho môi trường là đầu tư cho phát triển, bảo đảm an ninh môi trường; loại bỏ quan điểm “Bảo vệ môi trường sẽ làm cản trở tăng trưởng kinh tế”.
Thể chế hóa kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng và tổng
kết, đánh giá, đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường phù hợp
với yêu cầu thực tế.
Thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, coi chất thải là tài
nguyên và được quản lý trên môi trường số; thực hiện chuyển đổi xanh thông qua
các cơ chế, chính sách khuyến khích nghiên cứu, phát triển công nghệ thân thiện
với môi trường, công nghiệp môi trường, dịch vụ môi trường, mua sắm xanh, năng
lượng tái tạo...
Về nguồn lực, chú trọng đầu tư phát triển các công trình bảo
vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Ưu tiên nguồn lực từ ngân sách
và nguồn lực xã hội hóa cho bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Hỗ
trợ hoạt động chuyển đổi xanh, giảm phát thải khí nhà kính, vận hành thị trường
carbon; phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, công nghệ mới không phát thải…
Thống nhất trong nhận thức và hành động coi chi cho môi trường là đầu tư cho phát triển, bảo đảm an ninh môi trường. Ảnh minh họa
Bố trí đúng, đủ, quản lý có hiệu quả và tăng dần chi ngân
sách cho bảo vệ môi trường tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, bảo đảm từ
năm 2027 tỷ trọng ngân sách chi cho bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách
nhà nước tăng hơn so với năm 2025.
Hoàn thiện và triển khai hiệu quả các công cụ kinh tế trong
bảo vệ môi trường; phát huy vai trò của các quỹ bảo vệ môi trường, huy động nguồn
lực tư nhân thông qua các công cụ tài chính xanh như trái phiếu xanh, tín dụng
xanh... để triển khai các dự án đầu tư xanh, dự án bảo vệ môi trường, giảm phát
thải khí nhà kính…
KHÔNG ĐÁNH ĐỔI MÔI TRƯỜNG LẤY PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐƠN THUẦN
Đến cuối năm 2026, Nghị quyết nêu rõ việc tổng kết, đánh giá
việc thực hiện và đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường năm 2020,
trình Quốc hội xem xét, thông qua đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.
Tổ chức rà soát, đánh giá và cập nhật, điều chỉnh trong trường
hợp cần thiết các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch có liên quan đến bảo vệ môi
trường, ứng phó biến đổi khí hậu để đáp ứng yêu cầu “mở rộng và kiến tạo không
gian phát triển mới”…
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Xe điện Trung Quốc “Made in USA”: Khi pháo đài bảo hộ công nghiệp Mỹ bắt đầu rạn nứt
Pháo đài” thuế quan và rào cản an ninh mà Mỹ dựng lên để ngăn xe điện Trung Quốc đang xuất hiện những vết rạn đầu tiên. Các tín hiệu chính sách mới và chiến lược “sản xuất tại Mỹ” của doanh nghiệp Trung Quốc đang làm thay đổi cục diện cạnh tranh toàn cầu. Điều này đặt ra bài toán chiến lược về tương lai ngành ô tô và an ninh công nghệ của Mỹ cùng các đồng minh...
Nghiên cứu cơ chế tài chính xanh hỗ trợ các đô thị dễ bị tổn thương
Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền xây dựng, bổ sung, hoàn thiện các quy định liên quan đến hướng dẫn cơ chế tài chính, phân bổ ngân sách cho các hoạt động thích ứng với biến đổi khí hậu trong đô thị...
Doanh nghiệp trước “luật chơi mới” về tiêu chuẩn xanh
Từ 01/01/2026, quy định của EU cho phép đánh thuế bổ sung với một số loại hàng hóa thâm dụng carbon tạo sức ép trực diện lên các chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam muốn tham gia hoặc duy trì hoạt động xuất khẩu tại các thị trường này phải tăng cường năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường, khí hậu và minh bạch phát thải.
Phát thải muội than ở Bắc Cực: Rủi ro khí hậu bị lu mờ bởi cạnh tranh địa chính trị
Băng tan ở Bắc Cực đang mở ra các tuyến hàng hải mới và thúc đẩy vận tải, khai thác tài nguyên và đánh bắt cá. Tuy nhiên, phát thải muội than từ tàu thuyền làm gia tăng tốc độ nóng lên toàn cầu, trong khi lợi ích kinh tế và cạnh tranh địa chính trị cản trở nỗ lực kiểm soát môi trường...
Điện gió - đòn bẩy tăng trưởng năng lượng sạch Hàn Quốc
Với hơn 12 GW tiềm năng điện gió ngoài khơi, vùng biển dài và khí hậu ổn định, cùng sự hội tụ của công nghệ nội địa và đầu tư quốc tế, điện gió tại Hàn Quốc không chỉ là lựa chọn năng lượng thay thế mà còn là cơ hội định hình tương lai năng lượng bền vững của quốc gia Đông Bắc Á…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định gồm: Hà Nội có 11 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 32; Thành phố Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 38; Hải Phòng có 7 đơn vị bầu cử, số đại biểu Quốc hội được bầu là 19...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam quý 4/2025](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/01/06/3e4055b2e2264c47bacde654709d0e80-61735.png?w=1050&h=630&mode=crop)
