Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị
định số 162/2026/NĐ-CP, trong đó điều chỉnh tăng thêm 8% mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng
tháng. Đáng chú ý, Nghị định
đã bổ sung thêm nhóm người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy
định tại Điều 23 của Luật Bảo hiểm xã hội
2024 cũng thuộc diện được
điều chỉnh tăng mức hưởng lần này.
Tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày
1/7/2025, đã bổ sung một chính sách mới cho những người lao động đã đến tuổi
nghỉ hưu nhưng chưa tích lũy đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu.
Cụ thể, Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định,
công dân Việt Nam sẽ được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng này khi đáp ứng đồng
thời các điều kiện sau:
Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của
pháp luật; có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy
định mới của luật (dưới 15 năm đóng bảo hiểm xã hội); chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (thông
thường là dưới 75 tuổi hoặc từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi đối với người thuộc hộ
nghèo, cận nghèo); có yêu cầu hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng bảo hiểm xã hội của mình.
Đặc biệt, người lao động phải
không nhận bảo hiểm xã hội
một lần và không bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đây được
xem là một tầng bảo vệ trong hệ thống an sinh xã hội đa tầng, giúp người dân có
nguồn thu nhập ổn định và được chăm sóc y tế khi về già.
Chế độ này mang lại nhiều quyền lợi
thiết thực cho người lao động khi về già. Mức trợ cấp hằng tháng được xác định dựa trên thời gian
đóng và mức đóng bảo hiểm xã hội
của người lao động, trong đó mức thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng
tháng, hiện nay là 500.000 đồng/tháng.
Trong suốt thời gian hưởng trợ cấp,
người lao động còn được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế để bảo đảm quyền chăm sóc
sức khỏe. Đồng thời, mức trợ cấp này cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng khi
Chính phủ thực hiện điều chỉnh lương hưu.
Nếu tổng số tiền đóng của người
lao động không đủ để hưởng cho đến tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, họ có thể
chọn đóng một lần cho phần còn thiếu để được hưởng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ
cấp hưu trí xã hội.
Không chỉ bảo đảm quyền lợi cho
người tham gia, chính sách còn mở rộng sự hỗ trợ đối với thân nhân. Nếu người
đang hưởng trợ cấp hằng tháng qua đời, thân nhân sẽ được nhận khoản trợ cấp một
lần đối với thời gian người lao động chưa hưởng hết. Ngoài ra, thân nhân còn được
hưởng trợ cấp mai táng nếu người lao động đáp ứng đủ điều kiện về thời gian
tham gia bảo hiểm xã hội
theo quy định.
Thủ tục hưởng chế độ cũng được
quy định khá đơn giản. Hồ sơ gồm sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng theo
mẫu của cơ quan Bảo hiểm xã hội.
Người lao động nộp hồ sơ trực tiếp
tại cơ quan Bảo hiểm xã hội,
và trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan Bảo hiểm xã hội phải giải quyết
và tổ chức chi trả. Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản
và nêu rõ lý do.
Việc bổ sung chế độ trợ cấp hằng
tháng theo Điều 23 của Luật Bảo
hiểm xã hội 2024 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện
hệ thống an sinh xã hội, góp phần xóa bỏ “khoảng trống” bảo vệ đối với những
người có thời gian tham gia bảo
hiểm xã hội ngắn,
nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.
