Tài chính gật, ngân hàng lắc

Suốt tuần giao dịch đầu tiên sau ngày khai trương 24/6/2009 sàn UPCoM giảm điểm, khối lượng và giá trị mua bán thưa thớt, có ngày chỉ vài trăm triệu đồng.

Nhiều nhà đầu tư hầu như không đoái hoài đến sự hiện diện của sàn. Ngoài biên độ biến động giá cổ phiếu, thời gian thanh toán không hấp dẫn, sàn UPCoM chưa có được những công ty niêm yết gây ấn tượng. Chưa có bóng dáng một cổ phiếu ngân hàng - chứng khoán chủ lực của thị trường OTC.

Công bằng mà nói Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã nỗ lực hết sức để cổ phiếu ngân hàng lên UPCoM. Khá lâu trước ngày mở sàn, Ủy ban đã vận động được Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB) tham gia. Tuy nhiên việc lên sàn, dù là sàn nào, của ngân hàng phải được sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước.

Ngày 5/5/2009, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà đã ký văn bản về việc giao dịch cổ phiếu ngân hàng tại UPCoM gửi Ngân hàng Nhà nước, trong đó đề nghị Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ và phối hợp chỉ đạo các tổ chức tín dụng thuộc diện công ty đại chúng đăng ký giao dịch, lưu ký cổ phiếu theo quy định.

SCB đã gửi công văn lên chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Tp.HCM đề nghị hướng dẫn những vấn đề liên quan vào cuối tháng 5/2009. Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước thành phố đã gửi hồ sơ xin được hướng dẫn của SCB ra Ngân hàng Nhà nước, song đã một tháng rưỡi, đến nay SCB vẫn chưa biết hồ sơ của mình đang nằm ở bộ phận nào của cơ quan quản lý và liệu có được thụ lý không.

Ông Lê Quang Nhường, Chủ tịch Hội đồng Quản trị SCB, giải thích sở dĩ ngân hàng chọn UPCoM vì coi sàn này như một bước đệm tập dượt để chuẩn bị niêm yết ở HOSE. Quan trọng nhất, theo ông, là việc lên UPCoM sẽ giúp cổ phiếu ngân hàng thêm thanh khoản, có giá giao dịch chính thức hàng ngày, tránh rủi ro cho những cổ đông có nhu cầu chuyển nhượng.

Trên thực tế, khi chưa niêm yết các ngân hàng phải báo cáo Ngân hàng Nhà nước tình hình cổ đông, cổ phần định kỳ hàng quí; phải theo dõi và trình Ngân hàng Nhà nước xét duyệt khi tổng mức chuyển nhượng cổ phần vượt quá 20% vốn điều lệ; thực hiện các quy định về sự tham gia của cổ đông nước ngoài, cổ đông sở hữu cổ phiếu trên 5% vốn điều lệ...

Khi lên niêm yết, việc theo dõi và thực hiện các báo cáo như trên sẽ dễ dàng hơn bởi cổ phiếu được lưu ký tập trung và giao dịch được ghi nhận ngay trong ngày. Điều này rõ ràng góp phần làm minh bạch hóa việc giao dịch cổ phiếu.

Từ trước đến nay, việc chấp thuận cho ngân hàng thương mại niêm yết của Ngân hàng Nhà nước thường chậm trễ, trừ trường hợp Vietcombank. Những năm trước việc chấp thuận cho ACB và Sacombank niêm yết cũng kéo dài hàng tháng trời, thậm chí hàng năm.

Lúc đó, có thể hiểu sự niêm yết của ACB và Sacombank là những trường hợp đầu tiên, nên Ngân hàng Nhà nước cần xem xét, rà soát kỹ các giấy tờ, thủ tục. Nhưng đến SCB thì không lẽ vẫn cứ “đầu tiên”?

Nếu hơn 366 triệu cổ phiếu, tương đương 3.660 tỉ đồng mệnh giá của SCB được niêm yết, quy mô cũng như giao dịch của sàn UPCoM sẽ thay đổi, có khả năng sôi động. Giá trị giao dịch của cổ phiếu ngân hàng ở HOSE và HNX thường lớn, chiếm một tỷ trọng đáng kể thanh khoản thị trường.

Sự phát triển của sàn UPCoM nói riêng, thị trường chứng khoán nói chung không thể chỉ đặt lên vai Bộ Tài chính, mà nó đang cần sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước.

Hải Lý

(TBKTSG)